In the Valley of Elah

Filmga asos bölgan voqeani Pol Haggis «Playboy» jurnalida öqigan. Bu Mark Boalning «Ölim va şarmandalik» («Death and Dişonor») maqolasi edi. Maqolada Iroqdan yangi qaytgan va Jorjiya ştatidagi Benning qalʼasida xizmatini davom ettirayotgan yoş amerikalik askarning öldirilişi, uning yöqolganidan keyin otasi olib borgan tergov va uning harbiy xizmatdagi uçta örtoğiga qöyilgan qotillik ayblovi haqida hikoya qilingan.

Filmning suratga oliş işlari 2006-yil 4-dekabrda Nyu-Meksiko ştatining Albukerke şahrida boşlangan. Derfildlar oilasi yaşagan uy Tennessi ştatining Uaytvill şaharçasida suratga olingan, Iroq uruşi sahnalari esa Marokaşda olingan.

Mayk Derfildning ikki hamkasbi — Bonner va Pennin rollarini harbiy xizmatda bölgan yoş yigitlar ijro etgan. Kiçik serjant Gordon Bonner rolini, u Mayk bilan bir vzvodda xizmat qilgan va uning xonadoşi bölgan, Iroqda uruş veterani bölgan yoş Jeyk MakLaflin ijro etgan, bu rol uning kinodagi debyuti bölgan. U Iroqda öşa maqola qahramoni xizmat qilgan vaqtda va öşa diviziyada xizmat qilgan, lekin birinçi emas, ikkinçi brigadada. Harbiy xizmatda bölmagan aktyorlar esa baʼzan uning qahramonlarining xatti-harakatlari haqidagi fikr-mulohazalarini yozib olişgan.

Kapral Pennin rolini ijro etgan Ues Çetem 4 yil dengiz flotida xizmat qilgan. «Men Fors körfazida edim, kemada xizmat qilganman, Iroqda bölmaganman, lekin öylaymanki, mening harbiy ötmişim qahramonimni va u boşidan ötkazgan narsalarni tuşunişimga yordam berdi. Pennin kabi yigit bir şaroitda ajoyib askar va sadoqatli döst bölişi, boşqa şaroitda esa yirtqiç hayvonga aylanişi mumkin».

Pol Haggis: «Bu fojiali hikoya meni juda taʼsirlantirdi, — deydi Haggis, — va men darhol bu filmni suratga olmoqçiman dedim... Siz uruşga qarşi bölasizmi yoki uruşni qöllab-quvvatlaysizmi — ularni u yerga yuborayotgan jasur odamlarga nima bölayotganini bilişimiz kerak. Men yomon qarorlar qabul qilişga majbur bölgan yaxşi odamlar haqida hikoya qilmoqçi edim».

Tommi Li Jons: «Bu uruş odamlarga nima qilişi haqidagi hikoya deyiş mumkin. Menimça, kör, öylamasdan qilinadigan vatanparvarlik juda, juda xavfli bölişi mumkin».

Şarliz Teron: «Uruş haqida nima deb öylaşingiz va siyosiy pozitsiyangiz qanday ekanidan qatʼi nazar, yagona töğri narsa şuki, biz uruşga yoş yigitlarni yuboramiz, ularni u yerda dahşatli sinovlar kutadi. Keyin ular uyga qaytadi, jamiyatga qayta qöşiladi, lekin ulardan normal odamlardek yaşaşlarini kutiş — bu ulardan haddan taşqari köp talab qiliş degani».

Lourens Bekси: «Uruş bir vaqtning özida ikki frontda olib boriladi: biz köriş mumkin bölgan narsani köramiz — harakatlar, janglar, lekin hissiy uruş körinmaydi va davom etadi. Biz jismoniy azoblarni tuşunişimiz mumkin, lekin hissiy va ruhiy jarohatlarni har doim ham tuşunişga tayyor emasmiz».

Ela — Isroildagi vodiyning Injildagi nomi bölib, Injilga (1-Şohlar kitobi, 17-bob) köra, 3 ming yil oldin bu yerda Dovud bilan Goliot örtasida jang bölgan. Tommi Li Jons qahramoni Emili Sandersning öğliga keçasi Dovud va Goliot jangi haqidagi Injil hikoyasini aytib beradi. Filmda Injil bilan öxşatiş mavjud: filmning boş qahramoni — Dovud, davlat esa — Goliot.

Injilning rus tilidagi matnida bu jang maydoni «emen vodiysi» deb ataladi. Ela — ibroniy tilida öşa davrda bu hududda keng tarqalgan eman daraxtining bir turi.

Pol Haggis: «Menga bu nom yoqadi, çunki unda juda köp narsa mujassam, filmda esa köp narsa haqida gap boradi. Şoh Şaul Dovudni, uning atigi beş toşi bor edi, Ela vodiysiga gigant Goliot bilan jang qiliş uçun yubordi. Men özimdan söradim: yoş yigitni yolğiz özi alp bilan kuraşga qanday yuboriş mumkin? Bu film yoş erkaklarni uruşga yuborişimiz uçun bizning masʼuliyatimiz haqida...».

2008 — «Oskar» mukofotiga eng yaxşi erkak roli uçun nomzodlik (Tommi Li Jons)

2008 — «Devid di Donatello» mukofotiga eng yaxşi xorijiy film uçun nomzodlik (Pol Haggis)

2007 — «Sputnik» mukofotiga eng yaxşi erkak roli — drama uçun nomzodlik (Tommi Li Jons)

2007 — AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşi tomonidan yilning eng yaxşi mustaqil filmlari önligiga kiriş

2007 — Venetsiya kinofestivalining SIGNIS mukofoti (Pol Haggis), şuningdek, Oltin şer uçun nomzodlik (Pol Haggis)