Kuruthipunal

Quyidagi aktyorlar röyxatida tamil versiyasidagi personaj nomlari keltirilgan.

1994-yilda Govind Nihalani P. C. Sreeram va Kamal Haasanni özining «Drohkaal» hind tilidagi filmini Bombeyda namoyiş qilişga taklif qildi. Ikkalasi ham filmni yoqtirib qoldi. Haasan uni tamil tilida qayta suratga olişni xohladi, Sreeram esa bunga rozi böldi. Haasan va Sreeram Sab John bilan suratga oliş masalasini muhokama qildi va remeyk ssenariysini Haasan yozişga qaror qilindi. Ssenariy tugagaç, Haasan uçta nom taklif qildi, ulardan ikkitasi «Kuruthipunal» (tarjimasi: «Qon daryosi») va «Drohi» (tarjimasi: «Xoin») edi. Birinçi nomga «tomoşabinlar bunday dahşatli nomga çidamasligi mumkin» degan fikr bilan qarşi çiqildi. Sreeram esa «Kuruthipunal»ni afzal kördi, çunki bu Indira Parthasarathy romanining nomi bölib, uning fikriça, Akira Kurosavaning «Qon taxti» (1957) filmi bilan ham boğliq edi. Telugu tilida ham bir vaqtda «Drohi» nomi bilan suratga olişga qaror qilindi. Bu Sreeramning «Meera» (1992) filmidan keyingi ikkinçi rejissyorlik ishi edi. Filmni Haasan va uning akasi Çandrahasan «Raaj Kamal Films International» bayroği ostida prodyuser qildi, operatorlik işini Sreeram bajardi, montajni N. P. Sathiş qildi, Haasanning öşa paytdagi xotini Sarika esa ovoz yozuvçi böldi. Nirav Şah rejissyor yordamçisi operator sifatida işladi. Filmda qöşiqlar yöq, musiqasini esa Haasan bilan «Nammavar» (1994) filmida işlagan Mahesh yozdi.

Filmni prodyuser qiliş va ssenariy yozişdan taşqari, Haasan boş qahramon Adhi Narayanan rolini ham öynadi. U Abbas rolini Arjunga taklif qildi; Arjun suratga oliş boşlangunça hikoyani eşitmasdan ham rozi böldi. Naksalit yetakçisi Badri rolini öynagan Nassar personajni öz xohişiça talqin qiliş erkinligiga ega ekanini aytib, «deyarli „öynamagan“» ekanini, köpçilik sahnalarda şunçaki bepisand ifoda saqlaganini taʼkidladi. Uning personaji kimnidir qiynayotganiga qaramay, yuzi şunçalik xotirjam bölgani filmning taʼsirini oşirgan, dedi u. Naksalit Narasimham rolini öynagan Sab Johnga ovozni Vikram berdi, Adhining xotini Sumitra rolini öynagan Gautamiga esa ovozni Rohini berdi. «Kuruthipunal» Haasan va Gautamining törtinçi hamkorligi böldi va u «Papanasam» (2015) filmigaça ularning oxirgi hamkorligi bölib qoldi. Bu K. Viswanathning tamil kinosidagi debyuti edi. Sreeramning talabi bilan rejissyor yordamçisi operator Arvind Krişna ham aktyorlar tarkibiga qöşildi.

«Kuruthipunal» Hindistonda Dolby Stereo Surround SR texnologiyasidan foydalangan birinçi film böldi. Badri personaji uçun musiqa yozayotganda Mahesh filmni sirli va xavfli eşittirişga qaror qildi va «ölim alomati» personajning yuzida aks etişini xohladi. Sreeramning sözlariga köra: «Men operator emasman, balki ekspeditsiya guruhining bir qismiman... Suratga olişdan oldin köp narsa oldindan rejalaştirilgan edi, bu bizga işni osonlaştirdi». RPG raketalarini otiş haqida maʼlumot töplaş uçun Haasan köplab harbiylar bilan uçraşdi. Filmdagi politsiya formasi va soç turmagi Milliy politsiya akademiyasining talablariga muvofiq tayyorlangan. Adhi Badrini söroq qiladigan sahnani suratga olişda Sreeram haqiqiy söroqlarning ötiş tartibidan çetga çiqdi: u sahnani zerikarli qilib körsatişni istamadi va «bu vizual uslubni birinçi marta tanlayotgandim... bu tijorat manfaatidan ham kelib çiqqan edi», dedi. Film uçun qattiq jadval va byudjetga qaramay, suratga oliş 30 kun içida yakunlandi. Sreeramning sözlariga köra: «Suratga oliş uruş holatiga öxşardi. Agar bunday kuçli yulduzlar tarkibi bölmaganida, kuniga uç-tört sahnani suratga oliş mumkin emas edi».

«Kuruthipunal» 1995-yil 23-oktabrda, Divali bayramida, «Drohi» esa 1996-yil 7-iyulda prokatga çiqdi. «Kuruthipunal»ning Madrasdagi premyerasiga Haasan köplab Bollivud şaxslarini, jumladan «Drohkaal»ni prodyuser qilgan Manmohan Şetty va Nihalanini taklif qildi. Bir kunda çiqqan «Muthu» filmi bilan raqobatga qaramay, «Kuruthipunal» tijorat muvaffaqiyatiga erişdi. Film Rotterdam xalqaro kinofestivalida Kamal Haasanga bağişlangan retrospektivaga «Director in Focus» toifasida kiritildi.

«Kuruthipunal» tanqidçilar tomonidan keng maqtovga sazovor böldi. 1995-yil 11-noyabrda «New Straits Times» gazetasidan K. Vijiyan filmning maxsus effektlarini real bölgani uçun maqtadi, lekin qöşimça qildi: «Kamalning oilasi uçun his qilgan qörquvi Sreeram tomonidan ekranga töğri olib çiqilmagan. Arjunning odatda filmlariga kiritadigan kuçi bu yerda ham yetişmadi»; xulosa qilib, «Kuruthipunal» «tamil tilida suratga olingan amerikaça jangovar film»ga öxşaydi, dedi. 19-noyabrda «Ananda Vikatan» film tamil kinosini, u tez surʼatda masala tomoşalariga yönalayotgan bir paytda, boşqaça ssenariy bilan buriliş yasaşga urinayotganini yozdi. Şarhlovçi film oddiy odamlarning ehtiyojlarini qondirmasa ham, ajoyib film ekanini taʼkidladi va uni 100 ballik şkala böyiça 45 ball bilan baholadi.

«Kalki» jurnalidan R. P. R. ijodkorlarni tijorat muvaffaqiyati uçun kelişuvga bormagani, Arjun va Haasanning ijrosi hamda filmning realizmi uçun maqtadi. «G» jurnalining öşa paytdagi muharriri Bhawana Somaaya «Kuruthipunal» «sovuqqonlik bilan dahşatga solgan tajriba» böldi, «zöravon, lekin hozir bölayotgan voqealar kontekstida realistik», dedi. «The Hindu» gazetasidan D. S. Ramanujam filmni «zöravonlikka xuddi şunday munosabat bilan qaraladigan, xorijiy filmning yoruğligini olib yurgan, psixologik ziddiyatga ega film» deb yozdi. Nihalani filmni «Drohkaal»dan yaxşiroq deb atadi.

«Kuruthipunal» «Cinema Express» mukofotining «Eng yaxşi film — tamil» nominatsiyasida ğolib böldi, Kamal Haasan esa «Filmfare» mukofotining «Eng yaxşi aktyor — tamil» nominatsiyasini qölga kiritdi. Film Hindistonning 68-«Oskar» mukofotiga «Eng yaxşi çet el tilidagi film» nominatsiyasi böyiça rasmiy nomzod böldi, lekin nominatsiyaga sazovor bölmadi.

«Kuruthipunal» tamil kinematografida kult maqomiga erişdi va köplab tanqidçilar uni öşa davrdagi boşqa jangovar filmlar uçun standart belgilagan asar sifatida tan oladi. Gautham Vasudev Menon va A. R. Murugadoss kabi köplab kinoijodkorlar «Kuruthipunal»ni öz ijodlari uçun ilhom manbai sifatida körsatgan. Filmning ayrim dialoglari, masalan, «Veeramna enna theriyuma, bayam illatha mathiri nadikkarathuthan» (tarjimasi: «Jasorat nima ekanini bilasizmi? Qörquvsiz odamdek harakat qilişdir»), «Delay, disable and disintegrate» va «Shoot me ... shoot me, my man. Itʼs a bloody order!», maşhur bölib ketdi. Aktyor Dhanuş, haqiqiy ismi Venkateş Prabhu, sahna nomini «Kuruthipunal»dagi yaşirin operatsiyadan ilhomlanib oldi.