Mahanati

2016-yil may oyida, «Yevade Subramanyam» (2015) bilan debyut qilgan rejissyor Nag Aşwin keyingi filmi 1950 va 60-yillarda asosan telugu va tamil filmlarida faoliyat yuritgan hind aktrisasi Savitri haqidagi biopik bölişini eʼlon qildi. Film «Mahanati» deb nomlandi; Aşwin ssenariy ustida işni tugatgan va loyiha uçun aktyorlarni tanlaşni boşlagan edi. U aktrisa haqida olti oy davomida maqolalar va kitoblar öqib, unga aloqador eski jurnalistlar va aktyorlar bilan uçraşib tadqiq qildi. Indo-Asian News Service agentligiga bergan intervyusida Aşwin Savitri hayotini filmga moslaştiriş niyati haqida gapirdi: «Kambağal kelib çiqişdan birinçi ayol superyulduzgaça — uning hayoti juda qiziqarli hikoya», — dedi u. Aşwinning fikriça, «afsonalar»ni qayta körib çiqiş va nega ular afsonaga aylanganini tuşuniş vaqti kelgan edi. India Today bilan boşqa intervyuda Aşwin «Mahanati»ni suratga oliş qarorini ongsiz qaror deb atadi, çunki u Savitrining filmlari va qöşiqlari bilan ulğayganini aytdi.

Filmni işlab çiqariş Aşwinning rafiqasi Priyanka Dutt va uning singlisi Swapna Dutt tomonidan amalga oşirilmoqda. Ular tajribali kinoprodyuser Aşwini Dutt — Vyjayanthi Movies asosçisining qizlari. Film dastlab telugu va tamil tillarida bir vaqtning özida suratga olinişi möljallangan edi, ammo keyinçalik tamil versiyasidan voz keçilib, dublyaj tanlandi.

2016-yil avgust oyida Aşwin boş aktrisani tomoşabinlar sörovnomasi orqali tanlaşni niyat qilganini eʼlon qildi. Dekabrda Nithya Menen Savitri rolini ijro etiş böyiça muzokaralarga kirişdi, ammo bu amalga oşmadi. Keyinçalik, 2017-yil yanvar boşida Keerthy Sureş bu rolga imzo çekdi. Filmning 2018-yil may oyida çiqqanidan keyin Aşwin Indiaglitz Tamil bilan video intervyuda Anuşka Şetty va Vidya Balan Savitri rolini ijro etiş uçun uning birinçi tanlovi bölganini aytdi. Biroq u Keerthyni «Thodari» (2016) filmida körgaç, uning töğri tanlov ekaniga işonç hosil qildi. Keerthy dastlab Savitri rolini öynaşdan ikkilanganini, ammo Savitri ijodining muxlisi bölgan onasi uni bu rolni qabul qilişga undaganini aytdi. Obraziga tayyorgarlik körar ekan, u Savitrining filmlarini tomoşa qildi, «A Legendary Actress: Mahanati Savitri» biografiyasini öqidi va uning şaxsiyatini biliş uçun qizi Vijaya Çamundeswari bilan maslahatlaşdi.

Samantha Akkineni filmda Madhuravani rolini ijro etişi tasdiqlandi — hikoya aynan şu jurnalist nuqtai nazaridan olib boriladi. Savitrining eri Gemini Ganesan roli uçun Aşwin avval Suriya va Madhavanni körib çiqqan, söngra Dulquer Salmaanni tanlagan. Bu film Salmaanning telugu kinosidagi debyuti böldi. Ganesan rolini oldin körib çiqilgan Vijay Deverakonda esa Samantha bilan juftlikda Vijay Antony rolini olgan. Aşwin Indo-Asian News Service agentligiga Salmaanning Ganesan obrazi jismoniy öxşaşlikdan taşqariga çiqib, qahramonning hissiy tomonini yaxşiroq oçib berişini aytdi.

Aktyorlar tarkibiga şuningdek, Savitrining amakisi K. V. Çowdary rolini ijro etgan Rajendra Prasad va Savitrining xolasi rolini ijro etgan Bhanupriya kiradi. Shalini Pandey Savitrining dösti Suseela rolini öynaydi. Naga Çaitanya özining bobosi Akkineni Nageswara Rao rolini, Mohan Babu esa S. V. Ranga Rao rolini ijro etadi. Boşqa iştirokçilar orasida Prakaş Raj — Aluri Çakrapani, Kriş — K. V. Reddy, Srinivas Avasarala esa L. V. Prasad rolida. Filmga dialoglar yozgan Sai Madhav Burra yozuvçi Pingali rolida mehmon sifatida körinadi. N. T. Rama Rao Jr. unga bobosi N. T. Rama Raoning rolini öynaş taklif qilingan, ammo u bu rolga adolat qila olmasligini aytib rad etgan.

Musiqa muallifi sifatida Mickey J Meyer, operator sifatida esa Dani Sanchez-Lopez tasdiqlandi.

Asosiy suratga oliş 2017-yil 29-mayda Hyderabadda boşlanib, 2018-yil 22-martda yakunlangan. Savitrining bolaligini tasvirlaş uçun Godavari Ğarbiy tumanidagi Palakollu şahrida ham suratga olingan, şuningdek, Bangalore, Çennai, Mysore va Delhi. «Mayabazar» (1957) filmidagi «Aha Na Peliyanta» qöşiği birinçi bosqiç davomida suratga olingan, iyun oyida esa 25 kunlik ikkinçi bosqiç bölib ötgan. «Mayabazar»ga yordamçi rejissyor bölgan Singeetam Srinivasa Rao öşa film sahnalari suratga olinayotgan paytda töplamga taşrif buyurgan. Keerthy Savitrining farzand tuğilganidan keyingi muhim sahnalarini ijro etiş uçun biroz vazn orttirgan.

1980-yillarda bölib ötgan Madhuravanining syujet çiziği plyonkaga olingan, donador tasvir oliş uçun super 16 mm kameradan foydalanilgan. Operator Sanchez-Lopez şu davrning hind filmlarida qöllanilgan Technicolor formatiga moslaşiş uçun bunday qaror ongli ravişda qabul qilinganini tuşuntirdi. Salmaan öz sahnalarini 2018-yil yanvarigaça suratga olgan. Keyin u martda dublyajini yakunlagan, aprelda esa Akkineni va Keerthy şunday qilişgan.

Işlab çiqariş guruhi Savitrining kostyumlari va zargarlik buyumlariga katta eʼtibor qaratgani aytiladi. Zargarlik buyumlariga qadimgi köriniş beriş uçun dizayner Naveen Sangli oltin sim öraş va nozik toş örnatiş kabi anʼanaviy usullardan foydalangan. Sangli Aşwin va kostyum dizayneri Gaurang Şah bilan sarilar va zargarlik buyumlari örtasida mos uyğunlik topiş ustida işlagan. Şah kostyumlar uçun bir neça oy tadqiqot olib borganini aytdi. U 100 nafar hunarmand jamoasi bilan birga ularni tayyorlaş uçun bir yildan köproq işlagan.

Filmning musiqiy fonini va saundtrek albomini Mickey J. Meyer yaratgan. Albomga Sirivennela Sitaramasastri va Ramajogayya Sastry tomonidan yozilgan beşta qöşiq kiradi. «Mahanati»ning töliq albomi 2018-yil 1-mayda, butun aktyorlar va jamoa iştirokida bölib ötgan taqdimotda çiqarilgan. Albomga kirmagan oltinçi singl «Gelupuleni Samaram» keyinçalik çiqarilgan. Firstpost naşridan Mridula Ramagudu albomni Meyerning bugungaça yaratgan eng yaxşi asari deb atagan.

Filmning tuzilişi asosan Orson Wellesning «Citizen Kane» (1941) filmi tuzilişiga öxşaydi, bunda muxbir keksa qahramonning hikoyasini topişga kirişadi. «Citizen Kane»dagi «Rosebud» siri «Mahanati»dagi «Şankarayya»ga öxşaydi. Film Savitrining hayotiga asoslangan bölsa-da, Ruth Prabhu ijro etgan jurnalist Madhuravani xayoliy qahramon hisoblanadi. Xabarlarga köra, bu obraz «Ananda Vikatan» jurnalining jurnalisti va yozuvçisi Sivasankari ilhomiga asoslangan — u Savitrining soğliği va moliyaviy ahvoli haqida Madhuravaniga öxşaş maqola çop etgan. Madhuravani nomi «Kanyasulkam» (1955) filmidagi Savitri qahramoni nomidan olingan. Cinema Express naşridan Aditya Şrikrişna Madhuravani va Antony örtasidagi turli dinlar vakillari örtasidagi muhabbat Savitri iştirokidagi «Missamma» (1955) filmidagi muhabbatga öxşaşligini qayd etgan. Ganesanning terassada Savitrining qölini oliş sahnasi — uning pastda muxlislari kutib turgan paytda — Mani Ratnamning «Iruvar» (1997) filmiga bağişlovdir.

The Hindu gazetasiga bergan intervyusida Sanchez-Lopez filmdagi rang palitralari tanlovi haqida gapirdi. Ranglar Savitri hayotini örganiş davomida filmning ohangi va kayfiyatini aks ettiradi. Filmda oynalardan foydalaniş ham uning hayotiga vizual metafora vazifasini bajaradi.

Cinema Express naşridan Şrikrişna film faqat biopik emas, balki «janubiy hind kinosi tarixining vizual qayta hikoyasi» ekanini taʼkidladi va qöşdi: «Aşwin Savitriga bağişlangan bu muhabbat maktubida ötmiş kino davriga va uning ilk harakati markazidagi insonlarga keyingi sözni qoldiradi». Film şuningdek, uşbu davrda bölib ötgan Andhra Pradeş davlat mustaqilligi harakatiga ham töxtalib ötadi.

«Mahanati» dastlab 2018-yil 29-martda butun dunyo böylab çiqişi rejalaştirilgan edi. Postprodakşn va CG işlaridagi keçikişlar tufayli u mayga qoldirildi. Film 2018-yil 9-mayda çiqarilgan, tamil va malayalam tillaridagi dublyaj versiyalari esa 2018-yil 11-mayda taqdim etilgan; birinçisi «Nadigaiyar Thilagam» (ingl. *The pride of actresses*) deb nomlangan.

«Mahanati»ning çet el tarqatiş huquqlarini Nirvana Cinemas sotib olgan, xabarlarga köra, 45 million rupiya evaziga. Öşa paytdagi Andhra Pradeş boş vaziri N. Çandrababu Naidu filmdan xursand bölib, uni Andhra Pradeşda soliqdan ozod qilişni taklif qilgan, ammo studiya egasi Aşwini Dutt bu taklifni xuşmuomalalik bilan rad etgan. Uçinçi haftadan boşlab, işlab çiqaruvçilar filmni qariyalar uylarida ham namoyiş etişlarini eʼlon qilişgan.

Film çiqqanidan keyin Ganesanning birinçi qizi Kamala Selvaraj Ganesan obrazi buzib körsatilganini va film Savitri tomon oğişganini daʼvo qilgan. Aşwin Selvarajning syujet bilan işlab çiqiş davrida taniştirilganini aytib javob bergan. Savitrining qizi Vijaya Çamundeswari ham filmni himoya qilib, Selvaraj filmni boşqa nuqtai nazardan tomoşa qilgan bölişi mumkinligini taxmin qilgan.

Filmning raqamli huquqlarini Amazon Prime Video sotib olgan. «Mahanati»ning telekörsatuv huquqlarini Star Maa olgan; uning teleekrandagi premyerasi 20,16 target rating point (TRP) reytingini qayd etgan. Filmdan öçirilgan sahna 2018-yil 30-mayda çiqarilgan. Bu sahnada tamil filmi «Missiamma» (1955) dagi «Vaarayo Vennilave» qöşiği qayta tiklangan. Film şuningdek, Swapna Cinema tomonidan hind tiliga dublyaj qilingan va Goldmines Telefilms tomonidan YouTubeʼda 2021-yil 14-oktabrda çiqarilgan.

«Mahanati» Anuşka Şetty iştirokidagi «Rudramadevi» (2015) filmini ortda qoldirib, ayol boş rolda iştirok etgan eng köp daromad keltirgan janubiy hind filmiga aylangan. Film 25 crore rupiya byudjetga suratga olingan va kinoteatrlardagi namoyişi yakunida 83 crore rupiya yiğgan.

Film 2018-yilda Qöşma Ştatlarda telugu filmlari orasida törtinçi eng yaxşi oçiliş natijasini körsatgan — 500 000 AQŞ dollaridan ortiq daromad. U 83 crore rupiya daromad bilan 50 kunlik kinoteatr namoyişini yakunlagan. Qöşma Ştatlarda 2,5 million AQŞ dollaridan (17,4 crore rupiya) ortiq daromad bilan «Mahanati» AQŞʼdagi eng köp daromad keltirgan oltinçi telugu filmi bölgan. Çiqqanidan deyarli yetti yil ötgaç, Hindustan Times butun dunyo böyiça daromadni 85 crore rupiya deb xabar bergan, Filmfare esa 90 crore rupiya deb körsatgan.

Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida film olti şarh asosida 100% ballni olgan, örtaça reyting 7,5/10.

The Times of India uçun yozgan Neeşita Nyayapati filmga beş yulduzdan törtta yulduz qöygan va şunday deb yozgan: «“Mahanati”ni Savitri hayotining nişonlanişi deb ataş kamtarlik bölardi, çunki film uning hayotini deyarli 3 soat davomida jonlantiradi». Sify naşrida çop etilgan şarhda Aşwin hikoyani hissiy va taʼsirçan usulda hikoya qilgani taʼkidlangan. Ular Keerthyning Savitri obrazini «mukammal» deb topişgan va Salmaanning «eng yaxşi ijrosi»ni qayd etişgan. India Todayʼning muharrir yordamçisi Janani K «Mahanati»ni «barça zamonlarning eng yaxşi biopiklaridan biri» deb atagan.

The Indian Express tanqidçisi Manoj Kumar R filmga beş yulduzdan törtta yulduz berib, ijrolarni maqtagan. U Salmaan, Keerthy, Akkineni va kostyum dizaynerlarini filmga yuz bergan törtta eng yaxşi narsa deb atagan. «Bu uçta aktyor eng yuqori şaklda va teng darajada filmni kötarib turişadi», — dedi Kumar. Hindustan Timesʼning Priyanka Sundar Salmaanning ijrosini olqişlab yozgan: «Savitri komaga tuşganda ğazablangan va qöpol Ganesanmi yoki Savitrini yoqtiriş uçun şirin Romeo qiyofasimi… Dulquer buni mukammal bajargan». The Hinduʼning Sangeetha Devi Dundoo filmning Keerthy va Salmaanniki ekanini aytgan. «Ular öynayotgan afsonaviy aktyorlarning xatti-harakatlarini özlaştirgan, ammo karikaturaga aylanib qolmagan», — deb yozgan u.

Deccan Chronicleʼning Sureş Kavirayani ijobiy şarh yozib, işlab çiqariş va ssenariy jihatlarini maqtagan. U şunday yozgan: «Rejissyor Gemini Ganesan va Savitri muhabbatining mohiyatini ham muvaffaqiyatli aks ettirgan. U tomoşabinni aktrisa bilan birga hissiy sayohatga olib boradi». The News Minuteʼning Krişna Sripada Aşwin Savitri hikoyasini «bir martalik epik asar»ga aylantirib, zör ish qilganini his qilgan. U filmning tomoşabinni «köz yoşlari orqali kuldirişini» aytgan. The Free Press Journal tört yulduzli şarhida ijrolar «jozibali» deb taʼriflangan. «Rejissyor Nag Aşwin haqiqiy hayotiy hikoyaga yorqinlikni taqsimlaşda kutilmagan darajada yetuklik körsatadi», — deb yozgan şarhçi. The Weekʼning Rahul Devalapalli Keerthy Savitriga juda öxşaşligini qayd etgan. «Baʼzi sahnalarda, qora-oq rangda suratga olingan joylarda, bu Savitrimi yoki Keerthymi, ajratiş qiyin», — deb qöşgan Devulapalli.

Firstpost uçun şarhida Hemnath Kumar «Mahanati»ga beş yulduzdan uçta yulduz qöygan; uning fikriça, filmda yetarli dramatik taranglik yöq. U şunday yozgan: «Bu maşhur şaxsning Wikipedia sahifasini öqişga öxşaydi. Siz izlagan hamma narsani topişingiz mumkin, ammo bu xuddi şu şaxs haqidagi çuqur kitobni öqiş bilan bir xil emas». Mathrubhumiʼning ham beş yulduzdan uçta yulduz qöygan Akşara K. V. filmning davomiyligi qisqaroq bölişi mumkin edi, çunki filmning ikkinçi yarmi çözilib ketgan, deb fikr bildirgan. Film Companion uçun yozgan Baradwaj Rangan şunday degan: «“Mahanati” köplab kamçiliklariga qaramay osonlikça rad etilişi mumkin emas — çunki u unutilgan davrni eslaydi, uning lavhalari tirnalgan nusxalar va kompyuter yordamida yaratilgan rang orqali mehr bilan qayta tiklanadi». Çet ellik şarhlovçilar orasida Mythily Ramaçandran Gulf News uçun yozgan şarhida: «Sureş öz qahramonini töliq egallaydi va kuçli ijro körsatadi. Gemini Ganesan rolidagi Dulquer Salmaan mukammal tango ijro etadi. Samantha, Vijay Devarkonda va Rajendra Prasad yordamçi rollarda ajoyib». U şuningdek Meyerning «ohangdor kompozitsiyalari» va Sanchez-Lopezning sepiya va rang örtasida öynaydigan kadrlarini ham qadrlagan.

Keerthyni Savitri sifatida körsatgan birinçi köriniş posteri «Tamizh Padam 2» (2018) filmining reklama posterida parodiya qilingan. 2018-yil avgust oyida Hyderabaddagi Telugu Film Chamberʼda «The Mahanati Retrospective» deb nomlangan sanʼat seriyasi namoyiş etilgan. U aktrisa Savitriga bağişlangan bölib, uning hayotining turli bosqiçlarini aks ettirgan. Körgazmadan 300 000 rupiya yiğilgan va u 2018-yilgi Kerala suv toşqinlari qurbonlariga xayriya qilingan.

Film Companion «Mahanati»ni «Uşbu ön yillikning 25 ta eng buyuk telugu filmi» röyxatiga kiritgan, Keerthyning Savitri obrazi esa ularning «Uşbu ön yillikning 100 ta eng buyuk ijrosi» röyxatida qayd etilgan. «Mahanati»ning muvaffaqiyati telugu kino sanoatida bir qator biopiklar paydo bölişiga turtki bergan. Bularga «Yatra», NTR film seriyasi («Kathanayakudu» va «Mahanayakudu») va 2019-yilda çiqqan «Lakşmiʼs NTR» kiradi.

66-Milliy kino mukofotlarida «Mahanati» uçta mukofotni qölga kiritdi: telugu tilidagi eng yaxşi badiiy film, eng yaxşi aktrisa (Keerthy) va eng yaxşi kostyum dizayni (Rajşree Patnaik, Gaurang Şah va Arçana Rao). Film törtta Filmfare Awards South mukofotini (jumladan, eng yaxşi film — telugu va telugu tilidagi eng yaxşi aktrisa), uçta South Indian International Movie Awards mukofotini (jumladan, eng yaxşi film — telugu va telugu tilidagi eng yaxşi aktrisa) hamda Zee Cine Awards Telugu mukofotining öntasini va boşqa mukofotlarni qölga kiritgan.

Film 2018-yilgi Melburn Hind kinofestivalida «Equality in Cinema» mukofotini ham olgan. «Mahanati» 49-Hind xalqaro kinofestivalining Hind panorama bölimiga tanlangan va Şanghay xalqaro kinofestivalida ham namoyiş etilgan.