Kingdom of Crooked Mirrors

Uçinçi sinf pioneri Olya maktabdan va kinoteatrda film körib bölib, uyga keç qaytadi. Kiriş eşigida u qoronğilikdan qörqadi, çunki bir neçta bolalar ataylab çiroqni öçirib, hazil qilib uni qörqitişadi. Uyga kirgaç, Olya kalitini yöqotganini tuşunadi va yangisini oliş uçun slesarga borişdan qörqadi. Bundan taşqari, u tez-tez injiqlik qiladi va dangasalik qiladi. Buvisi nevarasidan şikoyat qilib, özi slesarga ketadi va şunday deydi: «Eh, nevaram, nevaram! Agar özingni çetdan köra olsang-chi!»

Olya buvisining taqiğiga xilof ravişda tuşlikdan oldin murabbo yeydi. U tasodifan bankani sindiradi va şu payt oyna u bilan gaplaşa boşlaydi. Oyna özining sehrli ekanini aytadi va muşukni quvib ketayotgan Olya özini közgu orqasida köradi. U yerda u özining aksi — Yalo ismli qiz bilan uçraşadi. Muşuklarini uşlamoqçi bölib, ikkovi ertak olamiga — qirollik kriv zerkallar mamlakatiga tuşib qoladi. Bu yerda köçalarda hamma joyda şunday közgular yasalib, qöyilgan bölib, ular hamma narsani teskari aks ettiradi: qariyalarni yoşlar, yoşlarni qariyalar qilib körsatadi, çarçagan va oçlikdan xarob bölganlarni esa töq va kuçga töla qilib körsatadi. Odamlar oğir mehnatda azob çekadi, ammo kriv zerkallar ularga öz azoblari haqida gapirişga imkon bermaydi. Boylar ularni hamma joyga ataylab qöyişgan, çunki kambağallar özlarining aksini körib, yomon yaşayotganlarini isbotlay olmasligini bilişgan. Qizlar yolğon közgular yasaşdan boş tortgan Gurd ismli bolaning hibsga olinişiga guvoh bölişadi va boş vazir Nuşrok uni Ölim minorasiga qamaşni buyuradi. Olya va Yalo Gurdni ozod qilişga qaror qilişadi. Buning uçun ular qirolning saroyiga kirişlari kerak.

Oğir vaziyatda Olya yanada masʼuliyatli va öziga nisbatan talabçan böladi, Yalo esa uning barça kamçiliklarini özida mujassam etadi: parişonxotirlik, dangasalik, şirinlikka haddan taşqari mehr, ehtiyotsizlik va qörqoqlik. Saroyga kelgan qizlar qorovullardan ötib keta olmaydi va şuning uçun qirol oşxonasi uçun oziq-ovqat ortilgan aravaga yaşirinişadi. Oşpaz xola Aksal ularni topib oladi, oşpazdan yaşiradi va nima uçun bunday qilganini söraydi. Ular unga Gurd haqida gapirib berişadi, oşpaz esa ğamgin holda ahvolni aytib beradi: qirol Yagupop hamma narsada vazirlariga, yaʼni oliy vazir Abajga va boş vazir Nuşrokka quloq soladi. Ölim minorasining kaliti ikki nusxada mavjud: biri qirol taxti ustida osilgan, ikkinçisi esa Abajda. Qizlar baribir qatʼiy qaror qilişadi va xola Aksal ularga qirol pajlarining kiyimlarini topişda yordam beradi. Pajlarga kiyinib olgan Olya va Yalo taxt zaliga kirişadi. Ularga qirol va saroy aʼyonlari bilan bir muddat turişga töğri keladi, aʼyonlar ketgaç va qirol bir daqiqaga çalğigan paytda qizlar kalitni öğirlaşadi. Qirollik karetasini öğirlab, ular Gurdni qutqarişga yöl olişadi, ammo Ölim minorasi oldida Yalo kalit yöqolganini sezadi. Olya uning parişonxotirligi uçun tanbeh beradi va ikkinçi kalitni olişga qaror qiladi. Biroq Abajga boradigan yölda ularni Anidag — Nuşrokning gözal qizi (qizlar buni bilişmaydi) kutib oladi, u gumon qilib, mazali ovqat vaʼda qilib, ularni öz qalʼasiga çaqiradi. Qalʼa baland tik qoya ustida joylaşgan.

Şu orada qirol saroyida Nuşrok «pajlar» uni Gurdning qatl etilişini keçiktirişga köndirganini bilib qoladi va ğazablanadi. U qirolga eslatadiki, uning butun hokimiyati vazirlarga tayanadi va agar qirol itoat qilmasa, unga tahdid soladi. Qirol Yagupop darhol bolani qatl etişga rozi böladi, ammo taxt ustidagi kalit yöqolganini aniqlaydi. Nuşrok «pajlar»ni quvlab ketadi va Anidagdan xabar oladi, yaʼni «pajlar» uning qölida. Nuşrok öz qalʼasiga qaytib kelib, ularni uşlamoqçi bölganda, Olya deraza orqali suvga sakraydi, sakraşdan qörqqan Yalo esa zindonga taşlanadi. U tasodifan bu yerda yer osti yölini topadi va şu yöl bilan Abajning uyiga yetib boradi. Yaşirin eşik orqasidan u Abaj, Nuşrok va Anidag örtasidagi janjalni kuzatadi. Ular hammasi qirolni yöq qilib, yakka hokimlik qilmoqçi bölişgan, ammo bir-birini zaharlaşga urinişgan (Anidag Nuşrokni Abajning maslahati bilan, Abaj esa Anidagni, Nuşrok esa Abajni) va har bir kosaning zaharlanganini tuşunib qolişgan. Qulay payt topgan Yalo kalitni qölga kiritadi.

Anidagning aravakaşi Bar Olya bilan uçraşadi, keyin ularga Yalo ham qöşiladi va ular vazirlar va Anidagning taʼqibidan qoçişadi. Bar ularni yetarliça uzoqqa olib ketişga yordam beradi, qizlar Ölim minorasiga yetib kelib, Gurdni ozod qilişadi. Şuningdek, maʼlum böladiki, Yalo birinçi kalitni yöqotmagan, şunçaki parişonxotirligi tufayli uni çöntaklaridan topmagan. Olya kulimsirab: «Eh, Yalo, sen qanday ham ahmoqsan», deydi, Yalo esa javob beradi: «Men esa faqat sening aksingman, xolos». Qizlar Gurdning qölidan uşlab, pionerlarning «Bayroqça» otryad qöşiğini kuylaşadi va buni eşitgan qirol Yagupop tutiga, Nuşrok — qarçiğayga, Anidag — ilonga, Abaj esa qurbaqaga aylanadi. Oxirida ular xola Aksalni çaqirib, unga qöl silkitişadi, u esa ularga javoban jilmayadi.

Olya yana uyda, közgu oldida özini topadi. Murabbo bankasi möʼjiza bilan butun holiga qaytadi. Aynan şu payt buvisi yangi kalit bilan qaytib keladi va Olya uning köz öngida mehribon muomala qilib, öz kamçiliklari uçun uzr söraydi. Şu zahoti qiz çöntagida «yöqolgan» kalitini topadi va ikkala kalitni közgudagi aksiga «körsatiş» uçun közgu oldiga keladi. Buvisi bu özgarişlardan xursand böladi, ammo baribir nima bölganini söraydi. Olya Yalo bilan köz uradi, Yalo esa közgudan unga boş irğaydi va Olya faqat özini çetdan körganini aytadi. Film oxirida buvisi tomoşabinlarga savol beradi: «Siz-chi, döstlar, heç qaçon özingizni çetdan körmaganmisiz? A?»