Londonlik tört döst karta öyinida tez pul topmoqçi bölişadi, ammo ulardan biri firibgar va bandit Garri «Bolta» Lonsdeyl oldida 500 ming funt yutqazib qöyadi. Unga qarz uçun bir hafta muddat berilgan, aks holda har kuni bittadan barmoq kesiladi. Şunda döstlar qöşnilarini talon qilmoqçi bolgan bandalarni özlari öğirlaşga qaror qiladi.
Film Guy Ritçiening töliq metrajli debyuti boldi; u şundan oldin klip rejissyori edi. Ssenariy ham uning qalamiga mansub. Rollarda Jason Flemyng, Dexter Fletcher, Nick Moran, Jason Statham, Vinnie Jones va Sting iştirok etgan. Qora komediya va kriminal janridagi film Summit Entertainment studiyasi tomonidan işlab çiqarilgan. 1998-yilda çiqdi, jahon prokatida 25 million dollar yiğdi va 12 ta mukofotga sazovor böldi.
1Rollarda
Jason Flemyng, Dexter Fletcher, Nick Moran
·Ensiklopediyadan
Lock, Stock and Two Smoking Barrels (rus. «Karta, pul, ikki stvol»; dosłovno — «Qulf, dasta va ikki tutayotgan stvol») — britaniyalik badiiy film, qora komediya janrida, neonuar elementlari bilan. Ssenariysi va rejissyori Gay Ritçi. Premyerasi 1998-yilda bölgan.
Gay Ritçining birinçi töliq metrajli filmi; u şundan oldin klip rejissyori bölgan. Tanqidçilar filmni noaniq qabul qildilar, köpçilik uni ikkilamçi, Kventin Tarantinoning «Pulp Fiction» filmiga taqlid deb eʼlon qildi. Ammo tomoşabinlar filmni yoqtirdilar: jahon prokatida film 25 million dollar yiğdi, bu Buyuk Britaniya uçun jiddiy muvaffaqiyat. Film 12 ta yirik xalqaro va milliy mukofotga sazovor böldi.
2Filmning ingliz tilidagi nomi
Asl nom «Lock, Stock and Two Smoking Barrels» sözlar öyiniga asoslangan, çunki unda eski ingliz iboralari…
Asl nom «Lock, Stock and Two Smoking Barrels» sözlar öyiniga asoslangan, çunki unda eski ingliz iboralari «lock, stock and barrel» (qulf, dasta va stvol) mavjud bölib, u özbekça «hammasi birdan» maʼnosiga töğri keladi. Xuddi şu ibora filmda Barrining «Lock, stock, the fucking lot» degan replikasida öynaladi. Film nomida aks etgan yana bir ibora — «smoking gun» (tutayotgan stvol), ingliz tilida «aniq dalil», «oçiq isbot» maʼnosini bildiradi, sözlaşuvda esa «palevo» (slang).
3Syujet
Londonlik tört döst — Eddi, «Semiz» Tom, «Sovun» va «Bekon» karta öyinida pul topmoqçi bölişadi, ammo…
Londonlik tört döst — Eddi, «Semiz» Tom, «Sovun» va «Bekon» karta öyinida pul topmoqçi bölişadi, ammo muammoga duç kelişadi: jiddiy bandit Garri «Bolta» Lonsdeylning past aldovi tufayli ular kutilgan yutuq örniga unga beş yuz ming funt qarzdor bölib qolişadi va uni bir hafta içida qaytarişlari kerak.
Şu paytda öt otar qurollarini yiğuvçi Garri auksion katalogida ikkita qimmatbaho antiqa miltiqni topadi va özining öng qöli — qörqinçli bandit Barri «Çömdiruvçi»ga ularni savdodan oldin egasidan öğirlaşni topşiradi. Buning uçun Barri ikki kam aqlli mayda jinoyatçi — Gerri va Dinni yollaydi, ular köp qiyinçilik bilan bölsa-da, «topşiriqni» bajarişga muvaffaq bölişadi. Ammo vaziyat şunday rivojlanadiki, öğri bolalar öğirlangan narsani Çömdiruvçiga topşirişdan oldin, bilmasdan, kerakli miltiqlarni boy, lekin qörqoq öğirlangan mollar sotib oluvçisi Nik «Yunon»ga arzon sotib yuborişadi; Nik ham öz bilimsizligi tufayli bu antiqa buyumning qançalik qimmat ekanini tuşunmaydi.
Tasodif va yupqa devorlar ruhan tuşkun Eddiga qöşni xonadan eşitiş imkonini beradi: Dog — yonidagi kiçik, lekin şafqatsiz töda boşliği, şerigining işorasi bilan, rasmiy «tom»siz işlaydigan mahalliy «botanik» kompaniyani talon-taroj qilmoqçi, ular yaşirin östirgan marixuanadan katta pul işlaşadi. Eddi döstlari yordamida qöşnilarni özi talon qilişga qaror qiladi, Tom vositaçi sifatida jalb qilgan Nik Yunon esa «ötni» sotiş böyiça biror Rori «Oçuvçi»ga kelişadi — u biroz karikatura va nevrasteniyali, lekin juda xavfli London qora tanli bandalarining boşliği. Şu bilan birga Semiz Nikdan öşa miltiqlarni sotib oladi; döstlar yaxşiroq narsa yöqligi uçun ularni işga solişga qaror qilişadi, qörqitiş taʼsiriga umid boğlab. Şu orada Çömdiruvçi Barri öğirlangan narsalar orasida miltiqlarni topmay, Gerri va Dinda ham xuddi şunday taʼsir qoldiradi va ahmoq öğrilardan hamma narsani tuzatişni qatʼiy talab qiladi.
Dog tödasi işga jönab ketadi. Kutilganidek, muammolar va yöqotişlarsiz ötmaydi, ammo oxirida boşliq va omon qolgan şeriklari vayron qilingan laboratoriyadan köp naqd pul va marixuana olib çiqişadi, va manzilga yetib kelganda darhol yaşirinib yotgan tört kişining qöliga tuşişadi — yigitlar kutilmagan bandit-lərni böysundirib, ularning öljasini egallaşadi. Hammasini Eddining uyida qoldirib, tört sarguzaştçi muvaffaqiyatni nişonlaş uçun ketişadi — qarz ayirilganda ham, marixuana böyiça kelajakdagi daromad hisobga olinmasa ham, bu sarguzaşt har biriga salmoqli «qaytim» vaʼda qiladi. Ammo ular yöq paytida tasodifiy halokatli voqea ğazabdan qutulgan Dogga öljani topişga yordam beradi va endi uning odamlari Eddining uyida qarşi pistirma bölib ötirişadi.
Maʼlum bölişiça, öşa maşhur «botaniklar» Rorining odamlari bölişgan. Xavfga duç kelganini his qilgan ğazablangan Oçuvçi qörqib ketgan Nik Yunondan tuşuntiriş oladi va katta «botanik» Uinstonni özi bilan olib, bandalari bilan Eddining kvartirasiga bostirib kiradi. Dog tödasi bilan otişma boşlanadi, unda Uinstondan taşqari hammasi halok böladi; Uinstonga «qaytim» va marixuanani olib ketişga omad kulib boqadi, Dogning özi esa qimmatbaho miltiqlar va Eddi Garri bilan hisob-kitob uçun tayyorlagan pul solingan sumka bilan qoçişga urinadi, ammo köçada Lonsdeylning yana bir yordamçisi — Katta Kris, sovuqqon bandit va ğamxör ota, Eddiga qarzni eslatiş uçun yuborilgan odam nokautga uçratadi va ularni yöqotadi. Heç narsaga tap tortmay, sumka va qurollarni olgan Kris sevimli öğli «Kiçik» Kris bilan birga ularni Garrining oldiga olib ketadi.
Eddi va döstlar uyda qonli qirğinning vayronagarçilik natijalarini körib, hayratdan özlariga kelib, Garriga qönğiroq qilişga majbur bölişadi, çunki hisob-kitob kuni keldi. Eddi uçun Boltadan qarz masalasi hal bölganini eşitiş yanada hayratlanarli, faqat miltiqlar haqida savollarni aniqlaştiriş uçun joyga keliş talab qilinadi. Ammo Eddi va döstlar Lonsdeylning ofisiga yetib borişidan oldin, qöllariga pistolet olgan Gerri va Din u yerga bostirib kirişga ulgurişadi: Nikdan kim miltiqlarni sotib olganini bilib olgaç, ular avvaliga Eddining kvartirasi atrofida bölayotgan voqealarga befarq qarab turişdi, keyin esa Krisni u miltiqlarni qoldirgan, ularga nomaʼlum ofisgaça kuzatib borişdi. Kim u yerda xöjayin ekanini bilmagan, asabiylaşgan öğrilar buni orzu qilingan «stvollar»ni qölga kiritişning sönggi imkoniyati deb baholaşadi va umidsizlikda ofisga bostirib kirişga qaror qilişadi; bu harakat esa tez orada ham jinoyatçilarning, ham Bolta bilan Çömdiruvçining halokati bilan tugaydi.
Şuningdek, Kris maşinasini kuzatib kelgan, huşini tiklagan va ğazablangan Dog maşinada qolgan Kiçik Krisni garovga oladi va Krisni, qaytib kelganda öz muvozanatini saqlab, hammasini birga Lonsdeyl oldiga qaytarişga majbur qiladi; öşa yerga Eddi va Tom ham allaqaçon kirib kelişgan. Yana bir bor yiğilgan jasadlar uyumini körib, Semiz qayta ruhiy larzaga tuşadi va miltiqlarni ehtiyotkorlik bilan olişga qaror qiladi; Eddi esa pulni döstlariga, maşinaga olib boradi, va şu zahoti Krisning maşinasi unga urilib ketadi: Dog huşini yöqotadi, rejalaştirilgan avariyadan söng huşiga kelgan Katta Kris odatiga xilof ravişda ğazabiga yöl qöyadi va raqibini şafqatsizlarça jazolaydi. Öğlini olib ketgaç, u ongini yöqotgan Eddi, Sovun va Bekon ötirgan urilgan maşinaga uzr sörab qaraydi va u yerda taniş sumkani, banknotalarga töla holda köradi. Ğazablanib, uni yana ofisga olib kirar ekan, Semizning nişoniga tuşib qoladi. Oxir-oqibat heç kim yuzini yöqotmaydi: ikkita öqsiz stvolning jim blefi Tomga miltiqlar bilan ketiş imkonini beradi, Krisga esa pul bilan — u özi va öğlini «ish beruvçi»sini yöqotgani uçun tovon sifatida moliyaviy taʼminlamoqçi bölgan pul bilan.
Eddi guvohlik berişga majbur böladi, ammo dalil yöqligi uçun uni qöyib yuborişadi. Yagona dalil miltiqlar qoladi va Eddi, Sovun va Bekon açinib bilişadiki, Semiz ularni özida qoldirgan, Nik Yunonga qayta sotişni rejalaştirgan. Tom esa yaqin köpriкка borar ekan, miltiqlarni Temzada çöktirişga istamay qaror qiladi; qolganlar oldiga esa Katta Kris paydo bölib, mensimaydigan, lekin vazmin ogohlantiriş bilan ularga sumkani qaytaradi, unda ular faqat öşa auksion katalogini topişadi. Nihoyat taniş ikki stvolning taxminiy qiymatini — 250–300 ming funt sterling — bilib olişgaç, hammasi navbat bilan Semizga qönğiroq qila boşlaydi; u esa şu paytgaça birinçi muvaffaqiyatsiz izlarni yaşiriş urinişini deyarli tuzatib bölgan edi, köprik tokçasiga yiqilgan miltiqlar solingan xaltani parapet orqali tortib olgan edi. Şu yerda uning mobil telefoni jiringlay boşlaydi, uni tuşirib yubormaslik uçun Semiz tişlari orasiga qisib olgan edi: Tom suv ustida bemaʼni holatda qotib qoladi, bu esa filmning oçiq finali böladi.
4Ijodkorlar guruhi
Rejissyor: Gay…
Rejissyor: Gay Ritçi
Ssenariy muallifi: Gay Ritçi
Prodyuser: Metyu Von
Kompozitorlar: Devid A. Xyuz, Jon Myorfi
Operator: Tim Moris-Jons
Rassomlar: Ien Endryus, Iv Mavrakis
Montaj: Niven Xoui
Kostyum rassomi: Stefani Xolli
Grim rassomi: Ketrin Skobl
5Saundtrek
Ocean Colour Scene — «Hundred Mile High…
Ocean Colour Scene — «Hundred Mile High City»
Junior Murvin — «Police and Thieves»
James Brown — «The Boss»
Skanga — «Truly, Madly, Deeply»
Dusty Springfield — «Spooky»
The Castaways — «Liar, Liar»
The Stooges — «I Wanna Be Your Dog»
Stretch — «Why Did You Do It»
Robbie Williams — «Man Machine»
David Hughes & John Murphy — «Zorbaʼs Dance»
James Brown — «The Payback»
E-Z Rollers — «Walk This Land»
The Stone Roses — «Foolʼs Gold»
Pete Wingfield — «18 With a Bullet»
Evil Superstars — «Oh Girl»
6Faktlar
Filmning old qismi Gay Ritçining «Qiyin ish» nomli qisqametrajli…

Filmning old qismi Gay Ritçining «Qiyin ish» nomli qisqametrajli filmi.
Film Vinni Jons va Jeyson Stetemning aktyorlik debyuti böldi.
Barri «Çömdiruvçi»ni professional sportçi-jangçi Lenni Maklin öynagan. Maklin suratga oliş paytida kasallanib qoldi, lekin uni şamollaş deb öylab, suratga olişni davom ettirdi. Keyinçalik maʼlum böldiki, uning öpka saratoni bor ekan va 1998-yil 28-iyulda, filmning premyerasidan bir oy oldin, Maklin vafot etdi. Prodyuserlar afişalarni şunday özgartirişga qaror qilişdi, Lenni familiyasi asosiy rollar ijroçilari qatorida körsatilsin, garçi aslida Lenniniki ikkinçi darajali personaj bölsa-da.
Filmning oxirida paydo böladigan antiqa qurollar katalogi «Botherbyʼs» deb nomlangan — Angliyada haqiqatan mavjud bölgan «Sothebyʼs» ning parodiyasi.
Nik «Yunon» kofe stolining şişasini sindiradigan sahna dastlab ssenariyda yöq edi. Bu epizod suratga oliş jarayonida yuz berdi va Ritçi uni filmga kiritişga qaror qildi.
Lonsdeylning ofisidagi sahnada Serjio Leonening «Bir neça dollar köproq» filmidan musiqiy mavzu eşitiladi.
7Mukofotlar
1998 — British Comedy Award mukofoti, Buyuk Britaniyaning eng yaxşi komediyasi…

1998 — British Comedy Award mukofoti, Buyuk Britaniyaning eng yaxşi komediyasi uçun
1998 — British Independent Film Award mukofoti, eng köp daromad keltirgan film uçun
1998 — Tokio xalqaro festivalidagi mukofot, eng yaxşi rejissyorlik uçun (Gay Ritçi)
1999 — BAFTA tomoşabinlar simpatiyasi mukofoti
1999 — Empire Award mukofoti, Buyuk Britaniyaning eng yaxşi filmi uçun
1999 — Empire Award mukofoti, eng yaxşi debyut uçun (Vinni Jons)
1999 — Evening Standard British Film Awards mukofoti, yangilikçi rejissyorlik uçun (Gay Ritçi)
1999 — London Critics Circle Film Award mukofoti, Buyuk Britaniyaning eng yaxşi filmi uçun
1999 — London Critics Circle Film Award mukofoti, eng yaxşi ssenariy uçun (Gay Ritçi)
1999 — MTV mukofoti, eng yaxşi rejissyorlik debyuti uçun (Gay Ritçi)
2000 — «Golden Slate» mukofoti, eng kulgili film uçun
2000 — «Edgar» mukofoti, eng yaxşi ssenariy uçun (Gay Ritçi)
8Nomzodliklar
1998 — British Independent Film Award mukofotiga nomzodlik, Buyuk Britaniyaning eng yaxşi filmi…

1998 — British Independent Film Award mukofotiga nomzodlik, Buyuk Britaniyaning eng yaxşi filmi uçun
1998 — British Independent Film Award mukofotiga nomzodlik, eng yaxşi ssenariy uçun (Gay Ritçi)
1998 — British Independent Film Award mukofotiga nomzodlik, eng yaxşi rejissyorlik uçun (Gay Ritçi)
1998 — Turin yoş kino festivalidagi eng yaxşi film uçun mukofotga nomzodlik
1999 — BAFTA Aleksandr Korda mukofotiga nomzodlik, Buyuk Britaniyaning eng yaxşi filmi uçun
1999 — BAFTA mukofotiga nomzodlik, Buyuk Britaniyaning eng yaxşi filmi uçun
2000 — Las Vegas Film Critics Society Awards «Sierra» mukofotiga nomzodlik, eng yaxşi montaj uçun (Niven Xoui)
9Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Карты, деньги, два ствола» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.