Loev

Dhruv Ganesh — Sahil

Shiv Panditt — Jay

Siddharth Menon — Aleks

Rişabh J. Chaddha — Junior

Loev ssenariysini Sudhanşu Saria Qöşma Ştatlarda, boşqa «I Am Here» filmi ssenariysi ustida işlayotganda yozgan. Filmni «kiçik, nozik, samimiy» deb taʼriflagan Saria öz ijodi orqali «erkaklar döstligidagi sukut va aytilmagan narsalarni aks ettirişga» intilişini aytgan. U Loev ustida işlay boşlaganiga sabab «I Am Here» uçun mablağ topa olmaganligi bölgan. Ssenariy yaratilgan paytda Saria uni töliq metrajli film qilişni rejalaştirmagan, çunki u vatanida tsenzuradan ötmaydi yoki taqiqlanadi deb hisoblagan filmga heç qanday investor yoki aktyor qöşilişni istamaydi, deb öylagan. Filmning voqealari Sariyaning tuğilib ösgan şahri — Mumbaida bölib ötadi, u özi Hindistonning Darjeeling toğ şahrida va keyinçalik Nyu-Yorkdagi Ithaca Sanʼat kollejida boşidan keçirgan köp şaxsiy tajribalarga asoslangan. Dialoglar Hinglişda, yaʼni ingliz va janubiy osiyo tillarining aralaş gibrid şaklida yozilgan.

Filmning tayyorgarlik işlari 2014-yil fevralida boşlangan, öşa paytda Bombay Berlin Film Production kompaniyasining Katharina Suckale, Jasleen Marwah va Arfi Lamba ssenariyni töliq metrajli filmga aylantirişga qiziqiş bildirişgan. Saria ssenariyni «çuqur uyat va qörquv» ostida yozganini va tugatgaç heç bir investorga taklif qilmay, uni şunçaki jurnaliga qöyib qöyganini aytgan. Ssenariyni Suckale va Lamba olib, Sariyaning rejissyorlik debyutini birgalikda prodyuser qilişga rozi bölişgan. Filmning nomi «love» sözining ataylab notöğri yozilgan şaklidir, garçi ikkala söz bir xil talaffuz qilinsa va maʼnodoş bölsa ham. Bu notöğri yoziliş haqida Saria Gaylaxy bilan intervyusida şunday tuşuntirgan: «Muhabbat anʼanaviy qaraşlarga nisbatan qançalik boşqaça körinmasin, yaʼni u qanday yozilişidan qatʼi nazar, baribir muhabbatdir». Hindiston Oliy sudining 2013-yil dekabrdagi qarori, yaʼni Hindiston Jinoyat kodeksining 377-moddasini tiklaşi, bu modda Hindistonda bir jinsli munosabatlarni jinoyat deb hisoblagan, Sariyaning işiga katta taʼsir körsatgan. Filmning rasmiy eʼlon matnida Saria işlagan muhit haqida gapirib, şunday degan: «Aynan şu Hindistonda (Oliy sud qaroriga işora qilinmoqda) aktyorlarimiz, texnik xodimlarimiz, investorlarimiz va qöllab-quvvatlovçilarimiz bu filmni yaratiş uçun mutlaq sirlilik şaroitida birlaşdi».

Filmda Shiv Panditt va Dhruv Ganesh rol öynaydi; Panditt ssenariy bilan Saria bilan tasodifiy uçraşuvda tanişgan. Daily News and Analysis gazetasiga bergan intervyusida Panditt öşa uçraşuvni eslab, şunday degan: «U meni rolga tanlaşni xohlamagan, [...] çunki u men faqat tijorat filmlarida işlaydi deb öylagan. Men uni majbur qilişim kerak böldi. Lekin ssenariyni eşitganimda, u qiziq tuyuldi va biz buni qilişga qaror qildik». Saria Ganeşni filmning boş qahramoni Sahil uçun stol öqişiga çaqirgan va uning personajga yondaşuvidan juda hayratga tuşgan. Ganesh dastlab bu rolni öynaşdan ikkilangan, lekin dastlabki şubhalaridan keyin rolga rozi bölgan. Siddharth Menon va Rişabh J. Chaddha filmda yordamçi rollarni ijro etişadi. Loev Ganeşning sönggi kinorolì böldi, çunki u 2015-yil yanvarda sil kasalligidan vafot etdi, film esa postprodaksiya bosqiçida edi. Filmning yakuniy versiyasidagi oçiliş titrlari uning xotirasini hurmat qiladi.

Asosiy suratga oliş 2014-yil yozida boşlangan va butunlay Mumbai hamda Hindistonning janubiy yarim orolidagi UNESCO Jahon merosi obyekti bölgan Western Ghats toğlaridagi kiçik toğ şaharçasi Mahabaleşwarda ötkazilgan. Operator sifatida American Film Institute bitiruvçisi Şerri Kauk işlagan. Loev bir marta, qisqa 16 kun içida suratga olingan. Saria şunday degan: «Biz yaxşi reja tuzişimiz, juda tejamkor bölişimiz, har bir tiyinni hisoblab, uning hammasi ekranda aks etişini taʼminlaşimiz kerak edi».

Modest 1 million AQŞ dollarlik byudjet bilan Loev işlab çiqarilişi qisman hamkor prodyuserlar hamda xususiy kapital hisobidan moliyalaştirilgan. Indiegogo moliyalaştiriş portalida crowdfunding kampaniyasi boşlanib, taxminan 4 000 AQŞ dollari yiğilgan. Digital film jurnali Pandolin muharriri Manoj Sharma bilan intervyuda Lamba loyihani moliyalaştiriş qiyinçiliklari haqida gapirib, investorlar bir neça marta sönggi daqiqada çekingani haqida aytgan. Filmning ijodiy jamoa aʼzolari işlab çiqariş xarajatlarini qoplaş uçun öz maoşlaridan mablağ ajratişgan.

Suratga oliş mahfiy tarzda olib borilgan, çunki Saria mahalliy jamoatçilikning filmning asosiy mavzusi bölgan gomoseksualizmga qarşi çiqişidan qörqqan. Jamoa aʼzolaridan faqat içki guruhgina syujet tafsilotlaridan xabardor edi, qolganlari uçun bu Dil Çahta Hai (2001) kabi yöl sayohati filmi edi. Panditt Ganeşni oçiq havoda öpar sahnasi suratga olinganda jamoa aʼzolari hayratda qolişdi, çunki ularning aksariyati ikki qahramon örtasidagi romantik munosabatlardan bexabar edi. Panditt zörlaş sahnasini suratga oliş qiyin bölganini aytgan, çunki sahna oğir hissiy yukni öz içiga olgan: «Jirkançligimni yengiş uçun men qahramonim Jayning harakatlarini hukm qilmaslikka harakat qildim. Şunçaki Jay berilgan vaziyatga qanday munosabat bildirgan bölsa, şunga amal qildim».

Filmni montaj qiliş jarayoni 2015-yil iyunida boşlangan; montaj guruhiga Nitesh Bhatia rahbarlik qilgan, ovoz aralaştiruvçisi esa Pritam Das bölgan. Sweta Gupta filmning art-direktori bölgan, kostyumlarni Rohit Çaturvedi tayyorlagan. Film musiqasini Tony Kakkar yozgan. Kakkar ijro etgan «Ek Çaand» nomli original trek rasmiy саундtrekning bir qismi sifatida çiqarilgan. U 2017-yil 4-mayda Desi Music Factory yorliği ostida iTunes platformasida çiqarilgan. Şu oyda qöşiqning ikki yarim daqiqalik treylerini YouTubeʼda eʼlon qilişgan.

Loevning barça montaj va ovoz aralaştiriş jarayoni tört oylik postprodaksiyadan söng 25-noyabrda yakunlangan. Umumiy davomiyligi 92 daqiqa bölgan film Bombay Berlin Film Productions va Four Line Films yorliği ostida taklif etilgan. Xorijiy tarqatiş huquqlarini Loic Magneronʼning Parijdagi sotuv-işlab çiqariş-tarqatiş kompaniyasi Wide Management sotib olgan. Bitim Magneron va Saria örtasidagi uçraşuvdan söng, filmning Tallin premyerasida yakunlangan. Biroq, prodyuserlar Netflix bilan muzokaralarga kirişganda tarqatiş huquqlari bekor qilingan. Filmning butun dunyo böyiça huquqlarini Netflix 2017-yil aprelda sotib olgan.

Aseem Chhabra, Zack Ford va Subhaş K. Jha kabi şarhlovçilar qayd etganidek, Loevda bölmagan muhabbat va özini qabul qiliş mavzulari markaziy örinda turadi. Ular şarhlarida jinsiy mavzu yuqoridagi mavzular oldida ikkinçi öringa ötganini yozişgan. Nyu-Yorkda yaşovçi kino yozuvçisi va rejissyori Chhabra filmda gomoseksual qahramonlarning özlarining kimligidan qoniqqan holdagi hissiy sayohatini gözal tasvirlanganini taʼkidlagan. Saria özi taʼkidlaganidek, film «jozibadorlik haqidagi universal hikoya» sifatida möljallangan. U filmga yoki ikki asosiy qahramon örtasidagi munosabatlarga yagona taʼrifni berişni istamagan.

Vox naşrining Siddharth Naidu filmni siyosiy jihatdan radikal va hissiy jihatdan xom deb hisoblagan bölsa, Chhabra Rediff.com uçun boşqa maqolasida uni eng kam darajada siyosiy film deb atagan. Bu qaraşni erkin jurnalist Steven Borowiec ham bölişgan, u bir jinsli munosabatlarning Hindistondagi ijtimoiy konteksti köpinça «ekrandan taşqarida qolgan» deb yozgan. ThinkProgress uçun yozgan Ford ham ijtimoiy-siyosiy fonning «heç qaçon aniq aytilmasa-da, butun film davomida nazarda tutilgani» haqida qayd etgan. Şu masalaga töxtalgan Saria Loev siyosiy film emasligini, lekin uni yaratiş harakatining özi siyosiy ekanligini aytgan. U şunday degan: «[Bu] intellektual norozilik harakati sifatida boşlangan narsa tezda boşqa bir narsaga aylandi. Muhabbat». Jha bu film «Hindistondagi konstitutsiyaga zid muhabbat haqida kino uçun yangi boşlaniş» bölganiga işongan.

Amerikada işlagan davrida Saria mustaqil amerika kinosi bilan tanişgan, bu uning ijodiga katta taʼsir körsatgan. U şakllaniş davrida taʼsir körsatgan rejissyorlar qatorida aka-uka Dardenne, Éric Rohmer va Hrişikeş Mukherjeeni ham sanagan. Tanqidçilar va şarhlovçilar Loev bilan Ang Leeʼning Brokeback Mountain (2005) filmi örtasida öxşaşliklarni topişgan, baʼzilar «qoyali relyefning taqiqlangan muhabbat mavzusini belgilaş usuli»dagi aniq öxşaşlikni qayd etgan. Film, şuningdek, Andrew Haighʼning Weekend (2011) va Wong Kar-waiʼning Happy Together (1997) filmlariga vizual va tuziliş jihatdan öxşaş deb hisoblangan. Ford Loev bir jinsli munosabatlarni tasvirlaşda Weekendga qaraganda ança nozik bölsa-da, «Bollivud uçun juda yangiça» bölganini yozgan.

Loev Estoniyadagi Tallin Black Nights kinofestivalida 2015-yil 19-noyabrda premyerasini ötkazdi. Keyin film Yevropa va Osiyoning boşqa köplab kinofestivallarida, jumladan Janubiy Koreyadagi Jeonju xalqaro kinofestivalida, Turkiyadagi Istanbul xalqaro kinofestivalida, Slovakiyadagi Art Film Festivalʼda va Ruminiyadagi Transilvania xalqaro kinofestivalida namoyiş etildi. Film Şimoliy Amerika premyerasini 2016-yil 12-martda South By SouthWest kinofestivalining «Visions» bölimida ötkazdi. Tel-Aviv xalqaro LGBT kinofestivali, BFI Flare: London LGBT kinofestivali va Frameline kinofestivali LGBTQ festivallari orasida filmni dasturga kiritgan festivallar edi. Film 2016-yilgi Tel-Aviv xalqaro kinofestivalida eng yaxşi badiiy film nominatsiyasida tomoşabinlar mukofotini qölga kiritdi.

Hindistonda 2016-yilgi Mumbay kinofestivalining «India Gold» bölimida çiqarilgaç, film tanqidçilar tomonidan ijobiy baho oldi. U şuningdek, Tiruvananthapuramdagi 2016-yilgi Keral xalqaro kinofestivalida ham namoyiş etildi. Loev 2017-yil 1-mayda Netflixda çiqarildi. Netflix çiqarilişi uçun filmning yangi posteri taqdim etildi. Hindistonlik dizayn studiyasi Pigeon & Co tomonidan yaratilgan posterda ikki boş aktyor tasvirlangan. Film çiqqanidan köp ötmay, Rajeev Masand Sariyani News18 telekanalidagi ток-şouga taklif qildi va boş aktyorlar, Saria hamda film prodyuserlari iştirokida yumaloq stol muhokamasini taşkil qildi. 2017-yil may oyida filmning Mumbaida maxsus namoyişi bölib ötdi, unda butun aktyorlar va jamoa, şuningdek Riça Chaddha, Kalki Koeçlin, Rannvijay Singh, Bejoy Nambiar, Şruti Seth va Meiyang Chang kabi Bollivud şaxslari iştirok etdi.

Loev Mumbay kinofestivalida tanqidçilardan ijobiy munosabat oldi; MAMI Young Critics Lab aʼzosi Manika Verma filmni «nafas rostlaş» deb atab, asosan ijobiy şarh yozgan va u «ommaviy klişelarga yuz burmaydi va ularga moslaşmaydi, bu esa tuşib qoliş juda oson bölgan tuzoqdir» deb taʼkidlagan. Bu fikrni The Hindu gazetasining Namrata Joşi ham qöllab-quvvatlagan, u film gey-kinoga yangi ölçov qöşganini yozgan; uning fikriça, bu harakat «munosabatlardagi abadiy muammoning körinişdan oddiy, lekin çuqur va samimiy talqini» edi. Subhaş K. Jha filmga beş balldan tört ball qöygan, uni gey-film emas, balki «unutilmas muhabbat hikoyasi» deb taʼriflagan. Operator ishi, rejissyorlik va Ganesh hamda Panditt ijrosini maqtagan holda, u bu filmni «nafaqat Hindiston haqiqatidagi muhabbat va ehtirosni qayta taʼriflaydigan, balki Hindistondagi konstitutsiyaga zid muhabbat haqida kino uçun yangi boşlaniş» deb taʼriflagan. Deepali Singh ham Daily News and Analysis uçun yozgan şarhida filmni maqtagan, ayniqsa operator ishi va Ganeşning ijrosini alohida taʼkidlagan. Uning fikriça, filmda bir neça esda qolarli sahna bor. Asosiy aktyorlar uyğunligini maqtagan Joşi Panditt «butunlay mustahkamlik va kuç» ekanini, Ganesh esa «mehr va zaiflik» ekanini yozgan.

Loev köplab kinofestivallarda tanqidçilardan maqtovga sazovor böldi; şarhlovçilar asosan filmning gomoseksualizm mavzusiga nozik yondaşuvi va aktyorlar ijrosini maʼqullaşdi. Tallin Black Nights kinofestivalida filmni körib çiqqan Screen Anarchyʼning Şelagh Rowan-Legg Hindiston kinosi uçun odatiy bölgan kinodan farq qiluvçi filmning yangi konsepsiyasini maqtagan: «Loev şaxsiy va siyosiy masalalarni örganadi [...] muhabbat va jinsiylik haqidagi nozik, lekin oçiq portretda». Rowan-Legg, şuningdek, aktyorlar tarkibini «maxsus tikilgan» deb atagan, ayniqsa Pandittʼni maqtab, «Pandit öz frustratsiyasining sekin oçilişini mukammal vaqtda körsatadi [...] bu ham dahşatli, ham işonarli» degan. Ganeşni ekranda «xarizmatik mavjudlik» deb topgan bölsa-da, Screen Internationalʼning Wendy Ide, aktyorlar ijrosidan boşqa jihatdan mamnun bölsa-da, «tabiiy aktyorlik uslubiga qaramay, Jay va Sahil örtasidagi munosabatlarda qandaydir işonarsizlik bor» deb taʼkidlagan.

Loev Şimoliy Amerikada yaxşi qabul qilindi. Uning namoyişi South by Southwest kinofestivalida hindistonlik film körsatilgan birinçi holat böldi; The Macguffin naşrining Brooke Corso filmning gözal va yurakni ezuvçi ekanini, u «qahramonlar gapirmaganda nima aytilgani va gapirganda nimadan qoçilgani»ga eʼtibor qaratgan paytda yorqin bölişini qayd etgan. Austin American-Statesman gazetasining Matt Şiverdecker ham öşa tadbirda filmni asosan maqtab, uni «kiçik möjiza» deb atagan. U filmning realizmini maqtagan va uning muvaffaqiyatini aktyorlarga hamda gözal manzaralarga boğlagan. Birth Movies Death naşrining Siddhant Adlakha Loevni «möjizaviy tuzilişga ega minimal film» va «savollarga oson javob bölmagan, lekin hatto lahzali bölsa-da, baxt çeksiz tuyuladigan melanxolik hikoya» deb ataydi.