«Les Visiteurs» (fransuzça «Les Visiteurs») — Jan-Mari Puaré rejissyorligidagi fransuz komediya filmi. Filmda boş rollarni Jan Reno, Kristian Klavye, Valeri Lemersye, Mari-Ann Şazel va Kristian Bujo ijro etgan.
Graf Godfrua de Monmirail va uning xizmatkori Jakuy sehr kuçi bilan vaqt içida köçib, fojiali xatoni tuzatişga harakat qiladi. Lekin sehrgarning xatosi tufayli ular bir neça kun orqaga qaytiş örniga XII asrdan XX asrning oxiriga ötib qolişadi.
Filmning byudjeti 50 million frank bölgan, u ekranlarda deyarli 14 million tomoşabin yiğgan va 1993-yilda Fransiya prokatida birinçi örinni egallagan. Film, şuningdek, Fransiyaning butun tarix davomida eng köp daromad keltirgan filmlari röyxatida beşinçi örinda turadi.
Film «Sezar» mukofotiga sakkiz marta nomzod bölgan, lekin oxir-oqibat mukofotni faqat Valeri Lemersye «eng yaxşi ikkinçi rejadagi aktrisa» nominatsiyasida olgan.
Kartinaning oçiq finali bor, şu sababli muvaffaqiyatdan söng davomlar suratga olingan: «Les Visiteurs 2: Les Couloirs du temps» (1998) va «Les Visiteurs 3: La Prise de la Bastille» (2016).
Filmning ingliz tilidagi remeyki ham bor — «Just Visiting» (2001).
1Rollarda
Jean Reno, Christian Clavier, Valérie Lemercier
2Syujet
Fransiya qirolligi, 1123-yil. Semiz deb atalgan Lui VI Kapet Angliya qiroli Genrix I Boklerk bilan uruş olib…
Fransiya qirolligi, 1123-yil. Semiz deb atalgan Lui VI Kapet Angliya qiroli Genrix I Boklerk bilan uruş olib boradi, uning sodiq şevalye Godfrua Amori de Malfet (Monmirail grafi) qirolni qutqaradi va xizmatkori Jakuy bilan birga şevalyening kelajakdagi töyi atrofidagi voqealarga tortiladi — töy Pui gersogining qizi Frenegonda bilan bölişi kerak edi. Yölda Godfrua örmon jodugarini uşlaydi, lekin u unga dori içirişga ulguradi: jodu taʼsirida Godfrua arbaletdan öq otib gersogni öldiradi, töy buziladi va özi esa fojiani tuzatiş fikri bilan band bölib qoladi.
Şu maqsadda Godfrua sehrgar Evsebiyni topadi, u esa dori va vaqt böylab sayohat formulasi yordamida Godfruani otişdan oldingi lahzaga qaytarişga vaʼda beradi. Marosim xato bilan ötadi va Godfrua bilan Jakuy ötmişga emas, balki kelajakka — 1992-yilga tuşib qolişadi. Yangi davrda hamma narsa ularga duşman tuyuladi; Godfrua çerkovda boşpana topadi, şundan keyin uni telbaga çiqarib, politsiya çaqirişadi.
Ritsar Monmirail avlodi bilan boğlanadi: Frenegondaga öxşaş Beatris de Monmirail paydo böladi va Godfrua uning yordamini olib, uyiga qaytişga harakat qiladi. Ularning Monmirail qalʼasi/şato tomon yöl oliş urinişlari murakkablaşadi, çunki bu joy endi Jakuy avlodlariga (boşqaruvçi Jaku-Anri Jakarga) tegişli bölib qolgan, örta asrlik «mehmonlar» esa XX asr tartiblari va odamlari bilan doimo töqnaşib turadi.
Asosiy muammo Godfruaning uzugiga aylanadi: bir vaqt çiziğida oilaviy yodgorlikning «ikki versiyasi» paydo bölganda, parodoks yuzaga keladi va u ortib borayotgan nosozliklar va vayronagarçiliklar bilan birga keladi. Şato yer osti xonalarida ular Evsebiyning izlarini topişga urinadi, lekin buning örniga uning uzoq avlodi — mistik Ferdinand Evseb bilan uçraşadi, u yangi dori beradi va ogohlantiradi: yarim tungaça Godfrua bilan Jakuy orqaga qaytişi kerak, aks holda «vaqt yölaklari» ön yillarga yopiladi va oilaning taqdiri özgaradi.
Şu poyga davom etayotganda Jakuy kelajakda qolişga qaror qiladi (u sevib qoladi va pul hamda qulayliklarga tez örganib qoladi), şu sababli Godfrua uni qaytişga majburan tortişga majbur böladi. Hal qiluvçi lahzada Jakuy Godfruani aldaydi: özi örniga marosimga Jakarni qöyadi, u esa ötmişga ketib yöq böladi, Jakuy esa qolib ketadi.
Godfrua, baribir, ölim öqi otilişidan bir soniya oldin 1123-yilga qaytadi va irodasini yiğib arbaletning öq yönalişini özgartiradi: Pui gersogi tirik qoladi, jodugar halok böladi va Frenegonda bilan töy saqlanib qoladi. Biroq yakuniy siljiş qoladi: Godfrua almaştirişni payqamay, arbaletini tozalaş uçun Jakuyga emas, balki kelajakdan kelgan mehmon Jaku-Anri Jakarga beradi.
3Rollarda
Jan Reno — Godfrua Amari de Malfet, Monmirail grafi de Aprémont de Papaincourt (graf Godfrua…

Jan Reno — Godfrua Amari de Malfet, Monmirail grafi de Aprémont de Papaincourt (graf Godfrua Jasur)
Kristian Klavye — Jakuy Proydoxa / Jak-Anri Jakar
Valeri Lemersye — Frenegonda de Pui / Beatris Gulyar de Monmirail
Kristian Bujo — Jan-Per Gulyar
Mari-Ann Şazel — Janette Sarkle
Didye Pen — Fransiya qiroli Lui VI Semiz
Jerar Seti — Edgar Berne
Izabel Nanti — Edgar Bernening kotibasi
Per Vial — sehrgar Evsebiy / monsenyor Ferdinand Evseb
Jan-Pol Muel — katta serjant Gibbon
Ariel Semenoff — Jaklin
Mişel Peyrelon — Eduard Berne
Tara Gano — Jodugar
Fransua Lalan — ruhoniy ota Erve
Didye Benyuro — internu Baven
Jan-Lyuk Karon — Ganelon
Anna Geylor — Tibode de Monfokon, Godfruaning onasi
Erik Averlan — birodar Raul, rohib
Devid Gabizon — metrdotel
Patrik Bujel — Fulbert de Pui gersogi, Frenegondaning otasi
Stefani Mari — Malika Ketlin
Pol Bandi — Angliya qiroli va Normandiya gersogi Genrix I
Jan-Per Klami — Remi Vottro, ovqatxona egasi
Tyeri Liagr — Rojer, ovqatxonadagi oşpaz
4Musiqa
Filmga musiqani «Era» loyihasining yetakçisi Erik Levi yozgan. Filmda Levi «Era» taşkil etilişidan oldin…
Filmga musiqani «Era» loyihasining yetakçisi Erik Levi yozgan. Filmda Levi «Era» taşkil etilişidan oldin yozgan va keyinçalik uning albomlariga kiritilgan kompozitsiyalar ijro etiladi.
5Mukofotlar va nominatsiyalar
1994. «Sezar»…
1994. «Sezar» mukofoti
Eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli (Valeri Lemersye)
«Sezar» mukofotiga nominatsiyalar
8 ta toifada, jumladan eng yaxşi film, eng yaxşi rejissyorlik ishi va eng yaxşi erkak roli uçun (nomzodlar Kristian Klavye va Jan Reno)
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Пришельцы (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.