Mission Kaşmir — 2000-yilda suratga olingan, hind tilidagi jangari triller film. Rejissyori va prodyuseri Vidhu Vinod Çopra. Filmda Sanjay Dutt, Hrithik Roşan, Jackie Şroff, Preity Zinta va Sonali Kulkarni rol ijro etgan. Kaşmirdagi mojaro fonida suratga olingan film terrorizm, qasos va uruş taʼsirida qolgan bolalarning ruhiy travmasi mavzularini yoritadi.
Hikoya Altaaf Khan haqida. Uning oilasi politsiya operatsiyasi vaqtida tasodifan halok böladi. Operatsiyani boşqargan ofitser Inayat Khan keyinçalik uni öz farzandligiga oladi. Haqiqatni bilib qolgan Altaaf qoçib ketadi va radikallaşib, terrorçilik yöliga kiradi. Yillar ötib u öz ötmişi bilan töqnaşuvga olib keladigan topşiriq bilan qaytadi. Film zöravonlikning murakkab hissiy oqibatlarini va adolat bilan qasos örtasidagi xira çegarani örganadi.
Mission Kaşmir 2000-yil 27-oktabrda Diwali bayrami arafasida ekranlarga çiqdi va Stokgolm xalqaro kinofestivalida namoyiş etildi. Qattiq zöravonlik sahnalari tufayli AQŞ da R reytingi oldi. Film Aditya Çopraning Mohabbatein filmi bilan bir vaqtda çiqdi. Mohabbateinda Amitabh Bachchan, Şah Rukh Khan va Aişwarya Rai rol öynagan. Kassa jangiga qaramay, Mission Kaşmir tijorat jihatdan muvaffaqiyatli böldi: dunyo böyiça taxminan ₹433 million (US$5,1 million) yiğdi va öşa yili eng köp daromad keltirgan uçinçi hind filmi böldi.
46-Filmfare mukofotlarida film oltita nominatsiyaga sazovor böldi, jumladan «Eng yaxşi film», «Eng yaxşi rejissyor» (Çopra), «Eng yaxşi erkak rol» (Dutt) va «Eng yaxşi ikkinçi plandagi ayol rol» (Kulkarni) nominatsiyalari. Film «Eng yaxşi aksiya» mukofotini qölga kiritdi (Allan Amin).
1Rollarda
Sanjay Dutt, Hrithik Roshan, Preity Zinta
Sanjay Duttaktyor
Hrithik Roshanaktyor
Preity ZintaaktyorSKSonali Kulkarniaktyor
Jackie ShroffaktyorPRPuru Raaj KumaraktyorRGRajendra GuptaaktyorABAshok BanthiaaktyorVCVikram Chandrassenariy muallifiSShankar–Ehsaan–Loykompozitor2Syujet
Srinagardagi katta politsiya superintendenti Inayat Khan öğli Irfaanni yöqotadi. Mahalliy şifokorlar, maşhur…
Srinagardagi katta politsiya superintendenti Inayat Khan öğli Irfaanni yöqotadi. Mahalliy şifokorlar, maşhur jangari Malik Ul Khan çiqargan fatvo tufayli, halol politsiya xodimi va uning oilasiga tibbiy yordam körsatişdan boş tortadi. Qasos oliş uçun Inayat Malik va uning hamkorlarini yöq qiliş böyiça muvaffaqiyatli operatsiyani boşqaradi. Biroq reyd vaqtida otişma içida tinç aholidan bölgan er-xotin halok böladi va ularning yoş öğli Altaaf yagona tirik qolgan kişiga aylanadi.
Xotini Neelimaning iltimosi bilan Inayat Altaafni öz farzandligiga oladi, ammo uning ota-onasi qanday halok bölganini yaşiradi. Yillar ötib Altaaf haqiqatni bilib qoladi, Inayatni öldirişga urinadi va qoçib ketadi. Oxir-oqibat uni Hilal Kohistani topadi va jangari guruh rahbari bölgan Hilal uni terrorçi bölişga tayyorlaydi.
Ön yil ötib Altaaf «Mission Kaşmir» terrorçilik operatsiyasining bir qismi sifatida Srinagarga qaytadi. Bu operatsiya göyo Hindiston Boş vazirini öldirişni maqsad qilgan. Reja doirasida Altaaf bolalikdagi dösti, telekörsatuvlar yulduzi Sufiya Parvez bilan yana uçraşadi. U Sufiyani sevib qoladi, ammo bu munosabatni şahar teleminorasiga hujum uyuştiriş uçun işlatadi. Uning harakatlari uni qidiruvdagi jinoyatçiga aylantiradi. Sufiya uning haqiqiy kimligini bilib, munosabatlarni uzadi.
Keyinçalik Altaaf Inayatni öldiriş uçun möljallangan bomba örnatadi, ammo portlaşda Neelima halok böladi. Uning ölimidan qattiq ezilgan Altaaf ham, Inayat ham mojaroga yanada çuqurroq tortiladi. Inayat «Mission Kaşmir»ning haqiqiy maqsadi siyosiy suiqasd emas, balki ham hind, ham musulmon diniy obyektlarini portlatiş bölganini aniqlaydi. Bu esa jamoat zöravonligini qözğatib, mintaqani beqarorlaştirişi kerak edi. Boş vazirni öldiriş şunçaki çalğitiş edi. Hilal rejaning töliq mazmunini Altaafdan yaşirgan, uning rad etişidan qörqqan va agar u böysunmasa, uni öldiriş buyruğini maxfiy ravişda bergan edi.
Inayat Hilalni asir oladi va bitim taklif qiladi: agar Hilal Altaafni öldirişga rozi bölsa, operatsiya davom etişiga ruxsat beriladi. Töqnaşuv vaqtida Altaaf Inayatni yengadi va u operatsiyaning haqiqiy maqsadini oşkor qiladi. Inayatni öldiriş buyruği berilganda Altaaf ikkilanadi va oxir-oqibat rad etadi, çunki Neelimaning mehribonligi xotiralari uni töxtatadi. U örniga Hilalni öldiradi va raketa uskunalarini buzib, operatsiyani puçga çiqaradi. Qolgan jangarilar esa ğazablanib... Altaaf jarohat olgan holda Inayat tomonidan qutqariladi.
Terrorçilik rejasi keyinçalik ommaviy axborot vositalari orqali foş etiladi. Altaaf tuşidan uyğonadi va Sufiya bilan yaraşadi, Inayatni esa yana bir bor öz otasi sifatida qabul qiladi.
3Aktyorlar
Sanjay Dutt — IG Inayat…
Sanjay Dutt — IG Inayat Khan
Hrithik Roşan — Altaaf Khan
Preity Zinta — Sufiya Parvez
Sonali Kulkarni — Neelima Khan
Jackie Şroff — Hilal Kohistani
Puru Raaj Kumar — Malikul Khan
Abhay Çopra — Avinaş Mattoo
Vineet Şarma — Gurdeep Singh
Rajendra Gupta — boş kotib
Aşok Banthia — Şarafat
Mohsin Memon — yoş Altaaf
Heenaa Biswas — yoş Sufia
Yogin Soni — Irfaan Khan
Rohit Dua — Guru
Sandeep Mehta — doktor Akhtar
Suçita Trivedi — doktor Akhtarning xotini
Ram Awana — Zuber
Papa Penço — özi
Manoj Mişra — Koişa
4Işlab çiqariş
Mission Kaşmirning asosiy suratga oliş işlari 1999-yil oxirida boşlangan, bir qator sahnalar Srinagar va…
Mission Kaşmirning asosiy suratga oliş işlari 1999-yil oxirida boşlangan, bir qator sahnalar Srinagar va Jammu hamda Kaşmirda tabiiy joylarda olingan. Öşa paytda boş rol ijroçisi Hrithik Roşan hali aktyorlik debyutini qilmagan edi, çunki uning birinçi filmi Kaho Naa... Pyaar Hai (2000) hali çiqmagan edi. Suratga olişning dastlabki kunlarida Roşan plyoma kaşmirlik jangari kiyimida suratga keldi, bu uning filmdagi qahramoniga mos edi. Uning qiyofasi va mintaqadagi kuçaygan xavfsizlik çoralari tufayli xavfsizlik xodimlari uni mahalliy isyonçi deb öylab, suratga oliş maydoniga kirişiga ruxsat bermagan.
2000-yil 14-yanvarda Kaho Naa... Pyaar Hai çiqqanidan keyin Roşan butun mamlakat böylab tanildi va suratga oliş davomida bunday holatlar kamaydi.
5Prokat
Mission Kaşmir 2000-yil 27-oktabrda Diwali bayrami davrida, Aditya Çopraning Mohabbatein filmi bilan bir…
Mission Kaşmir 2000-yil 27-oktabrda Diwali bayrami davrida, Aditya Çopraning Mohabbatein filmi bilan bir vaqtda ekranlarga çiqdi.
6Kassa
Mission Kaşmir tijorat jihatdan kassada muvaffaqiyatli böldi. Mamlakat içida u taxminan ₹365 million yiğdi,…
Mission Kaşmir tijorat jihatdan kassada muvaffaqiyatli böldi. Mamlakat içida u taxminan ₹365 million yiğdi, xorijiy bozorlardan esa qöşimça ₹68 million tuşdi. Dunyo böyiça umumiy yiğim taxminan ₹433 million (US$5,1 million) ni taşkil etdi. Yil davomida eng köp daromad keltirgan hind filmlari orasida u uçinçi örinni egalladi, Mohabbatein va Kaho Naa... Pyaar Hai dan keyin.
7Tanqidiy baho
Mission Kaşmir tanqidçilardan asosan ijobiy baho oldi. Ularning fikriça, film aktyorlik öyini, texnik sifati…
Mission Kaşmir tanqidçilardan asosan ijobiy baho oldi. Ularning fikriça, film aktyorlik öyini, texnik sifati va ijtimoiy-siyosiy masalalarni yoritişga intilişi uçun maqtovga loyiq, ammo baʼzilar uning çuqurligi va ijrosidagi kamçiliklarni qayd etgan.
Rediff.com saytidan Saisureş Sivaswamy filmni «rejissyor boşidan emas, yuragidan çiqqan hikoya» deb atadi va «kadrdan kadrga» sezilib turgan samimiy hissiyotni maqtadi. ApunKaÇoice naşridan N. K. Deoşi filmga 5 yulduzdan 4 yulduz qöydi va şunday yozdi: «Filmdagi barça dramalar ortida Kaşmir xalqi aslida nimalar keçirayotgani haqidagi xabarni odamlarga yetkaziş istagi yaşiringan».
The Hindu gazetasidan Savitha Padmanabhan filmni «terrorizm haqida suratga olingan hind tijorat filmlarining aksariyatidan ança yuqori» deb taʼrifladi va aktyorlik öyini hamda işlab çiqariş sifatini maqtadi. Screen naşrining şarhida Çopraning yondaşuvidagi samimiyat va aktyorlar ijrosi yuqori baholangan, ammo şunday qayd etilgan: «Hikoyada Kaşmiriyat juda kam, bu köproq politsiya otişmasi qurboni va politsiya xodimi örtasidagi şaxsiy ziddiyat».
Filmfare naşridan Suman Tarafdar esa filmni uning markazidagi siyosiy mojaroni jiddiy tahlil qilmagani uçun tanqid qildi. Hindustan Times gazetasidan Vinayak Çakravorty filmga 3,5 yulduz qöydi va uni «yaxşi tomoşa» deb atadi, Sanjay Duttning ijrosini esa «mukammal» deb maqtadi. India Today jurnalidan Jitendra Kothari Mission Kaşmirni «dolzarb mavzudagi hayajonli film» deb taʼriflab, uning hissiy murakkabligini yuqori baholadi va film «yöqotiş va aybdorlik tuyğularini aralaştirib, aybni birovga yuklaşdan saqlanadi», deb yozdi.
8Saundtrek
Mission Kaşmir saundtrekida yettita qöşiq bor. Bu Şankar–Ehsaan–Loy bastakorlar uçligining dastlabki…
Mission Kaşmir saundtrekida yettita qöşiq bor. Bu Şankar–Ehsaan–Loy bastakorlar uçligining dastlabki hamkorligi bölib, ular albomda birgalikda emas, alohida-alohida işlagan. Ehsaan Noorani uçta kompozitsiya yozgan, Şankar Mahadevan va Loy Mendonsa esa har biri ikkitadan qöşiq bergan. Matnlarni turli şoirlar, jumladan Sameer yozgan.
Albom tanqidçilar tomonidan anʼanaviy kaşmir xalq ohanglarini zamonaviy aranjirovka bilan uyğunlaştirgani uçun yuqori baholangan. Ayniqsa, kaşmir xalq kuyi asosida yaratilgan «Bumbro» qöşiği maşhur bölib, keyinçalik Notebook (2019) filmi uçun xuddi şu nom bilan qayta ijro etilgan.
Box Office India maʼlumotiga köra, saundtrek taxminan 1,5 million nusxada sotilgan va 2000-yilda eng köp sotilgan uçinçi Bollivud saundtreki bölgan.
Matn: maqola tarjimasi «Mission Kashmir» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.