Lone Survivor

Ilgari Berg bilan 2007-yilgi «Qirollik» filmida hamkorlik qilgan Ali Suliman Muhammad Gulob rolini, afğon qişloğining aholisi rolini ijro etadi. Aleksandr Ludvig SEAL dengiz kotiklarining yordamçi maşinisti Şeyn Pattonni ijro etadi. Markus Lattrell titrlarda körsatilmagan rolda iştirok etadi. Aktyorlar tarkibini Yusuf Azami Tolibon yetakçisi Ahmad Şoh rolida, Sammi Şeyx Tarak, Tolibon guruhining dala qömondoni rolida, Rich Ting PO2 Jeyms Su rolida, Dan Bilzerian katta boşliq Daniel Heyli rolida, Jerri Ferrara AQŞ dengiz piyodalari korpusining serjanti Xasslert rolida, Skott Elrod Piter Masselman rolida, Rohan Çand Gulobning öğli rolida va Kori Larj AQŞ maxsus kuçlari SEAL dengiz kotiklari tarkibidagi kapitan Kenni rolida töldiradi. Suratga oliş paytida texnik maslahatçi bölgan Zarin Muhammad Rahimi suratga oliş vaqtida SEAL tört kişilik guruhini topadigan keksa çöpon rolida çiqadi. Nikolas Patel va Daniel Arroyo çöponga yordam beradigan çöpon rollarini ijro etadi.

Markus Lattrell va Patrik Robinsonning hujjatli kitobi «Lone Survivor» (2007) çiqqandan söng prodyuser Barri Spikings Lattrellning advokati Alan Şvars bilan uçraşdi, u kitobni ekranlaştirişga qiziqdi. Şvars Spikingsning kuyoviga, Akiva Goldsmanga, ssenariy yozişni taklif qildi. Goldsman özini loyiha uçun mos ssenariy muallifi deb hisoblamadi va Piter Bergga ssenariy yoziş va filmni suratga olişni taklif qildi. Spikings va Goldsman kitobni Bergning prodyuserlik şeriği Sara Obriga topşirdi. Berg kitob haqida birinçi marta «Xenkok» filmini suratga oliş paytida bilib oldi va u va Obri kitobni öqib çiqqaç, ekranlaştiriş masalasini muhokama qiliş uçun Lattrell bilan bir neça uçraşuv taşkil etdi. Lattrell şuningdek, tayyorlanayotgan Bergning «Qirollik» (2007) filmining dastlabki variantini kördi va uning rejissyorligidan hayratga tuşdi. «[Berg] meni eʼtiborining detallarga qaratilganligi bilan rom etdi, — dedi u, — va duşmanni filmda qanday tasvirlaganligi bilan».

Kitobning ekranlaştiriş huquqlari bir qança maşhur studiyalar örtasida savdolaşuv mavzusiga aylandi, jumladan, Warner Bros., Sony Pictures Entertainment, Paramount Pictures, DreamWorks va Universal Pictures. Universal huquqlarni 2007-yil avgust oyida 2 million dollardan ortiq summaga sotib oldi. Studiya şuningdek, filmning AQŞda tarqatilişi huquqlarini ham film prodyuserlari bilan vaziyatning yomonlaşişini nazarda tutuvçi kelişuv asosida qölga kiritdi. Şundan söng Berg Universal uçun «Dengiz jangi» (2012) filmini suratga olişga qaror qildi va şundan keyin «Lone Survivor» işlab çiqarişini davom ettirdi.

Mark Uolberg ssenariyni öqib çiqqaç, Lattrell rolini ijro etişga qiziqiş bildirganda, u va uning menejeri Stiven Levinson loyiha konsepsiyasini 2012-yilda «Ikki ustun» filmini suratga oliş paytida Emmett/Furla Films gandiraklarining hammuassisi, prodyuser Rendall Emmettga taqdim etdi. Ssenariyni öqib çiqqaç, Emmett Los-Anjelesga jönadi va u yerda Berg va Obri bilan filmni işlab çiqariş masalasini muhokama qiliş uçun uçraşdi. Universal AQŞ, Buyuk Britaniya va Italiyada «Lone Survivor» prokat huquqlarini olgaç, ijroçi prodyuser Mark Deymon boşqargan mustaqil kinokompaniya Foresight Unlimited Bergni va Emmettni 2012-yilgi Kann kinofestivaliga taklif qildi, bu yerda ular butun dunyo böyiça oldindan sotuvlarni taʼminlaşi kerak edi. Film 40 xalqaro bozorda distribyutorlarga oldindan sotuvlardan 30 million dollar yiğdi.

«Lone Survivor»ning taxminiy byudjeti 40 million dollarni taşkil etdi. Uçta prodyuserlik kompaniyasi — Emmett/Furla Films, Herrick Entertainment va Envision Entertainment — filmni birgalikda moliyalaştirdi. Bundan taşqari, Universal bilan salbiy daromad töğrisidagi kelişuv doirasida filmning prodyuserlari — Berg, Obri, Spikings, Goldsman, Emmett, Uolberg, Levinson, Norton Herrik va Vitaliy Grigoryants — işlab çiqariş xarajatlarini moliyalaştirişga har biri kamida 1 million dollar qöşdi. Qöşimça xarajatlardan qoçiş uçun Berg Amerika rejissyorlar gildiyasi qoidalari bilan ruxsat etilgan minimal maoşga — haftasiga 17 000 dollarga işlaşga qaror qildi. U şuningdek, bir qança aktyorlar va jamoa aʼzolarini öz söralgan narxlarini pasaytirişga köndirdi.

Bir neça yil oldin Berg loyiha haqida Uolberg, Teylor Kitsç, Emil Hirş va Ben Foster bilan muhokama qilgan edi. Universal Los-Anjelesda oçiq kasting ötkazdi, bu esa film yaratuvçilariga ikkinçi darajali rollar, statistlar, fotosessiyalar uçun dublyorlar va ikkinçi darajali rollar uçun dublyorlarni topişda yordam berdi. 2012-yil avgust oyida Aleksandr Ludvig va Eric Bana aktyorlar tarkibiga qöşilgani eʼlon qilindi.

Uolberg, Kitsç, Hirş va Fosterlar suratga olişdan oldin öz rollariga jismoniy tayyorgarlikdan ötgan bölsa-da, Lattrell Nyu-Meksikodagi öquv lagerida uç haftalik maşğulotlar kursini taşkil etdi, bu yerda aktyorlar elita harbiylardan qurol, harbiy aloqa va taktika böyiça dars olişdi. Harbiy maslahatçi Mark Semos tört aktyor uçun öq otiş maşqlarini ötkazdi, şunda ular armiya miltiqlarining otiş taʼsirini his qila olişdi. Ular şuningdek, suratga oliş paytida AQŞ dengiz piyodalari sifatida işonarli reaksiya bildiriş uçun «otiş-harakat-panoh» maşqlarini ham bajarişdi.

Kitobda Lattrellning 1999-yildagi harbiy xizmatga yozilişi va öqişi, şuningdek, 2005-yildagi Afğonistondagi xizmat safari tasvirlangan bölsa-da, Berg ekranlaştiriş asosan AQŞ dengiz kuçlari SEAL maxsus qöşinining muvaffaqiyatsiz «Qizil qanotlar» operatsiyasi voqealariga, şuningdek, Lattrell va uning halok bölgan jamoadoşlari örtasidagi döstlik va hamkorlikka qaratiladi, deb qaror qildi. Ssenariy yozişdan oldin Berg halok bölgan oilalar bilan uçraşdi. «Mening tadqiqotim halok bölgan SEAL jamoadoşlarining oilalari bilan uçraşuvdan boşlandi, — dedi u. — Nyu-Yorkka bordim va Merfi oilasi bilan uçraşdim. Kolorado ştatiga bordim va Dits oilasi bilan uçraşdim, söng Şimoliy Kaliforniyaga borib, Aksel­son oilasi bilan uçraşdim. Ular bilan vaqt ötkazgaç, tuşunasizki, bu yigitlar eng yaxşi va eng yorqin edilar; ular oilalarning yulduzlari edi. Qayğu va yaralar hanuzgaça bitmagan. Bunday qayğuni baham körişganda, masʼuliyat his qilmaslik uçun odam ğayriinsoniy bölişi kerak». Berg şuningdek, oilalar uning hikoyani imkon qadar realistik qilişga undaganini taʼkidladi; uning maqsadi «[tomoşabinni] bu yigitlar boşidan keçirgan narsaga botiriş» edi. «Bu, şubhasiz, travmatik, şafqatsiz va holsizlantiruvçi tajriba edi».

Işonçlilikni taʼminlaş uçun Lattrell Berg ssenariy yozayotgan bir oy davomida uning uyida yaşadi. U maslahatçi sifatida «Qizil qanotlar» operatsiyasi davomida sodir bölgan voqealarni Bergga batafsil sözlab berdi. Keyinçalik Berg SEAL guruhiga biriktirildi va bu bilan birinçi fuqaro şaxsi böldi. U Iroqda ular bilan bir oy yaşadi va ssenariy ustida işlaşni davom ettirdi. Halok bölgan SEAL harbiylarining jarohatlari va ölimini qayta tiklaşda Berg Lattrellning kitobdagi guvohlik hikoyalariga, şuningdek, jasadlarni körikdan ötkaziş hisobotlari va jangovar harakatlar hisobotlariga tayandi. AQŞ dengiz kuçlari missiya bilan boğliq voqealar hisobotlarini, şuningdek, filmning boşlanğiç titrlari paytida körsatilgan harbiy maşqlarning arxiv kadrlarini taqdim etdi. Boşlanğiç titrlarda körsatilgan suratlar Richard D. Şoonmakerning «Yagona yengil kun keça edi: SEAL dengiz kotiklarining yaratilişi» harbiy fotosuratlar kitobidan olingan. Suratga oliş paytida dialoglar Bergning ssenariysidan biroz özgartirildi, çunki rejissyor baʼzan aktyorlarni improvizatsiya qilişga undardi.

Asosiy suratga oliş 2012-yil 15-sentabrda boşlanişi kerak edi, lekin öşa yilning oktabr oyidagina boşlandi. Film Nyu-Meksikoda suratga olindi. Işlab çiqariş ştatda suratga oliş uçun 25% soliq imtiyozini oldi. Universal işlab çiqarişni töliq nazorat qilmagani sababli Bergga ijodiy avtonomiya berildi. «Lone Survivor» filmida Berg uruş veteranlarini öz jamoasiga jalb qiliş anʼanasini davom ettirdi. Lattrell AQŞ dengiz kuçlarining SEAL maxsus qöşinidagi bir qança boşqa veteranlar bilan birga suratga oliş paytida texnik maslahatçi bölib işladi. Bundan taşqari, Bergning «Xenkok» va «Qirollik» filmlarida birga işlagan, sobiq AQŞ dengiz kuçlari SEAL maxsus qöşinining katta harbiy maslahatçisi Garri Xamfris prodyuser sifatida iştirok etdi.

Suratga oliş avval Santa-Fe milliy örmonidagi Sangre-de-Kristo toğlarida boşlandi. Sakkiz kun davomida 11 000 dan 12 000 futgaça (3400–3700 m) balandlikdagi toğlarda suratga olindi. Afğoniston va Pokiston örtasida çözilgan Hindukuş toğ tizmasini qayta yaratiş uçun suratga oliş guruhi milliy örmonning 10 ta alohida joyida suratga oldi. Tryuklar böyiça ijroçi va ikkinçi suratga oliş guruhi rejissyori Kevin Skottga oltmiş daraja qiyalikdagi notekis yer böylab yiqilib tuşayotgan tört SEAL maxsus qöşin jangçisini tasvirlaş topşirildi. Skott trюklarni özi bajarmadi va ijroçilarni arqon yoki manekenlardan foydalanişga majbur qilmadi. U ularga 15 dan 20 futgaça (4,6–6,1 m) balandlikdagi qoyalardan yiqilişni buyurdi va yerga urilgunça yerga qaramaslikni aytdi. Bir neça kaskadyor toğlardan yiqilgaç jarohat oldi, çunki yiqilişni nazorat qiliş juda qiyin bölib çiqdi.

Suratga oliş ikki hafta davomida Çililiga, Nyu-Meksiko ştatiga köçirildi. Örmonli joylar bir neçta jang sahnalarini suratga oliş uçun işlatildi, badiiy bölim esa Şoh Ahmad (Yusuf Azami) va uning Tolibon qözğolonçilari egallagan afğon qişloği hamda Lattrell (Mark Uolberg) qutqariladigan paştun qişloği dekoratsiyalarini qurdi. Keyin suratga oliş Albukerkedagi, Nyu-Meksiko ştatidagi Kirtlend aviabazasiga köçdi, u AQŞning Afğonistondagi harbiy bazasi Bagram aviabazasida bölib ötadigan sahnalar uçun ham işlatildi. Şundan söng işlab çiqariş Albukerkedagi I-25 studiyasining ovozli paviliyonlariga köçirildi. Filmning yaratuvçilari içki sahnalar va xromakey işlari uçun obʼektda 26 000 kvadrat futlik (2400 m²) ikkita paviliyonni egallaşdi. Badiiy bölim Gulob personajining uyini, şuningdek, Bagram aviabazasining patrul bazasi — Kemp Uellet içki qismini qurdi. Kök ekran bilan işlaş karton şaklida osilgan Ç-47 Çinook tasvirlarini va Los-Anjelesdagi badiiy bölim jamoasi tomonidan yaratilgan Hindukuş toği qoyasining 4 futlik masştabli modelini öz içiga oldi. Asosiy suratga oliş 42 kunlik suratgadan söng 2012-yil noyabr oyida yakunlandi.

2014 — «Oskar» mukofotiga ikkita nominatsiya: eng yaxşi ovoz (Endi Koyama, Bo Borders, Devid Braunlou), eng yaxşi ovoz montaji (Uayli Steytman)

2014 — «Saturn» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi sarguzaşt, jangari yoki triller filmi, eng yaxşi rejissyor (Piter Berg), eng yaxşi grim (Govard Berger, Jeymi Kelman, Piter Montanya)

2014 — «Sputnik» mukofotiga eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun nominatsiya (Piter Berg)

2014 — AQŞ kino aktyorlari gildiyasining eng yaxşi kaskadyorlar jamoasi uçun mukofoti

2014 — AQŞ ssenariy mualliflari gildiyasining eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun nominatsiyasi (Piter Berg)

2013 — AQŞ milliy kinotanqidçilar kengaşi tomonidan yilning eng yaxşi önta filmi qatoriga kirişi