Kabali

2015-yil martda Rajinikanthning keyingi filmi A. R. Murugadoss rejissyorligida, Aascar Films prodyuseri V. Raviçandran homiyligida suratga olinişi xabar qilingan edi. Loyiha Rajinikanthning «Lingaa» (2014) filmi tufayli prokat taşkilotlari bilan yuzaga kelgan moliyaviy nizolari hal etilgunça töxtatilgan edi. Biroq loyiha amalga oşmadi, sababi Raviçandranning bankrot bölişi edi. Rajnikanth prodyuser Kalaipuli S. Thanu bilan «Drişyam» (2013) filmini tamil tiliga qayta suratga oliş ğoyasini muhokama qilgan. Biroq Thanu qayta suratga olişga qiziqmagan. 2016-yil yanvarda Gautham Vasudev Menon prodyuser Thanuga «Dhruva Natçathiram» ssenariysini taqdim etgan, Thanu esa Menon bilan Rajinikanth örtasida ssenariyni muhokama qiliş uçun uçraşuv taşkil etgan. Aktyorga ğoya yoqqan, biroq keyinçalik yoşiga işora qilib, taklifni rad etgan. Rajinikanth «Madras» (2014) filmidagi Pa. Ranjith işidan taassurot olgan va şundan söng Rajinikanthning qizi Soundarya Ranjithdan otasi uçun ssenariy yozişni söragan.

2015-yil iyun oyida rejissyor Pa. Ranjith özining uçinçi rejissyorlik loyihasini Twitter orqali eʼlon qilgan. Loyiha oldingi ikki filmi «Attakathi» (2012) va «Madras» (2014) izidan boradi va unda Rajinikanth rol öynaydi. Loyihani moliyalaştirişga Thanu kelişgan. Kabali Rajinikanthning 2007-yilda S. Şankar bilan «Sivaji» filmidan keyin birinçi marta yangi rejissyor bilan işlagan filmi böladi. IndiaGlitz bilan suhbatda prodyuser S. Thanu Rajinikanthning özi unga Ranjith rejissyorligidagi filmni prodyuserlik qilişni söraganini aytgan. Prodyuserning tijorat jihatdan muvaffaqiyatli bölgan «Bairavi» (1978) filmi Rajinikanthning birinçi boş rolli filmi bölgan va ikkalasi şundan beri hamkorlik qilmagan. Taxmin qilinişiça, Rajinikanthning roli Çennayning haqiqiy mafiya boşliğiga asoslangan böladi. Santhoş Narayanan film musiqa muallifi sifatida tasdiqlandi, u Ranjith bilan oldingi ikki filmidan keyin ham hamkorligini davom ettirgan. Ranjith «Madras» filmining operatori G. Murali bilan ham işlaşni davom ettirgan.

2015-yil 17-avgustda Ranjith filmning nomi Kabali ekanini va Rajinikanth Kabaliswaran rolini öynaşini eʼlon qilgan. Işlab çiqaruvçilar avval Rajinikanthning 1980-yilgi filmi nomi bölgan «Kaali» nomini işlatişni öylagan edilar. Biroq öşa film Tamilnadu kinoteatrlarida yaxşi natija bermagani sababli, işlab çiqaruvçilar bu nomdan voz keçgan. Yana bir nom, «Kannabhiran», ham körib çiqilgan, biroq keyinçalik bu nomning huquqlari rejissyor Ameer Sultan tomonidan kelajakdagi film uçun band qilinganligi aniqlangan.

Filmda Rajinikanth keksa jinoyat boşliği rolini öynaydi. Telugu gazetasi Eenaduning xabar berişiça, Rajinikanth «Nayakan» (1987) filmidan taassurot olib, rejissyor Mani Ratnamdan şunga öxşaş ssenariy yozişni söragan, biroq loyiha amalga oşmagan. Rajinikanth Ranjithning Kabali uçun yozgan ssenariysi öşa ssenariyga öxşaşligi tufayli bu filmda rol öynaşga rozi bölgan. Ranjithning «Attakathi» (2012) filmida boş rol ijro etgan Dineş Ravi va rejissyorning oldingi ikki filmida muhim rollar öynagan Kalaiyarasan ham filmda iştirok etişi tasdiqlangan. Dastlab muhim rol Prakaş Rajga taklif qilingan, biroq keyinçalik jadval bilan boğliq sabablarga köra u rad etgan va örniga John Vijay tanlangan. Keyinçalik boş qahramon xotinining roli «Dhoni» (2012) filmi orqali tamil kinosiga kirib kelgan Radhika Aptega berilgani tasdiqlangan. Sai Dhanşika filmda yordamçi personaj rolini öynaş uçun şartnoma imzolagan. Star Vijay telekanalining «Airtel Super Singer 3» körsatuvida qatnaşgani bilan tanilgan televizion aktrisa Soundarya Nandakumar mehmon rolida körinişi uçun tanlangan.

2015-yil 18-avgustda rejissyor Pa Ranjith özining Twitter sahifasida asosiy suratga oliş işlari keyingi haftada boşlanişini eʼlon qilgan. Bu 22-avgustda tasdiqlangan, öşanda Rajinikanth filmga 106 kun ajratgan.

Dastlab Malayziyada 50 kunlik uzoqroq jadval rejalaştirilgan, biroq işlab çiqaruvçilar mamlakatdagi suratga oliş kunlarini kamaytirişni rejalaştirgan va Çennaydagi EVP Film City va Adityaram Studios studiyalarida maxsus qurilgan dekoratsiyalarda 20 kun suratga olişni möljallagan. Adityaram Studios Şarqiy qirğoq yölida joylaşgan bölib, u Aditya Ramga tegişli. 19-oktabrdan boşlab Malayziyada bir oylik jadval bölib ötgan. Ekipaj Malayziya Turizm vazirligidan Melaka ştatida suratga oliş uçun ruxsat olgan, şuningdek 4-noyabrda Sepangdagi Sri Subramaniar ibodatxonasi boşqaruviga tegişli hind qabristonida suratga oliş uçun ruxsat olgan. Rajinikanth 2-noyabrda jadvaldan ikki kun oldin suratga oliş maydoniga kelgan, film asosiy qismi Kuala-Lumpur konvensiya markazi, Batu ğorlari va Bandar Sunwayda suratga olingan. 21-noyabrda Malayziyadagi suratga olişni yakunlagaç, Rajinikanth 24-noyabrda Bangkokdagi ikkinçi bosqiçga qöşilgan. Keyinroq filmning boş aktrisasi Radhika Apte 2015-yil dekabrida Goada bir neça muhim sahnalar uçun suratga olişni boşlagan.

Bir vaqtning özida «2.0» filmida ham suratga tuşayotgan Rajinikanth Çennaydagi EVP Film Cityda filmning oldingi jadvaliga start bergan, u yerda boş antagonist Winston Chao va Rosyam Norning iştirokidagi jangovar sahnalar olingan. Kabalining yakuniy jadvali 2016-yil 2-fevralda Malayziyada suratga olingan, Radhika Apte esa 7-fevralda dekoratsiyalarga qöşilgan. Filmning bir qança sahnalari Malayziyaning Port-Klang janubida joylaşgan Carey orolida suratga olingan. Aktyor suratga olişni yakunlab, 16-fevralda Malayziyadan qaytgan.

Santhoş Narayanan filmning saundtrek albomi va fon musiqasini yaratgan, Rajinikanth bilan ilk bor hamkorlik qilgan. Albomda Kabilan, Vivek, Umadevi va Arunraja Kamaraj tomonidan yozilgan beşta qöşiq bor. Bundan taşqari, filmdan keyin çiqarilgan va filmga kiritilmagan bonus qöşiq ham mavjud. Filmning audio huquqlarini Think Music sotib olgan. Bir neça marta keçiktirilgandan söng, saundtrek albomi 2016-yil 12-iyunda çiqarilgan. Saundtrek telugu, hind va malay tillarida ham çiqarilgan, hind versiyasi tamil versiyasi bilan birga çiqqan, telugu versiyasi 26-iyunda, malay versiyasi esa 1-iyulda çiqarilgan. Saundtrek barça tomonlardan asosan ijobiy qabul qilingan, köplab maşhur şaxslar Santhoşning işini maqtagan. Filmdan keyin, 2016-yil 24-avgustda, qöşimça bonus qöşiq çiqarilgan.

Rajinikanth Kabalining prokat rejalarini eʼlon qilib, film aprelda postprodaksiya işlarini boşlab, 2016-yil iyunda çiqişini aytgan. Biroq filmning prokati avval 1-iyulga, söngra 15-iyulga köçirilgan, bu esa işlab çiqaruvçilar orasida çalkaşlik keltirib çiqargan. Keyinroq film 2016-yil 22-iyulda çiqişi aniqlaştirilgan. Kabali malay tiliga dublyaj qilingan va çiqarilgan birinçi tamil filmi böldi. Malayziyalik media kompaniyasi Malik Streams Productions and Distribution filmni Malayziyada eksklyuziv namoyiş uçun asl tamil versiyasi bilan bir vaqtda malay tilida ham çiqaradi.

Kabali Parijdagi (Frantsiya) Le Grand Rex kinoteatrida çiqarilgan birinçi hind filmi böldi. Bu dunyodagi eng katta kinozal bölib, 2000 kişilik siğimga ega. Mohanlal filmning Keraladagi prokat huquqlarini Max Lab Cinemas kompaniyasi orqali ₹9 crore evaziga sotib olgan va filmni Keraladagi 150 ta kinoteatrda namoyiş etişni rejalaştirgan. Bengalurudagi maşhur kinoteatrlar oldindan çiptalar sotuvini boşlagan, çiptalar narxi ₹500 gaça bölgan. Filmni Bengalurudagi beş yulduzli mehmonxonalarda namoyiş etiş rejalaştirilgan edi, çipta narxi ₹1,300 gaça yetişi mumkin edi, lekin mehmonxonalarda namoyiş ruxsati rad etilgani uçun bu amalga oşmadi. Çennayda maxsus oldindan körsatuvlar bölmagan, bu haqda prodyuser oydinlik kiritgan.

Kabali 2016-yil 22-iyulda dunyo böylab tamil tilida, şuningdek hind va telugu tillariga dublyaj qilingan variantlarda çiqarilgan. Filmning Malayziyadagi premyerasi 2016-yil 21-iyulda bölib ötgan. Biroq premyerada filmning tamil versiyasi namoyiş etilgan. Malay versiyasi 2016-yil 29-iyulda çiqarilgan. Film Singapur va Indoneziyada bir vaqtda çiqarilişi rejalaştirilgan edi. Şuningdek, film xitoy (mandarin) va tay tillariga dublyaj qilingan, Gonkong, Xitoy va Tailandda çiqarilgan.

Kabalining birinçi rasmiy posterlari 2015-yil 16-sentabrda, suratga oliş boşlanişidan bir kun oldin çiqarilgan. Şuningdek, poster Kamal Haasanning «Thoongaavanam» (2015) filmi treyleri bilan birga taqdim etilgani maʼlum. Filmning teaseri 2016-yil 1-mayda çiqarilgan. Teaser 3 kun içida 10 million körişga erişib, eng köp körilgan hind film teaseri bölgan.

Aviakompaniya AirAsia India Kabalining rasmiy hamkori bölgandan söng, kompaniyaga tegişli Airbus A320 samolyoti filmning nomi va Rajinikanthning Kabaleeşwaran sifatida tasvirlangan rasmi bilan öralgan. Bu birinçi marta yölovçi samolyotini hind filmi reklamasi uçun öraş böldi. Filmning yana bir rasmiy hamkori bölgan hind moliya kompaniyasi Muthoot FinCorp aktyorning filmdagi qiyofasi tasvirlangan kumuş tangalar çiqargan.

Kabali va «Theri» (S. Thanu prodyuserligidagi yana bir film) ning sputnik (peyk) huquqlari 2017-yil martgaça sotilmay qolgan, garçi raqamli huquqlar Amazon Prime Videoga sotilgan bölsa ham. 2017-yil 27-sentabrda Sun TV Theri va Kabali huquqlarini sotib olganini eʼlon qilgan. Filmning dunyo böylab televizion premyerasi 2018-yil 15-yanvarda, Thai Pongal bayrami kuni bölib ötgan, bu çiqarilganidan bir yarim yil ötib sodir böldi. Star India filmning dublyaj qilingan hind, telugu va malayalam versiyalari huquqlarini sotib olgan.

2016-yil 19-iyulda, filmning dunyo böylab çiqişidan uç kun oldin, film nusxalarining darknetda noqonuniy tarqatilgani xabar qilingan. The Indian Express xabar berişiça, oşkor bölgan nusxalar faqat darknetda mavjud bölsa-da, veb-da bir qança soxta havolalar tarqatilmoqda. Işlab çiqaruvçilar qaroqçilik xavfini oldindan körib, Madras Oliy sudiga murojaat qilgan va bunday holatlarning oldini olişni söragan. CBFC boş direktori Pahlaj Nihalani bu masalaga izoh berib, oşkor bölgan nusxalar uning Mumbaydagi idorasi bilan boğliq emasligini aytgan va Kabali tamil filmi ekanini, uni CBFCning Çennay idorasi sertifikatlagani haqida takrorlagan. U şuningdek, bu oşkor bölişi filmning kassa daromadiga unçalik taʼsir qilmasligini qöşimça qilgan.

Ikki kun ötgaç, 2016-yil 21-iyulda, filmning ikki daqiqalik sahnasi ham onlayn oşkor bölgan, bu sahna WhatsApp xabar almaşiş ilovasida tez tarqalib ketgan. Oşkor böliş haqida prodyuser Kalaippuli S Thanu öz Twitter akkauntida bunday izoh bergan: «Telefon yoki kompyuterda Thalaivarning kirib kelişini tomoşa qiliş sizda hayajon uyğotmaydi. Qaroqçilarga rahmat ayting, juma kunidan boşlab kinoteatrda tomoşa qiling». The News Minute xabar berişiça, ingliz va arab tilidagi subtitrlarga ega bölgan oşkor bölgan sahna Fors körfazi mamlakatlaridan tarqatilgan bölişi mumkin.

Film çiqqanidan keyin kinoteatrda mobil telefon bilan suratga olingan qisman nusxa Vimeoga joylaştirilgan, lekin keyinçalik saytdan olib taşlangan.

Filmning Malayziya versiyasi qorayib ketgan sahnadan keyin ham davom etadi va Kabalining politsiyaga taslim bölganini körsatib, aniq yakunni taklif etadi. Bu muqobil yakun Malayziya Film Senzura Kengaşining talabi bilan yaratilgan, çunki kengaş politsiyaçilarning zöravonlikni rağbatlantiriş sahnalariga ruxsat bermaydi.

Boş qahramon Kabali filmda aniq Dalit (Hindistondagi çetda qolgan kastalar guruhlari uçun atama) sifatida tasvirlangan, bu esa baʼzi guruhlar uni kasta siyosatining bir şakli deb qabul qilişi tufayli bahs-munozaralarga sabab bölgan. Dalit taşkilotlari ijobiy tasvirni maʼqullagan bölsa-da, olim Stalin Rajangam buni 2012-yilgi Dharmapuri dalitlarga qarşi zöravonligiga javob sifatida talqin qilgan.

Film birinçi kunida ₹48,95 crore (US$7,28 million), birinçi dam oliş kunlarida ₹110 crore (US$16,37 million) yiğgan, içki bozorda umumiy daromadi ₹185 crore (US$27,53 million) bölgan. Kabali janubiy hind filmi uçun dunyo böylab eng yuqori birinçi kun daromadiga ega bölgan, u birinçi kunda ₹875 million (US$13,02 million) topib, «Baahubali: The Beginning» filmi rekordini yangilagan. Film hind filmi uçun uç kunlik dam oliş kunlari böyiça eng yuqori natijaga ham erişgan, ikki hafta oldin «Sultan» filmi örnatgan ₹2,06 milliard (US$30,66 million) rekordidan ötib, ₹2,11 milliard (US$31,4 million) yiğgan.

2016-yil avgustda Financial Express ₹650 crore kassa daromadi haqida xabar bergan, bu boşqa manbalar bergan bahodan ikki baravardan ortiq edi. Firstpost tahlili körsatişiça, bu raqam filmning çiqişidan oldingi ₹200 crore dan ortiq daromadni, musiqa va sputnik huquqlarini sotişdan olingan pulni notöğri qöşiş natijasi bölgan. Tahlilga köra, filmning haqiqiy kinoteatr kassa daromadi atigi ₹300 crore bölgan. Indian Express maʼlumotlariga köra, film Hindistonda ₹211 crore, çet elda ₹259 crore daromad keltirgan. Financial Express 2016-yil dekabrida filmning içki bozordagi taxminiy daromadi ₹215 crore, çet eldagi daromadi ₹262 crore ekanini xabar qilgan. Box Office India maʼlumotlariga köra, 2022-yil yanvar oyida filmning dunyo böylab yakuniy daromadi ₹320 crore bölgan.

Kabali Hindistonda çiqqan birinçi kunida daromad böyiça janubiy hind filmi uçun eng yuqori natijaga ega bölgan, barça tillardan ₹53 crore yiğib, 2015-yilgi «Prem Ratan Dhan Payo» filmidan birinçi kun daromadi böyiça ozgina orqada qolgan. Film Tamilnadudan bir kunda ₹21,5 crore yiğgan birinçi tamil filmi ham böldi. Film öşa paytda Hindistonda birinçi dam oliş kunlarining eng yuqori sof daromadi bölgan ₹109,25 crore ni qölga kiritgan.

Kabali önta kunlik faoliyati davomida US$15,70 million (₹105 crore) daromad olgan. Film çet eldagi birinçi tört kunlik dam oliş kunlarida US$11,20 million (₹75,27 crore) yiğib, çet el bozorlarida hind filmi uçun eng yuqori birinçi dam oliş kunlari daromadi bölgan «Dhoom 3» (US$10,32 million) rekordini yangilagan.

Kabali butun mamlakat böylab juda kutilgan film bölgan, biroq aralaş şarhlar olgan. Rotten Tomatoes şarh agregatorida 15 tanqidçining şarhlarining 53 foizi ijobiy bölib, örtaça baho 5,7/10 ni taşkil etgan.

Deccan Chronicle gazetasining muharriri Anupama Subramanian filmga 5 yulduzdan 2,5 yulduz qöygan va şunday yozgan: «Kabali — aqlli, noir uslubidagi, qoronğu, ğamgin va ölçovli kino asari». The Indian Express filmni 5 dan 3,5 ball bilan baholagan va şunday deb yozgan: «Dramatik ssenariy va sekin rivojlanayotgan syujetni olib taşlasak, Kabali — Rajinikanthning öziga xos filmi, u aktyorning ommaviy jozibasini nozik xarakter bilan birlaştira oladi. Va nihoyat, Rajini yoşini öynaganini köramiz!». The Hindu gazetasining muharriri Baradwaj Rangan yozgan: «Ranjithning rejissyorlik uslubi ham boşqaça va yaxşi maʼnoda emas. Kabalida uning baʼzi xarakterli belgilari bor, lekin oldingi filmlarini jonlantirgan hayotiylik yetişmaydi». The Times of India gazetasidan Thinkal Menon filmga 5 dan 3 ball qöyib: «Hikoya, ehtimol, qattiqroq ssenariyni talab qilgan, lekin ‘Thalaivar athiradi’ uçun köring. Boşqa heç narsa emas!» deb yozgan. India Today 5 dan 3 yulduz bilan baholagan va şunday yozgan: «Kabali yordamçi aktyorlar tarkibi jihatidan ijroçilikda kamçiliklarga ega. Pa Ranjith sanoatdagi taniqli aktyorlarni jalb qilişi va ular rollarga öziga xos jilo bera olişi mumkin edi. Rajinikanth bilan film suratga oliş, ortiqça xavf bilan, kişining karyerasini şarmandali mağlubiyatga duçor qiliş bilan deyarli teng. Çunki Rajinikanth filmlaridan ardoqli muxlislarini qoniqtiriş uçun kutilayotgan maʼlum elementlar bor, hatto aktyor ekranda keksa körinişga tayyor bölsa ham». Hindustan Times filmga 5 dan 3 ball qöyib: «Thalaivar muxlislari uçun buni aytiş qiyin böladi. Rajinikanth porlasa-da, uning uzoq karyerasi bor, Kabali unga unçalik mos kelmaydi» deb yozgan. Sify 5 dan 3 ball bilan baholagan: «Kabali na Rajinikanth filmi, na Ranjith filmi — aralaş töplam!»

Rajinikanthning ijrosi yaxşi qabul qilingan bölsa-da, umumiy syujet baʼzi şarhlarga sabab bölgan. Onlayn film jurnali The World of Apu muharriri Jeyannathann Karunanithi syujetni yaxşiroq tuşuniş uçun Hindistondagi tamil diasporasining Malayziyadagi ijtimoiy-siyosiy vaziyatini biliş kerakligini taʼkidlagan. Malayziyalik hindlar tanqidi asosan filmda Malayziyadagi irqiy keskinlik va dinamikaning notöğri tasvirlanganiga qaratilgan. Tamil hindlari singari, xitoylar ham Malayziyada ozçilikni taşkil etadi va hukumatning Ketuanan Melayu nomi bilan maşhur bölgan malay köpçiligini qöllovçi siyosati tufayli ularning ham huquqlari çeklangan. Irqiy keskinlik siyosiy hukmron malaylar va iqtisodiy jihatdan biznes egalari yoki şahar kök yoqali kasb egalari bölgan xitoylar örtasida ança kuçli bölgan. Hindlar asosan kauçuk plantatsiyalarida işlagan va 1980-yillarda bu sohaning pasayişidan zarar körgan, natijada köplab sobiq plantatsiya işçilari şaharlarga köçib ketgan va ish topa olmagani uçun guruhlarga qöşilişga majbur bölgan. Şu sababli hindlar jamoasining norozilik bildirişi asosan xitoylarga emas, balki malay köpçilikdan iborat hukumatga va uning malaylarni qöllovçi siyosatiga qaratilgan.

Köp tilli prokat qamrovi: Film bir neça tillarda (tamil, telugu, hind, malayalam) çiqarilgan va bir qança xalqaro bozorlarda keng prokat qilinişi rejalaştirilgan birinçi tamil filmlari orasida bölgan.

Tailanddagi birinçi hind filmi: Kabali Tailandda rasmiy ravişda çiqarilgan birinçi hind filmi böldi.