«Birlaşgan xavfsizlik zonasi» (kor. 공동경비구역JSA, Gongdong gyeongbi guyeok JSA; ingl. Joint Security Area) — 2000-yilda suratga olingan Janubiy Koreya harbiy filmi. Filmning rejissyori va ssenariy mualliflaridan biri Park Chan-wook.
Film Park Sang-yongning «DMZ» romani asosida suratga olingan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Lee Young-ae, Lee Byung-hun, Song Kang-ho
Song Kang-hoaktyorHUHerbert Ulrichaktyor3Oldingi voqealar
SSSR va AQŞ örtasidagi şartnoma Koreyani ikki alohida davlatga — Şimoliy va Janubiy Koreyaga bölib yubordi.…

SSSR va AQŞ örtasidagi şartnoma Koreyani ikki alohida davlatga — Şimoliy va Janubiy Koreyaga bölib yubordi. 1950-yilda Koreya uruşi boşlandi, unda beş million kişi öldirildi yoki yaralandi — bu mamlakat aholisining oltidan bir qismi edi.
1953-yilda Panmunjom qişloğida uraşayotgan tomonlar öqni töxtatiş töğrisidagi bitimni imzoladilar. Uruş hali davom etayotgan bölsa-da, demarkatsiya çiziği böylab, Panmunjomdan janub va şimolga ikki km radiusda harbiylaştirilmagan zona paydo böldi. Uning içida diametri 800 m bölgan aylana böylab «tinçlik qişloği» deb ataladigan çegara belgilandi.
4Syujet
Film harbiylaştirilmagan zonada ikki şimoliy koreys askarining öldirilişi bilan boşlanadi. Çegaraning ikki…
Film harbiylaştirilmagan zonada ikki şimoliy koreys askarining öldirilişi bilan boşlanadi. Çegaraning ikki tomonidan ogohlantiriş signallari eşitiladi. Otişma joyiga navbatçi bölinmalar yetib keladi. Ikki tomonlama öq otiş boşlanadi. Janubiy çegaraçilardan biri, serjant Li Su Hyuk (Li Byung-hun), oyoği jarohatlangan bölsa-da, janubiy tomonga yetib oliş umidida Şimoliy Koreya hududidan yugurib çiqadi. Janubiy qöşinlar uni qutqaradi, öq esa davom etadi.
Ikki kundan söng ikki Koreya örtasidagi nozik munosabatlar neytral nazorat komissiyasining Şvetsiya va Şveysariya tergovçilari ötkazayotgan maxsus tekşiruvga boğliq bölib qoladi — bu hodisa jiddiy mojaroga aylanib ketmasligi uçun. Missiyaga Şveysariya qurolli kuçlari mayori Sophie E. Chan (Lee Yong-ae) rahbarlik qiladi. Uning onasi şveysariyalik, otasi esa koreys. U Janubiy Koreyada birinçi marta bölmoqda.
Serjant Li Su Hyuk ikki şimoliy koreys askarini öldirganini tan olgani uçun, Sophie ikki xalq örtasida bunday duşmanlik nima sababdan mavjudligini aniqlaşga kirişadi. U Su Hyukning voqealar haqidagi versiyasi bilan tanişadi. Sophie uning navbatçilik vaqtida kaltaklanib, asirga olinganini bilib oladi. U Şimoliy Koreya çegara postida huşiga keladi, söngra ozod bölib, uç askarni otib öldiradi, ulardan ikkitasi halok böladi. Biroq Su Hyuk murosasiz bölib, Sophieʼning heç qanday savoliga javob bergisi kelmaydi. Şunda Sophie Lining minalarni zararsizlantirişdagi jasoratini maqtagan örtoqlarini söroqqa tutadi; ular, şuningdek, Şimoliy Koreya postidagi şimoliylarning Janubiy Koreya prezidentini haqorat qilgani javobida Su Hyuk toşlar bilan postning oynalarini sindirgani haqida gapirib berişadi. Keyin Sophie Şimoliy Koreyaga boradi, u yerda öşa voqeadan tirik qolgan yagona kişi, starşina O Kyung-pil (Song Kang-ho) boşqaça versiyani aytib beradi. Uning sözlariga köra, Su Hyuk ularning çegara postiga bostirib kirib, öt oçgan, yaralangan Kyung-pil esa qarşi öq uzgan va Su Hyuk çekingan.
Jasadlarni körik şuni körsatdiki, bir askarga avval kökrakdan, keyin boşga öq uzilgan, ikkinçi askar Jong Woo-jinga esa sakkiz öq uzilgan — bu qotil askarga kuçli nafrat bilan munosabatda bölganini körsatadi, özini qutqarişga urinmagani haqida gapiradi. Sophie serjant Li xizmatdoşi Namga qilmiş sodir bölgan paytda uning ham hozir bölganini isbotlovçi dalillarni körsatadi; u öz joniga qasd qilişga urinadi va komaga tuşadi. Şundan söng tomoşabinlarga bir qator flaşbacklar namoyiş etiladi, ularda ikki şimoliy koreys askarining öldirilişiga olib kelgan haqiqiy voqealar bayon etiladi.
Maʼlum böladiki, starşina O Jong iştirokida serjant Lining hayotini saqlab qolgan, şundan söng u O va Jong bilan xatlar almaşa boşlagan, ular Li va Nam xizmat qilgan postga qarama-qarşi postda xizmat qilişgan. Tez orada Li, keyin esa Nam yaşirinça şimoliylarning mehmoniga borib yura boşlaydi. Ikki tomon çegaraçilari örtasida mustahkam döstlik vujudga keladi. Biroq oxirgi taşrifda O va Jongning boşliği mehmonlarni topib oladi, bu esa fojiali voqeaga olib keladi.
Sophie O va serjant Li örtasida Panmunjomdagi demarkatsiya çiziğidagi çegara binosida yuzma-yuz tergov ötkazadi. Iz va ballistik ekspertiza xulosalari körinişidagi inkor etib bölmaydigan dalillarni keltirib, u ikkala harbiyning avval bergan körsatmalari haqiqatga mos emasligini eʼlon qiladi va serjant Lidan öşa tunda postda aslida nima bölganini aytişni talab qiladi. Kuçli ruhiy azoblar çekayotgan Li qirğindagi haqiqatni aytişga yaqinlaşib qoladi. Buni körgan starşina O vatanparvar şimoliy qiyofasida Liga laʼnat yoğdirib taşlanadi va janjal çiqarib, uning tan olişiga tösqinlik qiladi. Har ikki tomonning qömondonligi haqiqatni aniqlaşga manfaatdor emas va yuzma-yuz tergovni töxtatişni talab qiladi. Sophie tergovdan çetlatiladi, çunki uning otasi Koreya uruşida Şimol tomonida qatnaşgani haqidagi maʼlumotlar uning neytralligini şubha ostiga qöyadi. Oxir-oqibat Li va O navbatma-navbat unga haqiqatni aytib berişadi. Ikki janubliklar şimoliylarning postidagi mehmonlikda ikkinçi marta bölganida, ularni tasodifiy tekşiruvga kelgan şimoliylarning boşliği, leytenant Çen qölga oladi. Ofitser janubliklarni hibsga olişga uringanida qisqa otişma boşlanadi, unda ajoyib tayyorgarlikka ega bölgan Li ikki şimoliylarni öldiradi va starşina Oni yaralaydi, özi esa oyoğiga öq oladi. Xizmatçi Nam vahima içida öz postiga qoçib ketadi. Li uning ortidan oqsoqlanib boradi, ammo çegara köprigida yiqiladi. Otişma ovoziga ikki tomonning çegara jangovar guruhlari yetib kelib, jangga kirişadi. Şunday qilib, tergovçi Sophie nihoyat haqiqatni bilib oladi. U Liga starşina O jarohat olmasligini vaʼda qiladi. Sophie taxmin qiladiki, harbiylarning pistoletlarini va jasadlardan topilgan öqlarni tekşiriş natijalariga köra, Jongni otişmada Li otgan, ammo uning psixikasi bu epizodni xotirasidan instinktiv ravişda öçirib taşlagan.
Sophie bilan sönggi uçraşuvda starşina undan Liga zajigalkani topşirişni söraydi, uni Li unga avval sovğa qilgan edi; bu qaytariş, aniq, endi Lini ukasi deb hisoblamasligini bildiradi. Oxirgi daqiqada starşina undan yuz ögirganini anglagan, şuningdek, Jongni özi öldirganini tuşungan Li buni kötara olmaydi va öz joniga qasd qiladi.
5Surat guruhi
Park Chan-wook — rejissyor, ssenariy…
Park Chan-wook — rejissyor, ssenariy muallifi
Lee Eun-su — prodyuser
Jong Sung-sang — ssenariy muallifi
Kim Hyun-seok — ssenariy muallifi
Lee Moo-young — ssenariy muallifi
Kim Sung-bok — operator
Kim Sang-bum — montaj rejissyori
Park Sang-hun — kostyum rassomi
Pan Chong-sok — kompozitor
Cho Young-wook — kompozitor
6Filmga munosabat
2001-yil boşida film Janubiy Koreya kinosi tarixida eng köp daromad keltirgan film böldi va «Döst», «Silmido»…

2001-yil boşida film Janubiy Koreya kinosi tarixida eng köp daromad keltirgan film böldi va «Döst», «Silmido» hamda «38-parallel» filmlari çiqqunça şu maqomini saqlab qoldi. Bu muvaffaqiyat rejissyor Park Chan-wookka keyingi filmlari uçun moliyaviy asos yaratiş imkonini berdi. Ikki hafta içida filmni 2 000 000 tomoşabin kördi. DVD 2007-yil oktabrida Janubiy Koreya prezidenti Roh Moo-hyun va Şimoliy Koreya rahbari Kim Çen Ir örtasidagi uçraşuv çoğida Kim Çen Irga taqdim etildi. «Birlaşgan xavfsizlik zonasi» Quentin Tarantinoning fikriça, 1992-yildan beri eng yaxşi 20 ta film röyxatidan joy olgan.
Film Ğarb tanqidçilari tomonidan ança yaxşi qabul qilindi. Rotten Tomatoes saytida kartina reytingi 9 ta ijobiy, 2 ta neytral va 3 ta salbiy şarh bilan 75 % ni taşkil etadi. Örtaça ball 10 balldan 6,9 ni taşkil etadi.
Neytral şarhlar:
«Koreya harbiylaştirilmagan zonasi atrofida, siyosiy jihatdan keskin vaziyatda ötadigan juda atmosferali detektiv drama. Film Janubiy Koreya kinosining tijorat jihatdan yetukligini tasdiqlaydi. Ammo faqat Şarqiy Osiyo bozorida. Ğarbda u zaifroq körinadi».
«Park Chan-wook qora yumor tuyğusi va qonli sahnalarga moyilligi bilan maşhur avangardistga aylanişidan oldin blokbasterlar suratga olgan. J.S.A. esa töliq mainstream triller».
Salbiy şarhlar:
«Park bizga şuni yetkazmoqçi böladiki, turli tomonlardagi askarlar mafkura va forma xalaqit bermaganida osongina döst bölişardi».
«Men şunçalik quvnoq böla olmayman».
«Film qöşinlar töqnaşuvining hissiy retrospektiv kadrlari va befarq yarim koreys-yarim şveysariyalik amaldorning çözilgan tergovi örtasida gandiraklaydi».
Ijobiy şarhlar:
Baʼzan «Apokalipsis hozir» filmiga Koreyaça javob sifatida joylaştiriladigan Park Chan-wookning «Birlaşgan xavfsizlik zonasi» — tergov filmi va harbiy filmning aralaşmasi, ammo kartina oxir-oqibat ikkala janrdan ham ötib, kuçli uruşga qarşi tarğibotga aylanadi.
Bu siyosiy jihatdan ötkir mavzu va insonparvarlikning yaraştiruvçi mavzusi bilan birga oçiq detektiv film. U Ikkinçi jahon uruşi haqidagi Gollivud filmlari haqida qayğuli öylarni uyğotadi.
Rossiyalik tanqidçilar:
«Birlaşgan xavfsizlik zonasi»ni bizda nimagadir «Qutqarilgan xususiy Rayan» va «Ingiçka qizil çiziq»ka öxşaş gözal epik melodrama deb ataşdi. Balki «Qirq birinçi»ni eslaş töğriroq bölardi, garçi u erda gap umuman erkaklar armiya jamoasi haqida bormagan bölsa-da, balki fuqarolar uruşida qarama-qarşi lagerlarga mansub erkak va ayol örtasida paydo bölgan muhabbat haqida borgan. Ammo, aslida, «Qirq birinçi» ham, janubiy koreys kartinasi ham tösiqlarni, aynan odamlar örtasidagi individual munosabatlarda, hatto ular qarama-qarşi tomonlarga mansub bölsa ham, yengib ötiş mumkinligi haqida hikoya qiladi.
Dastlab film detektiv sifatida taqdim etiladi: qotillik sodir etilgan, holatlarni tergov qiliş kerak. Ammo detektiv tagzamin syujet kanviga faqat taşqi taʼsir körsatadi. Bundan taşqari, detektiv sifatida film oçiqça zaif. Bu janr asarlarida qotillik — tomoşabin yeçişi kerak bölgan vazifa qöyilişidir. «Birlaşgan xavfsizlik zonasi»da vazifani yeçiş ayol tergovçiga topşirilgan, tomoşabinga esa inson fojiasi özining eng sezgir qirrasida oçiladi.
«Ikki koreys çegaraçisi, şimoliy va janubiy, döstligi va fojiali oxiri haqida» degan annotatsiyali film — oldindan tomoşa qiliş mumkin bölmagan ish. Barça jihatdan. Tomoşa qilişi şart bölganlar uçun xulosa oxirida ham juda fojiali böladi: bunday annotatsiyalar uçun rogatkadan otiş kerak. Aslida «Birlaşgan xavfsizlik zonasi» — boy madaniy kontekstga, nozik psixologik ostmatnga va qandaydir maʼnaviy töğrilik, adolatga ega çigal detektiv. Bunday filmlar hozir hatto Gollivuddan ham kam çiqadi.
Park Chan-wookning filmini tomoşa qilib, milliy ğoya qanday hiyla ekaniga öylaysiz. Kambağal Şimoliy va boy Janubiy — kinematograf prizmasi orqali ikkala Koreya ham bir-biriga yaqin opa-singillar kabi körinadi. Va javobni olasiz: nega deyarli har bir janubiy koreys totalitar davlat bilan birlaşişni orzu qiladi? Bu yerda umumiylik tuyğusi köproq oila aloqalariga öxşaydi: yomon zamonda ular susayişi va uzilişi mumkin, ammo baribir qon çaqiriği hal qiluvçi bölib çiqadi.
7Mukofotlar va nominatsiyalar
«Birlaşgan xavfsizlik zonasi» 8 ta mukofot oldi va yana uçta nominatsiyada iştirok…

«Birlaşgan xavfsizlik zonasi» 8 ta mukofot oldi va yana uçta nominatsiyada iştirok etdi.
Ğolib
«Kök ajdar»
Eng yaxşi film
«Kök lenta»
Çet tilidagi eng yaxşi film
Deauville Asian Film Festival
Eng yaxşi film
Grand Bell Award
Eng yaxşi aktyor: Song Kang-ho
Eng yaxşi dekoratsiyalar
Eng yaxşi film
Eng yaxşi ovoz: Kim Sok-won, Kim Won-yong
Syetldagi xalqaro kinofestival
Yoş rejissyorga hakamlar hayʼatining maxsus mukofoti: Park Chan-wook
Nominatsiyalar
Berlin kinofestivali
Oltin ayiq
Hong Kong Film Awards
Eng yaxşi osiyolik film
Montrealdagi Fantasia kinofestivali
Eng yaxşi osiyolik filmlar röyxatida 3-örin
8DVD relizlari
«Joint Security Area» (2002-yil 30-iyul, Tai Seng) — koreys audio yöli; ingliz…

«Joint Security Area» (2002-yil 30-iyul, Tai Seng) — koreys audio yöli; ingliz subtitrlari.
«Joint Security Area» (2005-yil 30-may, Tartan Video) — qöşimça: filmning yaratiliş tarixi; 2 ta musiqiy klip («A Letter From A Private» va «Take The Power Back», Rage Against the Machine guruhi); musiqiy kliplarning yaratiliş tarixi; filmning rasmiy koreysça treyleri; yapon treyleri; televizion reklama roliki.
«J.S.A. — Joint Security Area» (2005-yil 12-iyul, Palm Pictures) — qöşimça: aktyorlar va film yaratuvçilarining intervyulari; suratga oliş kulisalari; asl koreysça treyler; musiqiy kliplar; filmning anonsi; internet havolalari.
«JSA: Joint Security Area» (2007-yil 9-iyul, Tartan Video)
9Rossiyada
«Birlaşgan xavfsizlik zonasi» (2008-yil 13-noyabr, RUSCICO) — ovoz: rus köp ovozli zakadr, koreysça; rus…
«Birlaşgan xavfsizlik zonasi» (2008-yil 13-noyabr, RUSCICO) — ovoz: rus köp ovozli zakadr, koreysça; rus subtitrlari.
10Bibliografiya
Kim Gyeong-hyeon. The Remasculinization of Korean Cinema. — Durham va London: Duke University Press, 2004. —…
Kim Gyeong-hyeon. The Remasculinization of Korean Cinema. — Durham va London: Duke University Press, 2004. — B. 259—276. — ISBN 0-8223-3267-1
Haike Kuhn. Eine Freundsçaft uber den Eisernen Vorhang hinweg. — Germaniya: epd Film, 2002. — B. 41.
Holger Römers. Joint Security Area. — Germaniya: film dienst, 2002. — B. 32.
11Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDB12Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Объединённая зона безопасности (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
