Kanji Vatanabe şahar hokimiyatida önlab yillar davomida bir xil, zerikarli lavozimda işlab kelayotgan örta yoşli amaldor. U oşqozon saratoni ekanini bilib qoladi va umri ança qisqa ekanini tuşunadi. Shu paytdan boşlab u hayotining maʼnosini izlay boşlaydi.
Filmning rejissyori va ssenariy muallifi — Akira Kurosawa, musiqasini Fumio Hayasaka yozgan. Boş rolni Takashi Shimura ijro etadi. «Toho» studiyasi tomonidan tayyorlangan bu drama Yaponiyada 1952-yil 9-oktabrda premyerasi bölib ötgan va L. N. Tolstoyning «Ivan Iliçning ölimi» qissasidan ilhomlangan. Davomiyligi — 143 daqiqa.
1Rollarda
Takashi Shimura, Minoru Chiaki, Bokuzen Hidari
·Ensiklopediyadan
«Ikiru» (yapon. 生きる Ikiru) — Akira Kurosava rejissyorligidagi film. U L. N. Tolstoyning «Ivan Iliçning ölimi» qissasidan ilhomlangan. Filmning premyerasi 1952-yil 9-oktabrda bölib ötgan.
Film hanuzgaça tarixdagi eng yaxşi dramatik filmlardan biri bölib qolmoqda.
2Syujet
Kanji Vatanabe, şahar hokimiyati bölimining boşliği, oşqozon saratoni ekanini va köpi bilan bir yil yaşaşi…
Kanji Vatanabe, şahar hokimiyati bölimining boşliği, oşqozon saratoni ekanini va köpi bilan bir yil yaşaşi mumkinligini bilib qoladi. Rahbariyatga ayollar keladi va bolalar uçun maydon qurişni söraşadi, lekin ularning hammasi turli bölimlarga yuboriladi, oxir-oqibat esa sörovlari qoğozga yozib beriladi. Vatanabe öğliga saraton haqida aytmoqçi bölsa-da, aytolmaydi, buning örniga özining aslida juda yolğiz va öz öğlidan begona ekanini anglaydi. Kanji tösatdan hayotining böşliq, zerikarli va foydasiz ekanini, 30 yil davomida ahmoqona işda behuda ötganini tuşunadi, u yerda u doimo qandaydir ish bilan band bölgan. Şu 30 yil içida Kanji bir kun ham işga kelmay qolmagan, lekin ertasi kuni u işga kelmaydi. Vatanabe şu vaqt içida yiğilgan pullarini hisobvarağidan oladi va Tokioning tuniga kirib ketadi. U hayoti haqida köp öylaydi. Barda u tubanlaşgan şoirga duç keladi va unga butun dilini oçadi. Ular birga şahar böylab kezişadi va kabare hamda restoranlarda pul sarflaşadi. Kanji uyiga qaytganda, heç narsani tuşunmaydigan öğli uni koyiydi. Keyinroq yölda u işda boşliq bölib işlagan idoradan işdan ketmoqçi bölgan qizga duç keladi, çunki u u yerda endi qolişni xohlamaydi. Kanji ish qoğozlariga muhr bosadi, lekin uni özi bilan vaqt ötkazişga taklif qilişga qaror qiladi. U qizda hayotga kuçli iştiyoq borligini sezadi. Uning endi bolalar öyinçoqlari işlab çiqaradigan fabrikada işlayotgani Kanjini hayotda kutilmagan maqsad sari yönaltiradi. U butun tizim va byurokratiyaga qarşi turib, öz hayotining 30 yilini işlagan şu tizimga qarşi kuraşadi, barça tahqirlar va hatto hayotiga tahdidlarga qaramay, bolalar maydonçasini quriş uçun kerakli hujjatlarni rasmiylaştirişga intiladi. Vatanabe ölimidan oldin haqiqatan ham arziydigan biror narsa qilib ulgurişga şoşiladi. Keyin tomoşabinlarga uning vafot etgani aytiladi. Uning taʼziyasi bölib ötadi, unga barça hamkasblari, şahar vitse-meri, şuningdek öğli, rafiqasi, ukasi va uning rafiqasi hamda ularning xizmatkori keladi. Taʼziyaga ommaviy axborot vositalari Vatanabening ölimi haqida söraş uçun keladi, lekin vitse-mer ularni haydab yuboradi va maydon qurilişi xizmatini öziga oladi, söngra köp boşqa rahbarlar bilan birga ketib qoladi. Qolganlar Vatanabeni eslay boşlaydi. Maʼlum bölişiça, Vatanabe har kuni vitse-merning oldiga borib, maydon qurişga köndiriş uçun harakat qilgan, baʼzan u yerga joylaşib olgan bandit-larlar ham kelişgan, ammo ular Vatanabening qatʼiyatliligi oldida heç narsa emas edi. Oxir-oqibat maydon quriladi, uning hamkasblari bahslaşadi, lekin oxirida Vatanabe aynan şu maydonni qurganiga rozi bölişadi. Taʼziyaga maydon qurilişini söragan ayollar ham kelib, yiğlaydi, keyin esa politsiyaçi keladi va Vatanabeni ölganini körganini, ammo uni mast deb öylaganini aytadi. U bardagi qöşiqni kuylab, heç kimga yetarli eʼtibor bermasdan, belida çayqalib turgan huştaklarda ölgan edi. Film aynan Vatanabe ölgan öşa öyin maydonçasida va huştaklarda tugaydi.
3Rollarda
Takasi Simura — Kanji…
Takasi Simura — Kanji Vatanabe
Şiniçi Himori — Kimura
Haruo Tanaka — Sakai
Minoru Tiaki — Nogutsi
Miki Odagiri — Toyo Odagiri
Bokuzen Hidari — Ohara
Nobuo Kaneko — Mitsuo Vatanabe, Kanjining öğli
Kyoko Seki — Kazue, Mitsuoning rafiqasi
Yunosuke Ito — yozuvçi
Makoto Kobori — Kiiçi Vatanabe, Kanjining ukasi
4Mukofotlar
1953 — «Mainiçi» mukofotining uçta mukofoti: eng yaxşi film (Akira Kurosava), eng yaxşi ssenariy (Sinobu…
1953 — «Mainiçi» mukofotining uçta mukofoti: eng yaxşi film (Akira Kurosava), eng yaxşi ssenariy (Sinobu Haşimoto, Akira Kurosava, Hideo Oguni), eng yaxşi tovuş yozuvi (Fumio Yaguçi)
1953 — Bukarest kinofestivalining «Oltin böri» mukofoti
1954 — Berlin senatining maxsus mukofoti, şuningdek Berlin kinofestivalining «Oltin ayiq» mukofotiga nomzodlik
1960 — BAFTA mukofotining eng yaxşi xorijiy aktyor nominatsiyasiga nomzodlik (Takasi Simura)
5Badiiy xususiyatlari
Filmda hikoya qiliş xarakteri bilan farq qiladigan ikki qismni ajratiş mumkin. Filmning birinçi yarmida boş…

Filmda hikoya qiliş xarakteri bilan farq qiladigan ikki qismni ajratiş mumkin. Filmning birinçi yarmida boş qahramonning kasallik haqida bilib olganidan keyingi harakatlari töğri ketma-ketlikda hikoya qilinadi. Ikkinçi qismda qahramonning taʼziyasi körsatiladi, u yerda uning hamkasblari marhumning sönggi oylari haqidagi fikrlarini bölişadi. Bu parçalangan xotiralardan tomoşabin Vatanabening bolalar maydonçasini quriş böyiça faoliyati haqida biladi. Ikkala qism ham ovozli matn bilan boşlanadi, u avval qahramon bilan taniştiradi, söngra uning vafot etganini xabar qiladi. Kino tanqidçisi Robin Vud şunday deydi:
Uning [filmning] obrösi dastlab mavzusining jiddiyligiga asoslangan edi (bir neça oy yaşaşi qolgan odam hayotning maʼnosini qanday topadi?), uning gumanizmiga (Kurosavaning şaxsiy qahramonlikka sadoqati, odatda ahamiyatsiz va eʼtiborga olinmaydigan odamda oçilgan), ijtimoiy tanqidiga (byurokratiyaga kinoya) va uning hissiy çaqiruvining kuçi va oçiqligiga... «Qöpol yönilgan» geometriya, hikoyaçidan foydalaniş, hikoyada keskin uziliş va köpinça uzilib ketadigan montaj birgalikda kuçli uzoqlik hissini uyğotadi. «Ikiru» filmida haqiqatan ham ajoyib va Kurosavaning «öziga xos xususiyati» hisoblanadigan narsa — bu şu uzoqlikning, xuddi şunçalik kuçli hissiy ritorika bilan töqnaşuvi usuli bölib, u iştirok etiş va masofa örtasida doimiy taranglik yaratadi.
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Жить (фильм, 1952)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
