Дом из песка и тумана
House of Sand and Fog (ингл. House of Sand and Fog) — Amerikaning drama filmi, rejissyor Vadim Perelmanning debyuti bölib, 2003-yilda suratga olingan. Andre Dyubyu III ning romani asosida yaratilgan.
1Rollarda
Jennifer Connelly, Ben Kingsley, Shohreh Aghdashloo
2Syujet
Filmning asosida «Amerika orzusi» hikoyasi yotadi. Bu orzu halokatga mahkum. Film ikki kişi haqida bölib,…
Filmning asosida «Amerika orzusi» hikoyasi yotadi. Bu orzu halokatga mahkum. Film ikki kişi haqida bölib, ular öz uylariga egalik huquqini isbotlaş uçun hamma narsaga tayyor. Bu uy Şimoliy Kaliforniyada, okean böyidagi kiçik bungalo bölib, ularning taqdirida ulkan rol öynaydi.
Keti Nikolo (Jennifer Connelly) uçun bu uy — u tuğilib ösgan uy, otasi 30 yil davomida sotib olgan va vafotidan keyin uni öğli bilan qiziga qoldirgan uy. Bu uy spirtli içimlikka qaramlikdan xalos bölgandan keyin normal hayotga qaytişning sönggi umidi. Ammo byurokratik xato tufayli mahalliy hokimiyat uni öz uyidan çiqarib yuboradi va Keti köçada qoladi. Eri undan ança oldin ketib qolgan, onasi uzoqda yaşaydi, akasi esa öz muammolari bilan band, şuning uçun unga tayanç bölişning iloji yöq. Advokatga murojaat qiliş ham foyda bermaydi. Qiz faqat ojizlik bilan tomoşa qilişdan boşqa ilojsiz qoladi: keça uning uyi auksionda arzon narxda sotilgan, bugun esa yangi egasi kirib, uni öz didiga köra jihozlay boşlaydi.
Yangi egasi, Eron kelib çiqişli amerikalik Massud Amir Berani (Ben Kingsley) uçun bu uy oyoq ostida mustahkam zamin topiş, «Amerika orzusi» yölidagi «birinçi poğona»ning timsoli. Berani ötmişda Eron Xavfsizlik vazirligining yuqori lavozimli xodimi bölgan, şoh Pahlaviy davrida, ammo hammaga özini Eron Harbiy-havo kuçlarining sobiq polkovnigi sifatida taniştiradi. Islom inqilobidan keyin qasos olinişidan qörqib, oilasi bilan birga mamlakatdan qoçişga majbur bölgan. Miş-mişlarga qaramay, u unçalik boy emas va boylik körinişini saqlab qoliş uçun baʼzan qölidan kelgan har qanday işni qilib pul topadi. Qizining haşamatli töyidan keyin oila qimmat ijara uyini tark etişga majbur böladi va u oxirgi jamğarmasini şu uyni sotib olişga sarflaydi. Uyning tomidan körinadigan manzara Eronda, ularning haşamatli bungalosi terrasasidan körinadigan Kaspiy dengizi manzarasini unga juda eslatadi.
Uysiz va yaşaş vositasiz qolgan Keti yordamga uyini çiqarib yuborilgan paytda hozir bölgan şerif örinbosari Lester Burdon (Ron Eldard) orqali erişadi. Şunday qilib nizo boşlanadi va u madaniyatlararo, dinlararo va etnik nizoga aylanadi.
Ikkala qahramon ham asosiy maqsadni közlaydi. Bu bungalo — şunçaki uy emas, balki oila yaşaydigan joy. Keti yöqotgan va endi qayta topişga umid qilayotgan oila, Berani esa parçalanişdan saqlab qolmoqçi bölgan oila. Ular mavhum narsa uçun emas, balki şaxsiy narsa uçun kuraşadi. Bu yerda na haqlilar, na aybdorlar bor. Keti öz uyidan adolatsiz ravişda çiqarib yuborilgan, ammo Berani ham öz oilasini — va havoda osilib turgan hayotini — baxtli qilişni xohlaydi. Har kim öz haqligini isbotlaşga, öziça tuşunadigan adolatni tiklaşga intiladi. Qahramonlar öz orzusi uçun kuraşda insoniylikni yöqotayotganini juda keç anglaydi, begona orzuni tuşunib qabul qiliş uçun ham juda keç böladi. Finaldagi fojia sezilmay yaqinlaşadi, xuddi toğlardan ziç tuman okeanga tuşib, dunyoni zulmatga botiradigandek. Heç kim ölim istamagan bölsa ham odamlar halok böladi, hayot buziladi, çunki endi keç. Na keçirim, na vaʼdalar qilingan işni tuzata oladi.
Uy heç kimga nasib bölmaydi, çunki aniq böladiki, u yöqotilganni qaytarmaydi. U endi qaytiş ramzi emas, balki yöqotiş ramzi.
3Rollarda
Jennifer Connelly — Keti…
Jennifer Connelly — Keti Nikolo
Ben Kingsley — polkovnik Masud Amir Berani
Ron Eldard — Lester Burdon
Frances Fisher — Koni Uolş
Kim Dickens — Kerol Burdon
Shohreh Aghdashloo — Nadere «Nadi» Berani
Jonathan Ahdout — Esmail Berani
Navi Rawat — Soraye Berani
Carlos Gómez — leytenant Alvares
Kia Jam — Ali
4Tanqid
«The New York Times»dagi şarhida Anthony Scott filmni «taʼsirli darajada öziga işongan rejissyorlik debyuti»…

«The New York Times»dagi şarhida Anthony Scott filmni «taʼsirli darajada öziga işongan rejissyorlik debyuti» deb atadi va qöşimça qildi: «Keti bilan Berani örtasidagi nizo şunday arzimas gunohdan kelib çiqadiki, u deyarli kulgili». Chicago Sun-Times dagi Roger Ebert filmga 4 yulduzdan 4 yulduz qöydi va yozdi: «Bu birinçi sahnadan bizni öziga boğlaydigan va butun davomida qöyib yubormaydigan film, va biz undagi har kimga butun vaqt davomida hamdardlik his qilamiz». Entertainment Weekly dagi Owen Gleiberman filmga «B-» bahosini berib izohladi: «Uning öz daʼvolari bor, ammo asosan bu inson triller-si uçun sof muşuk nanasi bölgan vaziyatdan kelib çiqqan, jonli va faol melodrama ... garçi film eng şokoladli fojiaga aylanib ketmasligini juda istasak ham». Rolling Stone jurnalidagi Peter Travers filmga 4 yulduzdan 3 yulduz qöydi va qöşimça qildi: «Film nazoratdan çiqib ketişidan oldin, bu Andre Dyubyu III ning 1999-yilgi romanining porloq ijro etilgan kinoversiyasi».
5Mukofotlar va nominatsiyalar
2004 — «Oskar» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Ben Kingsley), eng yaxşi ikkinçi plan ayol…

2004 — «Oskar» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Ben Kingsley), eng yaxşi ikkinçi plan ayol roli (Shohreh Aghdashloo), filmga eng yaxşi musiqa (James Horner)
2004 — «Oltin globus» mukofotiga eng yaxşi erkak roli — drama uçun nominatsiya (Ben Kingsley)
2004 — «Tanqidçilar tanlovi» mukofotiga ikkita nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Ben Kingsley), eng yaxşi ayol roli (Jennifer Connelly)
2004 — «Independent Spirit» mukofoti eng yaxşi ikkinçi plan ayol roli uçun (Shohreh Aghdashloo), şuningdek ikkita nominatsiya: eng yaxşi debyut film (Vadim Perelman, Michael London), eng yaxşi erkak roli (Ben Kingsley)
2004 — «Satellite» mukofotiga ikkita nominatsiya: eng yaxşi ayol roli — drama (Jennifer Connelly), eng yaxşi montaj (Lisa Zeno Çurgin)
2004 — AQŞ Kinoaktyorlar gildiyasi mukofotiga eng yaxşi erkak roli uçun nominatsiya (Ben Kingsley)
2003 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining eng yaxşi rejissyorlik debyuti mukofoti (Vadim Perelman), şuningdek yil eng yaxşi filmlari önligiga kirgani uçun
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Дом из песка и тумана» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.