Lyotchiki

Ivan Koval-Samborskiy — Sergey Belyaev, aviaotryad komandiri

Yevgeniya Melnikova — Galya Bistrova, uçuvçilik maktabi öquvçisi

Aleksandr Çistyakov — Ivan Matveyeviç Xruşçev, katta mexanik

Boris Şukin — Rogaçyov, aviamaktab boşliği

Vladimir Lepko — sartaroş

Zoya Fyodorova — hamşira

Inna Fyodorova — uçuvçi ayol

Nikolay Xryaşçikov — epizod

Ssenariy muallifi: Aleksandr Maçeret

Rejissyor: Yuliy Raizman

Hamrejissyor: G. Levkoyev

Operator: Leonid Kosmatov

Rassom: G. Grivtsov

Kompozitor: Kryukov, Nikolay Nikolayeviç

Tovuş operatori: V. Bogdankeviç

Tovuş rassomi: V. Ladigina

Filmni suratga oliş 1935-yilda Voronej çekkasida — aerodrom hududida (hozirgi Xolzunov köçasi, Şimoliy turar joy massivi) ötkazilgan.

1935 — Moskva xalqaro kinofestivali Faxriy yorliği «Mosfilm» kinofabrikasiga «Lётчики» va «Yangi Gulliver» badiiy filmlari uçun topşirildi, ular «katta şakliy mahoratni va köngiloçarlikni ğoyaviy boylik va haqqoniylik bilan uyğunlaştirgan» deb baholandi.

Film ekranga çiqqan paytdan boşlab ijobiy fikrlarga sazovor böldi. Öşa davrning maşhur uçuvçisi Mixail Gromov filmning ekranga çiqişi munosabati bilan şunday dedi: «Ekranlarda samolyotlar tez-tez paydo bölardi. Lekin uçuvçi yöq edi». Maksim Gorkiy «Lётчики»ni öşa davrning eng yaxşi sovet filmlari qatorida tilga oldi.

Ekranda uçuvçi paydo bölgani — Raizman va Şukinning katta xizmati.

Film ekranga çiqqanda, öşa yillarda sovet kino sanoatiga rahbarlik qilgan Boris Şumyatskiy uni Vasilyevlar akalarining «Çapayev» (1934) va Grigoriy Kozintsev hamda Leonid Trauberg «Maksimning yoşligi» (1934) filmlari bilan soliştirdi — bu filmlarda qahramonona personajlarning inson sifatida işonarliligi uçun.

Tanqidçi B. V. Alpers «Kino» gazetasida (1935, № 15) rejissyorlik xizmatlarini sanab ötib maqola eʼlon qildi. U filmda samolyot tirik mavjudotdek körsatilgani, «şaffoflik, tozalik va nafislik» ranglari umumiy kayfiyati, şuningdek, oq rangning «uslubiy leytmotiv sifatida maʼno va hissiy vazifani bajarişi» haqida yozdi.

Rejissyorlik va operatorlik ishi tanqidçilar tomonidan yuqori baholangan, bu baho film yaratilganidan köp yillar ötgaç ham saqlanib qoldi.

Raizman va Kosmatovning keyingi filmi — «Lётчики» — «ustanin mahorati» rejissyorga ham, operatorga ham kelganini körsatdi. Bu haqiqatan ham «raizmança» va «kosmatovça» film edi.

«„Lётчики“da Raizman va Kosmatov kadrlarni quyoş bilan töldirdilar, hatto samolyotlarning soyalari ham havodek yengillikka ega böldi», — deb yozgan edi M.Ye. Zak öz kitobida.

«Lётчики» haqidagi barça maqolalarda «yorqin», «quvnoq», «quyoş», «keng fazo», «harakat» epitetlari keng qöllaniladi. Haqiqatan ham, quvonç va yoruğlik, harakat va keng fazo muhiti filmni şunçalik singdirganki, hatto eng qatʼiy tanqidçilar ham uni kötarinki ohangda yozgan. <…> Aerodrom böylab yuguriş yoki solyariydagi sahna kabi lavhalar xrestomatik bölib qoldi — operator mahorati böyiça biror kitob ularni tilga olmasdan ötmaydi, deyiş mumkin.

Kinotanqidçi Neya Zorkaya «his-tuyğular xronikasi, sevgining lirik ostmatni — bu Raizmanning „Lётчики“dagi kinematografik kaşfiyoti — uning öz ijodi uçun, „raizmança oqim“ uçun kadrdagi yaltiroq oqlikdan ham muhimroq edi», deb taʼkidlagan. Rejissyor özining «maxsus — montajga qarşi — rejissyorlik kontrapunktini», yaʼni inson dramalari, fikrlari va his-tuyğularini hamda ekrandan hikoya qilinayotgan butun voqeani «közlar orqali» öqişni taklif qilgan.

Kinotanqidçilar aktyorlarning nozik öyinini, ayniqsa Boris Şukinning öynaşini yuqori baholagan.

Rejissyor bilan birgalikda Şukin rolini taşqi bosiqlik asosida qurgan. Qahramonning içki hayotini Şukin mimika, ohang va harakatlarning eng nozik jilolari orqali yetkazgan va faqat solyariy sahnasida öz temperamentini töliq namoyon etişga ruxsat bergan.