M.S.Dhoni : The Untold Story

Dhoni biopikini işlab çiqiş 2011-yilgi Krikket böyiça jahon çempionati finalidan keyin boşlangan va bu ğoya ustida muhokamalar keyingi yillarda davom etgan, lekin ular sust holatda qolgan. Bir neça yil ötgaç, Dhoni aeroportda bölganida bir bola unga yaxşi işlab çiqiş motivatsiyasi haqida savol bilan murojaat qilgan. Dhoni yoş bolaning yoniga ötirib, savolga javob berişga 5 daqiqa vaqt sarflagan. Uning menejeri Arun Pandey nega bunçalik köp vaqt sarflaganini söragan va Dhoni, uning javobi bolaga foyda keltirib, uni ruhlantirgani sababli şunday qilganini aytgan. Bu voqea Pandeyni Dhoni haqida film suratga olişga undagan, u Dhoniga aytgan: uning hikoyasi unga öxşaş millionlab bolalarni ruhlantiriş kuçiga ega. Ğoya şakllangaç, Pandey hayotini töliq metrajli badiiy filmga moslaştiriş uçun Dhonining özini işontirişni boşlagan. Moslaştiriş ğoyasi birinçi marta taklif qilinganida, Dhoni bir oz taşvişlanib, bunga ehtiyoj bor-yöqligini söragan. Biroq yaqinlari uni işontirgaç, u faqat şunday degan: «Meni notöğri körsatmang. Meni qanday bölsam, şundayligimça körsating». Dhoniga rozilik beriş uçun ikki yil kerak bölgan. International Business Times maʼlumotiga köra, filmning işlab çiqariş byudjeti taxminan ₹104 crore (US$11 million) bölgan.

Pandeyni Dhoni hikoyasi uning muvaffaqiyatli krikket karyerasi emas, balki «faqat krikket bilan boğliq bölgani uçun MS Dhoni hayot hikoyasini quviş ahmoqlik» degan fikr bilan jalb qilgan, balki uni bugungi odamga aylantirgan voqea va omillar bilan qiziqtirgan. Dhoni ssenariy yozişda iştirok etmagan. Rejissyor «Baby» (2015) filmini suratga oliş bilan band bölgan paytda Pandey maʼlumot va fon maʼlumotlarini töplagan tadqiqotçilar guruhini jalb qilgan. Işlab çiqaruvçilar tadqiqotdan keyin işontiruvçi hikoyaga ega bölgandagina filmni boşlaşga qaror qilgan. Pandey Dhoni bilan sakkiz oy davomida köp marta uçraşgan va sakkizinçi oyga kelib, 2014-yilda hikoyaning asosiy yönalişi şakllana boşlagan. Ularning birinçi uçraşuvi Dehlida krikket öyini vaqtida bölgan. Vaqti-vaqti bilan böladigan uçraşuvlar davomida Pandey suhbatlarni yozib olmaslikni tanlagan, bu esa Dhoniga köproq oçilişiga turtki bergan.

Arun Pandeyning aytişiça, filmdagi mazmunning 98 foizi haqiqatdir. Jamoa turli voqealar va ularning qanday sodir bölganini örganiş uçun ikki yil tadqiqot olib borgan. Pandey «bunday haqiqiylikni hatto Gollivudda ham topiş qiyin» deb aytgan. Pandey Dhoni hayotining ilgari yaşirin bölgan bir neçta muhim jihatlarini oçib bergan, jumladan: Dhoni dastlab krikketni yoqtirmagan va uning örniga futbolga moyil bölgan; uning maşhur «helikopter zarbasi»ni dösti Santoş Lal örgatgan; u özini tanimaydigan ayollarni yoqtiradi; u va Yuvraj Singh hali ularning şuhratidan oldin ham yaqin döst bölgan; hamda 2011-yilgi jahon çempionati uçun yaxşi maydon himoyaçilari bilan yoş jamoa tuzmoqçi bölgani va yuqorida nomi tilga olingan krikketçilarning «jismoniy tayyorgarligi»dan unçalik mamnun bölmagani uçun Sourav Gangulini va Rahul Dravidni jamoadan çiqargan aynan Dhoni bölgan.

Pandey filmni 2011-yilgi Krikket böyiça jahon çempionati finali bilan yakunlaşga qaror qilgan, çunki u «hikoya yoyining 2011-yilgi jahon çempionatidagi ğalaba bilan tabiiy avj nuqtasi bor» deb hisoblagan. U bilişiça, ular sportçining deyarli 30 yillik hayotini «juda siqilgan şaklda» aks ettirmoqda va agar ssenariyni davom etayotgan seriya paytidagi keskin nafaqaga çiqişigaça kengaytirganida, filmning davomiyligi olti soatgaça kötarilgan bölardi.

Neeraj Pandey «Baby» (2015) filmini suratga oliş jarayonida bölganida, Dhoni menejeri Arun Pandey unga MS Dhoni haqida biopik suratga oliş imkoniyatini taklif qilgan. Biroq Pandey şubhalanib, Dhoni bilan şaxsan uçraşmagunça bunday mavzuni olişni istamagan. «Baby» filmining ikkinçi suratga oliş bosqiçida Dhoni bilan şaxsan uçraşgandan söng u filmga rahbarlik qilişga işontirilgan. Biroq u loyihani biopik sifatida emas, balki köproq ilhomlantiruvçi hikoya sifatida qabul qilgan. Pandey özining Dhoni muxlisi emasligini tan oladi va bundan afsuslanmaydi. Ammo u krikketga va AB de Villiers hamda Saçin Tendulkar kabi maşhur krikketçilarga moyilligi bor. U muxlis bölmagani uning filmni xolisona suratga olişiga qanday yordam berganini tuşuntirgan: «Menimça, agar siz muxlis bölsangiz, rejissyor sifatida xolis va beғaraz böliş qiyin böladi. Muxlis faqat ijobiy tomonlarni köradi. Hatto salbiy tomonlar ham unga ijobiy körinadi. Şuning uçun muxlis bölmaganim filmni xolisona suratga olişimga yordam berdi». Bu rejissyorning birinçi biopik filmi.

Rejissyor yoki ssenariy ustida işlayotgan jamoaning har bir aʼzosi bergan har bir savolga Dhoni bevosita javob bergan. U rejissyor va Rajputning barça şubhalarini aniqlab bergan. Biroq u filmni öz hayotini oqlaş uçun işlatilişini istamagan: «Men (Neeraj) Pandeyga bir narsani aytganman: bu film meni uluğlaş uçun bölmasligi kerak. Bu professional sportçining sayohati haqida bölişi va aynan şuni aks ettirişi kerak».

Rejissyor Pandey Suşant Singh Rajputning heç bir filmini körmagan edi, lekin uni rolga tanlaşda öz sezgisiga tayangan. Akşay Kumar boş rolni ijro etmoqçi bölgan va Rajput yoş MS Dhoni rolini öynaşini istagan, ammo Rajput rejissyorning birinçi tanlovi bölib qolgan, çunki Dhoni va Rajput Hindistonning bir xil hududidan kelgan va bu unga şevani töğri topişni osonlaştirgan, şuningdek, Rajput Dhoniga öxşab sportga moyil edi. U Rajput bilan 15 daqiqa suhbatlaşgaç, talab qilinadigan talaffuz, muhit va kayfiyatni ifodalaşda muammo bölmasligiga işonç hosil qilgan. Rajput Dhonining muxlisi ekanini va özini «ğayratli» krikket muxlisi deb ataşini tan oladi. Rajputning opasi professional krikketçi bölgan va bir paytlar ayollar milliy jamoasiga ham tuşgan, Rajputning özi esa qançalik harakat qilmasin, bu sportda unçalik yaxşi bölmagan va hatto maktab jamoasiga ham tanlanmagan.

U Dhoning xatti-harakatlarini töğri ifodalaşni qiyin deb topgan. U Dhoni bölib körinmaganini, balki boş rolni ijro etayotganda krikketçining özidek his qilganini aytgan. Rolga tayyorlaniş uçun u suratga oliş boşlanişidan oldin 18 oy davomida qattiq va uzoq maşğulotdan ötgan hamda soatlab uning videolarini tomoşa qilgan, şu darajadaki, uning ayrim xususiyatlarini ongsiz ravişda özlaştira boşlagan. Masalan, Dhoning öziga xos «Helikopter zarbasi»ni özlaştiriş uçun jamoa uni diqqat bilan tahlil qilgan, bowling maşinasini bir joyga mahkamlagan va bir hafta davomida kuniga kamida 200 dan 300 gaça marta bir xil zarbani urişgan, şu tufayli u zarba tabiiy tuyula boşlagan. Suratga oliş boşlanişidan oldin u Dhoni bilan uç marta uçraşgan. Sobiq wicketkeeper Kiran More Rajputni tört oy davomida şaxsan öqitgan, şu jumladan wicket-keeping va zarba urişni, şundan söng u Dhoning tana tilini örganişni boşlagan. U har kuni soat 6:00 dan boşlab tört soat maşq qilgan. Rajput Moreni «qattiqqöl ustoz» deb atagan, u uni aktyor emas, balki professional krikketçi kabi öqitgan. Dhoning zarba uslubi ilmiy tahlil qilingan, örganilgan va maşq qilingan, bu uçun bortga tahlilçi çaqirilgan. Maşğulot sessiyalari yozib olinib, krikketçining haqiqiy öyini bilan soliştirilgan. Rajput Dhoniga öxşab körinib va öynay olişiga işonç hosil qiliş uçun yana olti oy kerak bölgan.

Film asosan Dhoni bolaligi va ösmirlik yillarini ötkazgan haqiqiy va real joylarda suratga olingan. Pandeyning aytişiça, filmdagi joylarning 95 foizi haqiqiy bölgan. Biopikning mohiyatiga sodiq qoliş uçun Neeraj filmning bir qator sahnalarini Jharkhand ştatining Rançi şahridagi Dhoning haqiqiy uyida ham suratga olgan, u yerda uning ota-onasi va ukasi Narendra hozir yaşaydi. Suratga oliş Dhoni bir paytlar Travelling Ticket Examiner (TTE) bölib işlagan Kharagpur temir yöl stansiyasida, uning eski maktabi Jawahar Vidya Mandirda va Dhoni muhandislik öqigan paytida tört xonadoşi bilan birga yaşagan Mecon Limited kompaniyasining 142-raqamli kvartirasida ham bölgan. Filmga jalb qilingan ijodkorlarga uning sobiq köngiloçar joylari ham körsatilgan hamda uning bolaligida yoqtirgan taomlari bilan taniştirilgan. Dhoning haqiqiy maktab öqituvçisi ham filmda rol öynagan.

Suratga oliş Jamşedpurda ham bölgan, Keenan Stadium va Aurangabadda ham kadrlar olingan.

Rajput Dhoning öziga xos «helikopter» zarbasini birinçi kun oxirida özlaştirgan, ammo soçsimon yoriq olgan va ikki haftaga ketişga majbur bölgan.

M.S. Dhoni: The Untold Story Bollivud filmi uçun eng keng tarqatilişni oldi: 2016-yil 2-oktabrda tugaydigan hafta davomida Hindistonda va xalqaro miqyosda bir kunda, jami 61 ta davlatda taxminan 4 500 ekranda namoyiş etilgan.

Biroq 2016-yilgi Uri hujumidan keyin yuzaga kelgan muammolar tufayli film Pokistonda namoyiş etilmagan. Pokistondagi IMGC Global Entertainment tarqatuvçi kompaniyasining media va marketing menejeri Sabina Islam The Express Tribune gazetasiga şunday degan: «Biz ikki davlat örtasidagi joriy vaziyatni keskinlaştirişi mumkin bölgan heç narsani çiqarişni xohlamaymiz. Dhoni Hindistonning qahramoni, şuning uçun bu xavfli». Film pandjob va marathi tillarida ham çiqarilmagan. Buning sababi şundaki, Fox filmni bir kunda va bir xil sanada çiqarmoqçi bölgan, ammo yuqorida qayd etilgan ikki tilda dublyaj versiyasi öşa paytda tayyorlanişi mumkin bölmagan.

Keyinçalik Maharaştra ştatida filmni marathi tilida dublyaj qilib çiqarişga urinişlar qilinganiga qaramay, bu imkonsiz bölgan. Sababi şundaki, mintaqaviy «Maharaştra Navnirman Sena» siyosiy partiyasining film masalalari böyiça bölinmasi bölgan Çitrapat Karmaçari Sena rahbari Amey Khopkar işlab çiqaruvçilarga bu tildagi çiqariliş mintaqaviy filmlar uçun adolatsiz raqobat tuğdirişini aytgan, çunki marathi tiliga dublyaj qilingan hind filmlari köpayib ketişi mumkin edi. Şundan söng Pandey rejani bekor qilgan.

Film çiqqanidan bir kun keyin Uttar-Pradeş ştatida boş vazir Akhileş Yadav tomonidan soliqdan ozod deb eʼlon qilingan, bir neça kun ötib esa Dhoning vatani bölgan Jharkhand ştatida ham şunday qilingan. 5-oktabrda Maharaştra ştati ham boş vazir Devendra Fadnavis tomonidan soliqdan ozod deb eʼlon qilingan.

Işlab çiqaruvçilar keng kölamli reklama kampaniyalarini taşkil etgan, bu keyinçalik filmga oldindan bronlaş uçun yaxşi natija berişga yordam bergan. Teaser treyler 2016-yil 15-martda 2016 ICC World Twenty20 turniri boşlanişi munosabati bilan çiqarilgan. Birinçi rasmiy poster 2016-yil 7-iyulda Dhoning 35 yoshi tuğilgan kuni munosabati bilan eʼlon qilingan. 2016-yil sentabr oxirida aktyorlar jamoasi filmni tarğib qiliş uçun Çennayga uçib borgan, u yerda Dhoni va Rajput faxriy aktyor Rajinikanth bilan uning uyida uçraşib, film haqida suhbatlaşgan.

Maruti Suzuki kompaniyasi filmga hamkorlik doirasida Alto 800 va Alto K10 avtomobillarining ikki MS Dhoni ilhomlantirgan maxsus naşrini çiqargan. Ikki avtomobil 24-sentabrda Hyderabadda Dhoni va Maruti Suzuki India kompaniyasining marketing va sotuv böyiça ijroiya direktori R S Kalsi tomonidan taqdim etilgan. Hamkorlik doirasida Maruti Suzuki ijtimoiy tarmoqlarda mijozlar bilan özaro aloqa böyiça bir qator tadbirlar ötkazgan.

Film çiqarilişidan oldin turli platformalar va qöşimça manbalar orqali taxminan ₹900 million (US$13.5 million) yiğib olgan; şundan ₹550 million (US$8.2 million) sunʼiy yöldoş huquqlaridan, ₹200 million (US$3 million) reklama brendlaridan, ₹100 million (US$1.5 million) xorijiy tarqatiş huquqlaridan va ₹50 million (US$750,920) musiqa huquqlaridan tuşgan.

Xalqaro miqyosda film Hindistondagi premyera bilan bir vaqtda 60 ta davlatda 1 000 ekranda çiqarilgan. Vijay Singhning aytişiça, bu hind filmi uçun tamil va telugu tillarida çiqarilgan eng katta relizdir va xalqaro miqyosda hind filmlari uçun eng keng tarqatilişlardan biridir. Film AQŞ, Kanada va Buyuk Britaniya kabi asosiy bozorlarda hamda Janubi-Şarqiy Osiyo, Afrika va Yevropadagi muntazam Bollivud diasporasi bozorlarida çiqarilgan. Tarqatuvçilar zanjiri orqali film Yaponiya, Ispaniya, Fransiya, Vengriya, Polşa, Filippin va Ğarbiy Hindiston orollari kabi odatiy bölmagan Bollivud hududlariga ham yetib borgan.

M.S. Dhoni: The Untold Story Game — Hungama va Gameşastra qöşma korxonasi bölgan Hungama Gameşastra Pvt. Ltd. tomonidan işlab çiqilgan krikket sport mobil video öyini ham filmga hamroh mahsulot sifatida çiqarilgan.

Film 30-sentabr, juma kuni taxminan 3 500 ekranda çiqarilgan va birinçi kuni ₹213 million (US$2.2 million) oçiliş daromadini keltirgan, bu butun bozorning 45–50 foizini egallagan va Suşant karyerasidagi eng yuqori oçiliş bölgan. Ijobiy şarhlardan ruhlangan film jami ₹660 million (US$6.9 million) sof daromad olgan, bu 2016-yilda hind tilidagi relizlar orasida Sultan filmidan keyingi ikkinçi eng yuqori oçiliş bölgan. Tamil versiyasi Tamilnadu ştatida dastlabki hafta oxirida ₹70 million (US$730,000) yiğgan, bu ştatda hind tilidan dublyaj qilingan film uçun eng yuqori körsatkiç hisoblanadi.

Dam oliş kunlaridagi debyutdan söng film duşanba kuni keskin pasaygan va ₹85.1 million (US$880,000) yiğgan, seşanba kuni esa ₹₹75.2 million (US$780,000) yiğgan. 11-oktabrga kelib film Hindistonda jami ₹1.16 billion (US$12 million) daromad keltirgan va hozirda Hindistonda 2016-yilda eng köp daromad keltirgan beşinçi hind filmi hisoblanadi.

Xalqaro miqyosda film 60 ta davlatdan dastlabki hafta oxirida taxminan ₹219 million (US$2.3 million) daromad keltirgan. U köplab bozorlarda muvaffaqiyatli debyut qilgan, jumladan AQŞda $1.1 million, Yaqin Şarqda $995,000, Buyuk Britaniyada $263,000 (9-örinda) va Avstraliyada $194,000 (öninçi örinda). Film AQŞ va Kanadada 256 ta kinoteatrda çeklangan tarqatilişga ega bölgan va har bir kinoteatrdan örtaça $4,331 hisobida $1,108,650 yiğgan, kassada 14-örinda debyut qilib, 2016-yilda $1 milliondan oşib debyut qilgan uçinçi Bollivud filmiga aylangan, undan oldin Sultan va Fan filmlari bunga erişgan.

Film tanqidçilardan asosan ijobiy şarhlar olgan.

Filmda Dhoning hayotining va krikket sohasidagi ayrim muhim jihatlari, masalan, 2009-yilgi ICC World Twenty20 matbuot konferensiyasi, unda Dhoni butun jamoani olib kelib, birlik böyiça bayonot öqigan, 2013-yilgi Indian Premier League dagi spot-fiksing va stavka qöyiş böyiça ish hamda Virender Sehwag va Gautam Gambhir bilan bölgan ziddiyat haqida gap yöq, deb kamçilik sifatida qayd etilgan. Filmda, şuningdek, Dhoni ikki yillik taqiqqa qanday qaragani, Çennai Super Kings jamoasi öşa paytda uning kapitanligida öynagan Twenty20 turniridan taqiqlangani, bu esa Oliy sud N. Srinivasanni BCCI prezidenti lavozimidan çetlaşişni söraşiga olib kelgani haqida ham heç narsa yöq. Film Dhoning «Rhiti Sports» boşqaruv kompaniyasidagi 15 foizlik uluşini sotib olişi (va keyin sotişi) yoki nima uçun u «India Cements» kompaniyasining vitse-prezidenti etib tayinlangani haqida ham tuşuntiriş bermaydi. Filmda uning singlisi Jayanti iştirok etgan bölsa-da, haqiqiy hayotda siyosatçi bölgan katta akasi Narendra Singh Dhoni haqida heç narsa aytilmagan. Dhoni maktab kampusida yoş krikketçilarni öqitgan maxsus krikket murabbiyi Çançal Bhattaçarya filmda yöq bölgan Dhoning hayotidagi muhim voqeani körsatgan: Dhoni bir paytlar Deodhar Trophy turnirida Markaziy zonaga qarşi East Zone jamoasi uçun yuzlik urgan. East Zone jamoasining öşa paytdagi murabbiyi Karsan Ghavri Dhoning yuzligini maqtab, «bu yigit bir kun mamlakatni vakil qiladi» degan.

The Hindu gazetasi şunday yozgan: «Albatta, bunday tozalaş filmni qiziqarli qatlamlar va murakkablikdan mahrum qiladi, ammo qiziq tomoni şundaki, Dhoni haqidagi diqqatli va qatʼiy maqtov filmga öziga xos hissiy aniqlik ham beradi». Ijobiyroq nuqtai nazardan The Guardian gazetasining muxbiri Andy Bull Dhoning hayotining har bir jihati uç soat ön daqiqa davom etgan biopikga siğmasligini aytgan. U John Briley ssenariysidan, Richard Attenboroughʼning «Gandhi» filmi uçun yozgan maşhur iborasini keltirgan: «Heç bir odamning hayotini bitta hikoyada qamrab bölmaydi. Har bir yilga tegişli oğirlikni beriş, har bir voqea va hayotni şakllantirişga yordam bergan har bir odamni kiritiş imkonsiz».

Taniqli aktyor Rişi Kapoor filmga ijobiy baho bergan va ayniqsa Rajputning ijrosini maqtagan. Krikketçi Mohammad Kaif va badminton öyinçisi Saina Nehwal kabi bir qator professional hind sportçilari filmni yuqori baholagan.

The New York Times gazetasining muxbiri Rachel Saltz filmga salbiy baho bergan va «yaxşi krikket filmidan zavqlaniş uçun krikketni tuşuniş şart emas», masalan, Lagaan (2001) filmi, lekin «M.S. Dhoni: The Untold Story» uçun «krikket muxlisi, va bundan ham beqiyos darajada» böliş kerak, deb yozgan. U «hagiografik» atamasini filmga mos emas deb topgan va filmni «uzun va sust» deb atagan. U şunday xulosa qilgan: «Bu filmni tomoşa qilganimdan keyin janob Dhoni haqida — uning sirli xarakteri va uni buyuk kapitan qilgan narsalar haqida — uç soat davomida tomoşa qilganimdan köra, uni öqib köproq bilib oldim».

Amaal Mallik «M.S. Dhoni» filmining saundtrekini bastalagan. Roçak Kohli mehmon bastakor sifatida bitta qöşiqni yaratgan. T-Series filmning musiqa huquqlarini sotib olgan. 10 qöşiqdan iborat albomda Armaan Malik, Arijit Singh, Siddharth Basrur, Roçak Kohli va Palak Muçhal kabi qöşiqçilarning ovozlari iştirok etgan; u uç xil tilda — tamil, telugu va marathi tillarida çiqarilgan. Tamil tilidagi matnlarni P. Vijay, telugu tilidagilarni Çaitanya Prasad, marathi tilidagilarni Guru Thakur yozgan. Fon musiqasini Sanjoy Çowdhury bastalagan.