Kagemusha

Yaponiya, XVI asr, Sengoku davri. Mayda öğri xoçga mixlaş orqali qatl etilişga hukm qilinadi, lekin unga tösatdan hayot inʼom etiladi. Sababi şundaki, u mahalliy hukmdor, knyaz Takeda Singenga suv va şakar kabi öxşab ketadi. Knyaz hokimiyatga ega, kuçli inson bölib, uning qiyofasining özi askarlarni ruhlantirgan. Knyazning akasi zarurat tuğilganda öğrini hukmdorning sosiyasi sifatida işlatişni taklif qiladi.

Oda Nobunaga qalʼani qamal qiliş paytida otişma ustasi Takedani aniq öq bilan aркebuzadan halok qiladi. Takeda ölimini köplab duşmanlardan yaşiriş va taxtni saqlab qoliş uçun sosiya («Kagemuşa») işlatiladi. Öldirilgan Takedaning jasadi qalʼadan yaşirinça olib çiqiladi va Suva köli yonida katta xumga solinib kömiladi. Knyazning qalʼasiga qaytib kelgan Kagemuşa yaqin atrofidagilar rahbarligida, knyazning imo-işoralariga taqlid qilib va uning haqida tobora köproq bilib olib, fuqarolarni muvaffaqiyatli aldaydi. Şubhalanuvçilarga knyazning oğir kasalligi tufayli ovozi biroz özgarganligi aytiladi. Almaştirişni hatto knyazning sevgilisi va nevarasi ham sezmaydi; nevarasi Kagemuşaga juda ham boğlanib qoladi. Knyazning öğli Katsuyori otasining farmoniga ğazablanadi: farmonga köra, taxt vorisi etib voyaga yetmagan nevara eʼlon qilinadi, Katsuyori esa faqat vasiy etib tayinlanadi.

Boşqa knyazliklarning razvedkaçilari Takeda ölmaganiga xulosa qilişadi, lekin Takedaning duşmanlari bunga işonişmaydi: ular knyazlikka hujum uyuştirib, qanday munosabat bölişini körmoqçi bölişadi va şu tariqa hokimiyatdagi knyaz haqiqiymi yoki sosiyasimi, buni bilmoqçi bölişadi. Harbiy kengaş vaqtida Katsuyori Nobunaga qalʼasiga hujum qilişni taklif qiladi va sosiyadan töğridan-töğri maslahat söraydi, uni çiqarib yuboriş uçun. Uzoq sukutdan söng u javob beradi: «Toğ joyidan qimirlamaydi». Bu knyazning öz yerlarini himoya qiliş kerak, degan eʼtiqodiga mos keladi. Sosiyaning haqiqatini biladigan harbiy boşliqlar uning qarorini körib hayratga tuşişadi. Biroq Katsuyori boşqa generallarning maslahatiga qarşi, yakka özi hujumni boşlaydi. Kagemuşa marhumning öğlini qöllab-quvvatlaş uçun qöşin boşlaşga majbur böladi.

Uç yil ötadi, şu vaqt davomida Kagemuşa öz rolini özlaştiradi. Bir kuni u faqat haqiqiy knyaz Takeda böysundira oladigan otdan yiqiladi. Xotinlar jarohatlangan kişining tanasida, Takeda jangda olgan, bir paytlar mavjud bölgan çandiq yöqligini körişadi va bu sosiya ekanligini anglaşadi. Yaqinlari sosiyani çetlatib, Katsuyorini boşqaruvga qöyiş vaqti kelganini hal qilişadi. Sosiya şarmandalik bilan haydab yuboriladi va nevarasi bilan xayrlaşişga ham ruxsat berilmaydi. Saroyda knyazning dafn marosimi soxta tarzda ötkaziladi.

Endi otasining butun armiyasini nazorat qilayotgan Katsuyori yana Nobunagaga qarşi qarşi hujumga boşçilik qiladi, bu esa Nagasino jangiga olib keladi. Haydalgan Kagemuşa voqealarning guvohiga aylanadi va jang manzarasini butalar orasidan kuzatadi. Takeda otliq qöşini va piyodalari jasorat körsatişlariga qaramay halok bölişadi: Oda öqotar qurollardagi ustunligi tufayli Takeda armiyasining hammasini samarali yöq qiladi. Sadoqat belgisi sifatida Kagemuşa nayza oladi va duşman qöşinini yakka özi hujumga ötişga umidsiz urinadi, lekin uni ham otib öldirişadi. Yaralangan Kagemuşa daryoga tuşib ketgan bayroqni qaytarib olişga harakat qiladi, lekin ölib yiqiladi va jasadini oqim olib ketadi.