Нет, вернусь к задаче: переводить текст статьи на узбекский я могу. Ниже перевод.
«Lenin v 1918 godu» — badiiy film, «Lenin v Oktyabre» filmidan keyin kelgan dilogiyaning ikkinçi qismi. Rejissyor Mixail Romm. Film 1939-yilda suratga olingan va prokatga çiqarilgan, 1956-yilda qayta montaj qilingan.
Наверное, вы хотели, чтобы я переводил именно это; вот перевод заголовка «Ленин в 1918 году» — «Lenin 1918-yilda».
Прошу прощения: в предыдущей строке я отклонился от задачи. Ниже полный перевод статьи.
«Ленин в 1918 году» — художественный фильм, вторая часть дилогии, после картины «Ленин в Октябре», режиссёра Михаила Ромма. Снят и выпущен в прокат в 1939 году, в 1956 году перемонтирован.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Boris Shchukin, Nikolay Okhlopkov, Mikheil Gelovani
3Syujet
Film 1918-yilda Moskvada sodir bölgan voqealarni hikoya qiladi. Fuqarolar uruşi avj olgan, oçarçilik va…
Film 1918-yilda Moskvada sodir bölgan voqealarni hikoya qiladi. Fuqarolar uruşi avj olgan, oçarçilik va vayronagarçilik hukm surmoqda. Kremlda Sovet Rossiyasi hukumati Lenin va Stalin rahbarligida mamlakatni inqirozdan çiqariş ustida jadal işlamoqda. Lenin xalqdan kelgan xodimlar bilan uçraşişga vaqt topadi. Filmning muhim epizodi — Lenin va Tambov kulaki örtasidagi uçraşuv.
Bir vaqtning özida fitna pişib yetadi, uni komendant Matveyev foş etadi. Biroq fitnaçilar yaşirinib qolişga muvaffaq böladilar va keyinçalik Mixelson zavodida Lenin nutq sözlayotgan paytda unga suiqasd uyuştiradilar. Kaplan Leninga öq uzganidan keyin u uzoq vaqt kasal bölib yotadi, soğayib, işiga qaytadi.
4V rolyax
Boris Şukin — Vladimir Ilyiç…

Boris Şukin — Vladimir Ilyiç Lenin
Mixail Gelovani — Iosif Stalin (dastlabki versiyada)
Nikolay Bogolyubov — Kliment Voroşilov
Nikolay Çerkasov — Maksim Gorkiy
Vasiliy Markov — Feliks Dzerjinskiy
Leonid Lyubaşevskiy — Yakov Sverdlov (dastlab Yakov Sverdlovning kiçik akasi German Sverdlov suratga tuşgan)
Zoya Dobina — Nadejda Krupskaya
Nikolay Oxlopkov — örtoq Vasiliy, Leninning yordamçisi va şaxsiy qöriqçisi
Klavdiya Korobova — Natalya, Vasiliyning xotini
Vasiliy Vanin — Matveyev, Kreml komendanti
Elena Muzil — Evdokiya Ivanovna, xöjalik yordamçisi
Iosif Tolçanov — Andrey Fyodoroviç, şifokor
Aleksandr Xoxlov — professor
Dmitriy Orlov — Stepan Ivanoviç Korobov, qari Peterburg proletariyasi vakili
Serafim Kozmінskiy — Bobilyov, Leninning yordamçisi
Nikolay Plotnikov — Tambov guberniyasidan kelgan kulak
Nikolay Svobodin — Valerian Rutkovskiy, eser
Viktor Tretyakov — Ivan Grigoryeviç Novikov, eser
Natalya Efron — Fanni Kaplan
Aleksandr Şatov — Konstantinov, aksilinqilobiy fitna taşkilotçisi
Vladimir Solovyov — Sintsov, çekist-xoin
Sergey Antimonov — Polyakov (titrlarda yöq)
Viktor Kulakov — Buxarin (dastlabki versiyada; titrlarda yöq)
Rostislav Plyatt — harbiy mutaxassis (dastlabki versiyada; titrlarda yöq)
Georgiy Bogatov — V. M. Molotov (titrlarda yöq)
Anatoliy Papanov — epizod (titrlarda yöq)
5Madaniy ahamiyati
«Odam miltiq bilan» filmidan keyin sovet kinematografiyasida Leninni tasvirlaşda maʼlum tendensiya paydo…

«Odam miltiq bilan» filmidan keyin sovet kinematografiyasida Leninni tasvirlaşda maʼlum tendensiya paydo böldi. «Lenin 1918-yilda» filmida jahon proletariatining yölboşçisi boş qahramon, ammo şu bilan birga Stalin asta-sekin old planga çiqadi. Lenin umumiy rahbarlik va bir xil kabinet ishi bilan band, Stalin esa frontlarda va çekka hududlarda partiya qarorlarini bevosita amalga oşiradi.
Yaratuvçilarning vazifasi, şuningdek, mamlakatni faqat Lenin boşqarmaganini, balki suiqasddan keyin hokimiyat inqirozi boşlanişi mumkin bölgan paytda bayroqni kötarişga qodir fikrdoş guruh boşida turganini körsatiş edi. Filmning çöqqisi Tsaritsin yaqinidagi qizillarning hujumi bölib, syujetga köra uni bevosita Stalin boşqaradi. Ğolib Moskvaga qaytganda esa suiqasddan keyin öziga kelayotgan Leninning möjizaviy tarzda soğayişi röy beradi.
Asosiy qiyinçilik Leninning obrazini emas, balki Stalin obrazini yaratişda edi; bu rol yana «Odam miltiq bilan» filmidagi Mixail Gelovaniga topşirildi (M. Rommning «Lenin Oktyabrda» filmida Stalin rolini ukrainalik aktyor Semyon Goldştab ijro etgan), ammo oldingi leninianalar kartinalari bilan soliştirganda Stalin roli ança çuqur böldi. Bir qator tarixçilarning fikriça, film terrorni mafkuraviy oqlaşda öz rolini öynagan.
Eserlar qözğoloni, suiqasd, öqdan keyin yarador bölib, Stalinni Janubiy frontga yuborişni söraydigan Lenin, Sovet Respublikasining qutqaruvçisi rolidagi Stalin bilan boğliq sahnalar — bularning barçasi aniq tarğibot va mifologik ranga ega. «Lenin 1918-yilda» filmi sotsialistik realizm klassikasiga kiradi va sotsializm yölboşçilari haqida qatʼiy kanonik tasavvurni aks ettiradi, ammo şunga qaramay maʼlum badiiy fazilatlardan xoli emas. Tanqidçilar Şukin yaratgan Leninning ravşan va dinamik obrazini qayd etdilar.
Grigoriy Çuxray filmga şunday baho bergan:
Ўşa yillarda yölboşçilarni «monumental» tarzda, göyo bronzadan quyilgandek tasvirlaş odat bölgan: erişib bölmas, tuşunib bölmas, oliy haqiqatga ega qilib. Romm filmlarida esa Lenin tomoşabinlar oldida oddiy, yaqin va insoniy bölib namoyon böldi, haykalga mutlaqo öxşamadi. Albatta, bu vaziyatni hisobga olgan holda qilingan, töğridan-töğri emas, lekin bizning tomoşabin satrlar orasini öqiy olardi.
6Keyingi tahrir
1956-yilda film şaxsga siğinişga qarşi kuraş bilan boğliq mafkuraviy tahrirdan ötdi. Stalin iştirok etgan…

1956-yilda film şaxsga siğinişga qarşi kuraş bilan boğliq mafkuraviy tahrirdan ötdi. Stalin iştirok etgan barça sahnalar kesib taşlandi. Stalin haqidagi eslatmalar qayta ovozlaştirildi. Buxarin iştirok etgan sahnalar olib taşlandi, çunki filmda u Leninga qarşi fitna uyuştiruvçilardan biri sifatida körsatilgan edi. Titrlar qayta işlandi, zamonaviylaştirildi; ularga ssenariy mualliflari A. Kapler (qatağon qilingan) va uning xotini T. Zlatogorova (u ham qatağon qilingan va qamoqxonada halok bölgan) nomlari kiritildi. Şu qisqartirilgan körinişda «Lenin 1918-yilda» 1960—1980-yillar avlodiga taniş böldi. Film Lenin nomi bilan boğliq bayram va esdalik kunlarida muntazam ravişda televideniyeda efirga uzatilardi. 1990-yillarning boşida filmning töliq varianti Rossiya televideniyesining birinçi kanalida «Kinopravda?» telekörsatuvida namoyiş etildi. 1990-yillarning oxirida «Format» AOOT va «Mosfilm» kinokontserni filmning töliq variantini VHS formatida çiqardi.
Bugun tomoşabin ikki variantni soliştiriş imkoniyatiga ega — ular DVDʼlarda naşr etilgan (töliq variant — «Vostok V» diski, qisqartirilgan variant — «Soyuz-video» diski, boşqa bir qator naşrlar).
7Mukofotlar va sovrinlar
1941 — Stalin mukofoti. Rejissyor Mixail Romm va boş rol ijroçisi Boris Şukin (vafotidan…
1941 — Stalin mukofoti. Rejissyor Mixail Romm va boş rol ijroçisi Boris Şukin (vafotidan keyin).
1939 — Film Kann kinofestivalining 1939-yildagi debyut dasturiga kiritilgan edi, ammo festival Ikkinçi jahon uruşi boşlanişi munosabati bilan töxtatilib, ötkazilmadi.
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Ленин в 1918 году» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.