Manthan, xalqaro prokatda The Çurning nomi bilan ham tanilgan, Şyam Benegal rejissyorligida suratga olingan 1976-yilgi hind tilidagi film. Ssenariy Verghese Kurienning öncul sut kooperativi harakatidan ilhomlanib, uni özi va Vijay Tendulkar birgalikda yozgan. Film Hindistondagi Oq inqilob fonida voqea böladi. Loyiha katta muvaffaqiyat bölişidan taşqari, "jamoaviy kuç"ning qudratini ham namoyiş etdi, çunki u töliq краудфандинг orqali, yaʼni har biri 2 rupiydan xayriya qilgan 500 000 fermer tomonidan moliyalaştirildi. Manthan краудфандинг asosida yaratilgan birinçi hind filmidir.
Film 1977-yilgi Milliy kino mukofotining eng yaxşi hind tilidagi badiiy film va Vijay Tendulkarga eng yaxşi ssenariy nominatsiyalarida ğolib böldi. Şuningdek, u 1976-yilda Hindistonning Oskar mukofotining eng yaxşi xorijiy tildagi film nominatsiyasi uçun tavsiya etilgan filmi böldi. Tiklangan versiyasi 2024-yilgi Kann kinofestivalining Cannes Classics bölimida namoyiş etildi.
Sarlavha qöşiği ("Mero Gaam Katha Parey") Preeti Sagar tomonidan ijro etilgan. U şu yili uçun Filmfare mukofotining eng yaxşi ayol fon ijroçisi nominatsiyasida ğolib böldi. Keyinçalik bu qöşiq Amul reklama roliklarining musiqiy fonи sifatida işlatildi.
1Rollarda
Girish Karnad, Kulbhushan Kharbanda, Smita Patil
Shyam Benegalrejissyor
Girish KarnadaktyorKKKulbhushan Kharbandaaktyor
Smita Patilaktyor
Amrish Puriaktyor
Naseeruddin ShahaktyorKAKaifi Azmissenariy muallifiVBVanraj Bhatiakompozitor2Syujet
Doktor Manohar Rao — yoş veterinar şifokor. U öz jamoasi — Deşmukh, Çandravarkar va boşqalar bilan…
Doktor Manohar Rao — yoş veterinar şifokor. U öz jamoasi — Deşmukh, Çandravarkar va boşqalar bilan Gujaratning Kheda tumanidagi qişloqqa keladi. Qişloq aholisi kambağal bölib, asosiy maşğuloti çorvaçilik va sut işlab çiqariş bölib körinadi. Ular sutni mahalliy sut zavodi egasi Mişraga sotadi. Mişra ularga sut uçun juda kam pul tölaydi. Doktor Rao va uning jamoasi qişloq aholisi tomonidan birgalikda boşqariladigan kooperativ sut zavodini taşkil etiş uçun kelgan. Doktor Rao va uning jamoasi qişloq siyosati, qatʼiy kastaçilik va qişloq xalqining umumiy işonçsizligi bilan kuraşar ekan, ular mahalliy dalitlar jamoasi yetakçisi Bholaning oçiq duşmanligiga duç keladi. Bhola yuqori kasta vakili bölgan sarpançga (qişloq kengaşi rahbari) çuqur ğazab va nafrat bilan qaraydi. Mahalliy ayollarga yoş va olovli Bindu boşçilik qiladi. U kiçik bolaning onasi bölib, eri uni taşlab ketgan deb hisoblanadi.
Doktor Rao sutni tekşirib, yuqori yoğli sut uçun adolatli pul tölaş orqali Bindu va boşqa qişloq aholisining işonçini qozonadi. Bu Mişrani ğazablantiradi. Deşmukh kasta siyosati va yuqori kasta bilan dalitlar örtasidagi bölinişdan xavotirda bölib, Raoni bunga aralaşmaslikka qayta-qayta ogohlantiradi. Çandravarkar mahalliy dalit qiz bilan qiziqadi va u bilan yaşirinça uçraşadi. Dalitlar kooperativga qöşilişni istamaydi, çunki ular yuqori kasta sarpançi va uning yaqinlari kooperativni ham egallab olişidan qörqadi. Rao va uning hamkorlari ularga aql örgatib, kooperativ rahbarligi uçun saylov ötkazadi. Çandravarkar dalit qizni turmuşga çiqiş bahonasida aldagani uçun Rao uni işdan böşatadi. Sarpanç Bholani janjalkaşlik uçun hibsga oldirganda, Rao uni qamoqdan çiqarib oladi. Şundan söng Bhola Raoning ğoyalariga işonib, ularni qabul qila boşlaydi.
Şu orada Rao bilan Bindu örtasida özaro hurmat va simpatiya paydo böladi. Ammo bu tuyğu Bindining eri tösatdan uyiga qaytib kelgani va Raoning xotini uni qişloqqa körgani kelgani sababli uzilib qoladi. Saylovda dalit vakili Moti (Bhola tomonidan körsatilgan) sarpançni qurʼa orqali mağlub etadi va dalitlar quvonçdan hayqirib yuboradi. Sarpanç mağlubiyatni öz ğururiga qattiq botgan holda qabul qiladi va Mişra tomonidan qöllab-quvvatlanadi. Bindining eri ham ularga yordam beradi. Ular birgalikda Bindu barmoq izini yolğon huquqiy hujjatlarga qöyişga majbur qiladi, unda Doktor Rao uni zörlagani aytiladi. Bu ayblovlar unga qarşi keltirilganda Doktor Rao juda qattiq xafa böladi va özi uddalay olmaydigan işga qöl urganmi, deb öylay boşlaydi. Uning xotini ham tifga çalinadi. Doktor Rao kengaşni taşkil etişni yakunlaydi va xotini bilan qişloqdan ketadi. Bu esa Bholani juda xavotirga soladi. Şunga qaramay Bhola bir neça qişloq aholisi, jumladan Bindu yordamida kooperativ işini davom ettiradi. Ikkalasi ham Doktor Raoning ishi bilan ilhomlanib, yangi, jasur insonlarga aylanadi.
3Aktyorlar
Giriş Karnad — doktor Rao…
Giriş Karnad — doktor Rao sifatida
Smita Patil — Bindu sifatida
Naseeruddin Şah — Bhola sifatida
Sadhu Meher — Mahapatra sifatida (maxsus iştirok)
Anant Nag — Çandavarkar sifatida
Amriş Puri — Mişraji sifatida
Kulbhuşan Kharbanda — Sarpanç sifatida
Mohan Agaşe — Deşmukh sifatida
Abha Dhulia — Şanta, doktor Raoning xotini sifatida
Anjali Paigankar
Rajendra Jaspal — Bindining eri sifatida
4Işlab çiqariş
"Manthan" sözi tom maʼnoda "çayqaş" degan maʼnoni anglatadi. Boşqa maʼnolari çuqur mulohaza, faktlarni…
"Manthan" sözi tom maʼnoda "çayqaş" degan maʼnoni anglatadi. Boşqa maʼnolari çuqur mulohaza, faktlarni çayqaş, yeçimga qaratilgan tahlil yoki xulosa bölişi mumkin. Film Gujaratning Kheda tumanidagi kambağal fermerlardan iborat kiçik guruhning hikoyasini aks ettiradi. Ular faqat özlari uçun emas, balki jamiyat uçun foydali harakat qiliş körgazmasi va uzoqni köra biliş qobiliyatiga ega edi. Mahalliy ijtimoiy işçi Tribhovandas Patel kabi yetakçilar fermerlar manfaatini himoya qilib, Kaira tumani Kooperativ sut işlab çiqaruvçilari ittifoqining taşkil topişiga olib keldi. Tez orada bu tajriba Gujaratning har bir tumanida takrorlandi. Natijada 1946-yilda Gujaratning Anand şahrida Amul sut kooperativi taşkil etildi. Bugungi kunda u Gujaratdagi taxminan 2,6 million sut işlab çiqaruvçisi tomonidan birgalikda boşqariladi. Amul sözi Anand Milk Union Limited qisqartmasidir.
Oqibatda 1970-yilda "Milliy sut tarmoği"ni yaratiş orqali Hindistonning Oq inqilobi boşlandi. 1973-yilda esa Gujarat Co-operative Milk Marketing Federation Ltd. (GCMMF) taşkil etildi. Uning 500 000 aʼzosi har biri 2 rupiy xayriya qilib, filmni birgalikda moliyalaştirdi. Film çiqqaç, fermerlar "öz" filmini köriş uçun yuk maşinalarida kelişdi, şu sababli film kassada muvaffaqiyatli böldi.
5Reliz
Film 2025-yil 27-oktabrda Buyuk Britaniyadagi Second Run distribyutori tomonidan Film Heritage Foundation…
Film 2025-yil 27-oktabrda Buyuk Britaniyadagi Second Run distribyutori tomonidan Film Heritage Foundation tiklagan 4K versiyasi asosida Blu-ray formatida çiqarildi.
6Tiklaş
Filmni Film Heritage Foundation Çennaydagi Prasad Studios va Bolonyadagi LʼImmagine Ritrovata laboratoriyasi…
Filmni Film Heritage Foundation Çennaydagi Prasad Studios va Bolonyadagi LʼImmagine Ritrovata laboratoriyasi bilan hamkorlikda, Gujarat Co-operative Milk Marketing Federation Ltd. (Amul) iştirokida, operator Govind Nihalani va rejissyor Şyam Benegal iştirokida tikladi. Film 1970-yillarda Gevacolor, Eastman va Kodak plyonkalariga suratga olingan. Şu sababli Govind Nihalani öşa paytda yakuniy natijadan norozi bölgan edi. Tiklangan nusxani körgaç, u xursand böldi. Tiklaş uçun NFAI arxividagi asl kamera negativi va Film Heritage Foundation arxivida saqlanayotgan 35 mm nusxadan foydalanildi.
Filmni FHF konservatorlari taʼmirladi. Çennaydagi Prasad Lab skanerlaş va raqamli tozalaşni Bolonyadagi LʼImmagine Ritrovata laboratoriyasi nazorati ostida amalga oşirdi. Tiklangan versiya 2024-yilgi Kann kinofestivalining Cannes Classics bölimida jahon premyerasi uçun tanlandi. 2024-yil 1-iyunda Jahon sut kuni munosabati bilan Mumbaydagi Eros Cinema kinoteatrida tiklangan film maxsus premyerasi bölib ötdi. Unda Şyam Benegal, filmning aktyorlari va jamoasi iştirok etdi. Film 2024-yil 1 va 2-iyun kunlari Hindistonning 51 şahrida va 101 ta kinoteatrda namoyiş etildi.
7Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Manthan» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.