Men and Beasts

Syujet markazida Qizil Armiya komandiri Aleksey Ivanoviç Pavlovning dramatik taqdiri turadi. 1942-yil yanvarida Mga yaqinida asirga tuşib, köçirilgan şaxslar qatoriga kirgan qahramon darhol SSSRga qaytişga jurʼat etolmaydi. Yot yurtda 17 yil sarson-sargardon yurgaç, Aleksey nihoyat vatanga qaytadi. U Sevastopolda yaşovçi ukasining oldiga janubga, mamlakatning janubiy qismiga yöl oladi.

U tasodifan şifokor Anna Andreevnani uçratadi, uni blokada qilingan Leningradda ölimdan qutqargan edi. Anna Andreevna qizi Tanya bilan Moskvadan avtomobilda janubga sayohat qilmoqda va Alekseyni ular bilan birga borişga taklif qiladi. Yölda Aleksey öz hayoti haqida gapirib beradi.

Birinçi töxtaşda ular suv havzasi qirğoğida töxtab, keçki ovqat yeyişadi. Tunda Alekseyning xayollariga xotiralar keladi. Argentinada qamiş örişda u kasal bölib qoladi. Maʼmur uni işdan böşatadi. Lagerda birga bölgan Vasiliy Klyaçko va uning dösti Savvateev bu böşatişni bekor qildiriş uçun maʼmurning oldiga boradi. Ularni mulk egasi qabul qiladi. Xotiralar tugaydi va ertalab Aleksey yana janubga yöl oladi.

Qişloq yölida avariya sodir böladi: mast haydovçi yuk maşinasi bilan sut taşuvçi mototsiklga uriladi. Anna Andreevna birinçi yordam körsatib, feldşerlik punktiga ketadi, Aleksey va Tanya esa qişloqda qolişadi. U qizga öy-fikrlarini aytadi: «Har bir odamda hayvon yaşaydi», lekin hayvonsiz odamlar ham bor: «Yer ularga tayanib turadi». Keyin u unga lagerlardagi hayoti haqida gapiradi: avval Majdanekda, söng Daçauda, uruş oxirida esa Buçenvaldda bölganini aytadi. Majdanekdan u yolğiz qoçişga urinadi, Daçaudan esa tört kişi qoçadi. Keyin u Germaniya taslim bölişidan oldin Buçenvaldda ularni amerikaliklar ozod qilgani haqida hikoya qiladi. Blokadada Leningradda boşqa barça yaqinlari halok bölgani uçun u ukasiga xat yozadi, lekin javob olmaydi. U Sudanda, Kanadada va Argentinada qanday işlagani haqida ham gapiradi. Tunda somon omborida unga yana xotiralar keladi. Aleksey işlagan mulk egasi rus ekan, uning familiyasi Şçerbatskaya, eri nemis bölgani uçun Xartman deb ataladi. U Alekseyni lakey va haydovçi sifatida yollaydi. Uni özining uzoq amakisi bilan taniştiradi. Şunga qaramay, Mariya Nikolayevna Rossiyaga borib kelgaç, «Rossiya — gadolar mamlakati, mamlakatda ğoyalar yöqolgan», deb aytgani uçun Aleksey u bilan janjallaşadi. Keyin xotiralar töxtaydi, tong otadi va ular yana janubga yöl olişadi. Yölda u Argentinadan keyin Germaniyaning Gamburg şahriga köçib borib, ikki öğli bölgan boy oilada şofyor-mexanik bölib işlaganini hikoya qiladi (kattasining ismi Zigfrid). Akalar uning sabr-toqatini doim sinab turişgan va faşistik kayfiyatni namoyon etişgan. Ularning oldiga Tsezar Kasto (Tulke) kelib turgan, u Alekseyga yaxşi munosabatda bölgan. Keyin Aleksey kutilmaganda eski döstlari Klyaçko va Savvateev bilan uçraşib qoladi. Şundan söng Aleksey akalari bilan janjallaşib, işdan ketadi. Keyin kafeda döstlari Klyaçko va Savvateev uni urişadi, çunki ular uning vatanga qaytiş haqidagi qaraşlarini qabul qilişmaydi. Umidsizlikdan Aleksey özini osadi. Lekin uni nemis ayol Frau Vilde qutqaradi. «Meni arqondan tuşirganlarida birinçi körgan narsam Insonning yuzi böldi», — deb Aleksey u haqida şunday gapiradi. Şundan keyin hikoyasi töxtaydi va ular Zaporojyega, Anna va Tanyaning qarindoşlari yoniga kirib boradi. Yozgi uydan Anna Andreevnaning singlisi Varvara Andreevna (Olesya Ivanova) çiqib keladi, u sekundiga 5 ta söz bilan gapiradi va söraydi: «Ha, u yerda nima böldi?». Zaporojye tub aholisi va zavodçi eriga munosib xotin bölgan Varvara nutqida «zavod» sözini bir neça bor işlatadi va zavodda sodir bölgan barça nosozlik va voqealarga chin dildan açinadi. Qöşnisi zavodda kutilayotgan eri haqida pulemyot tezligida gapirgaç, ayol öğlini korxonaga yuboradi: «Bilib kel, u yerda nima bölayotganini!». Ösmir Alekseyni ekskursiyaga olib, heç qanday qiyinçiliksiz pölat eritiş sexiga kirib boradi. Aleksey yangi prokat stanining işga tuşirilişini köradi. Hamma xursand. Zavodda gumbirlaş şunçalik kuçliki, işga tuşiriş şarafiga orkestr çalsa ham uni eşitib bölmaydi. Keyin ziyofat böladi va turli xalq qöşiqlari yangraydi. Söng ukasi oilasi körsatiladi — ularga Alekseydan xat kelgan. Lekin ukaning xotini Valentina Sergeyevna Pavlova (Natalya Medvedeva) ukaning kelişini istamaydi va maʼlum böladiki, u 15 yildan beri bu xatlarni olib, yoqib yuborib kelmoqda, Pyotr esa xotini tufayli barça anketalarda akasi ölgan deb yozib qöygan! Valentina bu xatni ham yoqmoqçi böladi. Akalar uçraşa olmaydi, lekin vaziyatni Tanya tuzatadi. U ukaning oilasiga kelib, uning öğli Yuriyga (Sergey Nikonenko) Alekseyning uning tabiiy amakisi ekanligi haqida gapirib beradi. Akalar uçraşadi. Lekin hayot körsatganidek, ular bir-biriga butunlay öxşamagan odamlar...