Kati Patang (tarjimada: The Severed Kite) — Şakti Samanta tomonidan 1970-yilda suratga olingan va prodyuserlik qilingan hind tilidagi musiqiy drama filmi. Filmda Asha Parekh ğöyo beva ayol rolini ijro etadi. Uning çarçoqli sinovlari va kulfatlari ğöyo huşmuomala qöşnisi, Rajeş Khanna ijro etgan obraz bilan birga keçadi. Film öşa yilgi kassa böyiça oltinçi örinni egalladi, Parekhning Madhavi rolidagi ijrosi esa tanqidçilar tomonidan yuqori baholandi va unga Filmfare mukofotining eng yaxşi aktrisa nominatsiyasi uçun sovrin keltirdi. Filmda, şuningdek, Nazir Hussain, Bindu, Prem Çopra, Daisy Irani va Suloçana Latkar rol öynagan.
Bu Samanta va Khanna birgalikda suratga olgan töqqiz filmlik qatordagi ikkinçi film edi. Musiqani R.D. Burman bastalagan va u katta muvaffaqiyat qozongan. Kişore Kumar ijro etgan «Ye Şaam Mastani» va «Pyaar Deewana Hota Hai» qöşiqlari ayniqsa maşhur böldi. Parekh va Khannaning ijrosi tomoşabinlar va tanqidçilar tomonidan bir ovozdan maqtovga sazovor böldi. Film 1967–1974-yillar orasida Khannaning ketma-ket keltirgan 13 ta muvaffaqiyatli filmi qatoriga kirdi va bu Khanna bilan Parekh juftligida suratga olingan uçinçi va sönggi film böldi.
Keyinçalik film tamil tiliga «Nenjil Oru Mull» (1981) nomi bilan, telugu tiliga esa «Punnami Çandrudu» (1987) nomi bilan qayta suratga olindi. Film Gulşan Nandaning şu nomdagi romani asosida yaratilgan bölib, roman esa Cornell Woolriçning 1948-yildagi «I Married a Dead Man» romanining moslaşuvi edi. Bu roman ilgari 1950-yilda «No Man of Her Own» filmi sifatida ekranlaştirilgan edi.
1Rollarda
Rajesh Khanna, Asha Parekh, Prem Chopra
Rajesh Khannaaktyor
Asha ParekhaktyorPCPrem Chopraaktyor
BinduaktyorCChandrashekharaktyorNHNazir HussainaktyorSLSulochana LatkaraktyorDIDaisy IraniaktyorRDRahul Dev Burmankompozitor2Syujet
Madhavi «Madhu» — toğasi bilan yaşayotgan yetim qiz. Toğasi uni özi tanimaydigan odam bilan turmuşga berişga…
Madhavi «Madhu» — toğasi bilan yaşayotgan yetim qiz. Toğasi uni özi tanimaydigan odam bilan turmuşga berişga qaror qiladi. Kailaş ismli yigitga bölgan sevgisi közini kör qilgan Madhu töy kuni qoçib ketadi, ammo u yerda Kailaşni boşqa ayol — Şabnam bilan birga köradi. Yuragi ezilgan va ruhan tuşkunlikka tuşgan Madhu toğasining oldiga qaytadi, biroq toğasi bu şarmandalikdan öz joniga qasd qilgan böladi. Hayotida heç kim qolmagan Madhu şaharni tark etib, boşqa joyga ketişga qaror qiladi. U bolalikdagi dösti Poonam bilan uçraşadi. Poonam unga eri tösatdan halok bölgani haqida gapirib beradi va öğli Munna bilan birga heç qaçon körmagan qaynota-qaynonasinikida yaşaş uçun ketayotganini aytadi. Poonamning ahvoli açinarli bölgani uçun u Madhuni özi bilan birga borişga köndiradi.
Yölda Poonam va Madhu suhbatlaşadi, şu paytda poyezd relsdan çiqib ketadi va ikkalasi davlat kasalxonasiga tuşib qoladi. Poonamning qöl-oyoqlari kesib taşlanadi. U ölimi yaqinligini bilib, Madhudan vaʼda oladi: u Poonam örnini egallaydi, Munnani tarbiyalaydi va Poonamning qaynota-qaynonasi uyida hayotini davom ettiradi. Madhu ölayotgan onaning istagiga könişdan boşqa ilojsiz qoladi. Yölda, yomğirda, taksi haydovçisi uni talamoqçi böladi, ammo örmon qöriqçisi Kamal uni qutqaradi va ertasi kuni osmon oçilgunça uyida panoh beradi. Madhu bilib oladiki, Kamal aynan özi bilan turmuş qurilişi kerak bölgan yigit ekan va töy buzilgani sababli u alkogolga ruju qöygan.
Madhu şarmandalik bilan Kamalning uyidan çiqib, Poonamning qaynota-qaynonasi uyiga boradi. Qaynotasi Dinanath va qaynonasi uni qabul qilib, u yerda qolişiga ruxsat berişadi. Kamal Dinanathning eng yaqin döstining öğli bölgani uçun uyga tez-tez kelib turadi. Tez orada u «Poonam»ga oşiq bölib qolganini tuşunadi.
Madhuning omadsizligi Kailaşni Dinanathning uyiga olib keladi. U ularning pulini talab qiladi va Madhuning haqiqiy kimligini oşkor qilişga yaqin turadi. Muvaffaqiyatga erişiş uçun u uy aʼzolarining hammasini öziga mahliyo qiladi, ammo Poonam unga yoqmaydi. Tez orada Dinanath Poonamning haqiqiy kimligini tuşunadi va haqiqatni aytişni talab qiladi. Vaziyatning qanday ekanligini anglagaç, u Madhuni qabul qiladi va uni Dinanath mulkining vasiysi qilib tayinlaydi; bu mulk Munnaga meros bölib ötişi kerak. Öşa keça Dinanath Kailaş tomonidan zaharlanadi. Dinanathning xotini Poonamni bu voqeada aybladi va uni qamoqqa taşlanadi.
Endi Şabnam Dinanathlar hayotiga kirib keladi va özini haqiqiy Poonam deb daʼvo qiladi. Dinanathning xotini ğazablanib, uni haydab yuboradi va heç qanday hikoyani tinglaşga tayyor emas. Haqiqatni bilgaç, Kamal Madhuga nisbatan yomon munosabatda böladi. Biroq oxir-oqibat u haqiqatni anglaydi, Şabnam va Kailaşni niyatlari uçun hibsga oldiradi va Madhu ozod etiladi. Kamal Madhuni qidirganda, u heç qanday xabarsiz ketganini bilib oladi. Lekin Kamal uçun qoldirilgan xatda Madhu uning hayotidan çiqib ketayotganini va şuning uçun uni izlamasligi kerakligini yozadi. Kamal uni qidirişni boşlaydi va uni jarlikdan sakrab özini öldirmoqçi bölgan holatda topadi. U qöşiq aytib, uni töxtatadi. Ular bir-birini quçoqlaşadi.
3Aktyorlar
Asha Parekh — Madhavi «Madhu» / [soxta]…
Asha Parekh — Madhavi «Madhu» / [soxta] Poonam
Rajeş Khanna — Kamal Sinha
Prem Çopra — Kailaş
Bindu — Şabnam «Şaboo»
Nazir Hussain — Diwan Dinanath
Madan Puri — Kamalning otasi
Suloçana Latkar — Dinanathning xotini
Çandraşekhar — Politsiya inspektori Tiwari
Satyen Kappu — Dr. Kaşinath
Daisy Irani — Ramaya
Mehmood Jr. — Şeetu, Ramayaning ukasi
4Işlab çiqariş
«Kati Patang» Gulşan Nandaning xuddi şu nomdagi romani asosida suratga olingan. Roman va filmning syujeti ham…
«Kati Patang» Gulşan Nandaning xuddi şu nomdagi romani asosida suratga olingan. Roman va filmning syujeti ham Nanda tomonidan yozilgan bölib, Cornell Woolriçning 1948-yildagi «I Married a Dead Man» romaniga asoslangan edi. Bu roman ilgari Barbara Stanwyck iştirokida suratga olingan «No Man of Her Own» (1950) amerikaça filmiga aylantirilgan edi. Roman keyinçalik Yaponiyada «Şişa to no Kekkon» (1960, Osamu Takahaşi), Braziliyada «A Intrusa» (1962) teleseriali sifatida, fransuzça «Jʼai épousé une ombre» (I Married a Shadow; 1983) nomi bilan va AQŞda «Mrs. Winterbourne» (1996) nomi bilan ham ekranlaştirilgan.
Şakti Samanta filmni avval Şarmila Tagorega taklif qilganini, ammo uning homilador ekanligini aytgan. Şundan keyin u Asha Parekhni imzoladi, çunki u «uning işonçli ijrosiga erişa olişiga» işongan. Parekhni u avval «Pagla Kahin Ka» (1970) filmida ham suratga olgan edi.
5Musiqa
Musiqani Rahul Dev Burman bastalagan, qöşiq sözlarini esa Anand Bakşi yozgan. Rajeş Khanna uçun Kişore Kumar…
Musiqani Rahul Dev Burman bastalagan, qöşiq sözlarini esa Anand Bakşi yozgan. Rajeş Khanna uçun Kişore Kumar ijro etgan qöşiqlar filmning muvaffaqiyatiga sabab böldi, Mukesh esa Khanna uçun bitta qöşiqni kuylagan edi — bu kam uçraydigan birikma edi. Asha Bhosle «Mera Naam Hai Şabnam» qöşiğini «My Fair Lady» (1964) filmidagi Rex Harrison uslubida, yaʼni gapirib-kuylaş uslubida ijro etgan (şu sababli u köpinça notöğri ravişda «birinçi hind rep qöşiği» deb ataladi).
6Kassa
Film kassada muvaffaqiyatli çiqdi va 1971-yilda Bollivud filmlari orasida kassa böyiça oltinçi örinni…
Film kassada muvaffaqiyatli çiqdi va 1971-yilda Bollivud filmlari orasida kassa böyiça oltinçi örinni egalladi.
The Hindu naşriga köra: «Ekranda Rajeş Khanna heç qaçon lab harakatini qöşiqqa moslamayotgandek körinmasdi. Uning ifodalari şunçalik işonarli edi. Musiqa bilan birga uning iştiroki filmning muvaffaqiyatining asosiy manbai bölib qoldi».
7Mukofotlar va nominatsiyalar
19-chi Filmfare…
19-chi Filmfare mukofotlari:
Ğolib bölgan
Eng yaxşi aktrisa — Asha Parekh
Nominatsiyalar
Eng yaxşi rejissyor — Şakti Samanta
Eng yaxşi aktyor — Rajeş Khanna
Eng yaxşi qöşiq sözlari muallifi — Anand Bakşi — «Na Koi Umang Hai»
Eng yaxşi erkak ovozli ijroçi — Kişore Kumar — «Yeh Jo Mohabbat Hai»
Eng yaxşi syujet — Gulşan Nanda
Matn: maqola tarjimasi «Kati Patang» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.