Mississippi Masala — 1991-yilda suratga olingan romantik drama filmi. Rejissyori Mira Nair, ssenariy muallifi Sooni Taraporevala. Boş rollarda Denzel Washington, Sarita Çoudhury va Roşan Seth iştirok etgan. Voqea asosan Missisipi ştatining qişloq joylarida bölib ötadi va film afroamerikalik erkak bilan hind-amerikalik ayol örtasidagi irqlararo muhabbatni hikoya qiladi.
Film 1991-yil oxiri va 1992-yil boşida ekranlarga çiqdi hamda prokatda 7 million AQŞ dollaridan ortiq daromad keltirdi. 2022-yil 24-may kuni u The Criterion Collection töplamiga kiritildi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Denzel Washington, Roshan Seth, Sarita Choudhury
Sharmila TagoreaktyorCSCharles S. DuttonaktyorJSJoe Senecaaktyor3Syujet
1972-yilda diktator Idi Amin Ugandadagi osiyoliklarni majburan haydaş siyosatini joriy etadi. Kampalada…
1972-yilda diktator Idi Amin Ugandadagi osiyoliklarni majburan haydaş siyosatini joriy etadi. Kampalada yaşovçi uganda hindlari bölgan Jay, uning xotini Kinnu va qizi Mina oilasi uyini köz yoshi bilan, istamay tark etib, boşqa joyga köçib ketadi. Angliyada bir neça yil yaşagaç, oila Missisipi ştatining Greenwood şahriga joylaşadi va u yerda şahar böylab motellar zanjirini boşqaradigan qarindoşlari bilan yaşaydi. Vaqt ötişiga qaramay, Jay öz vatanidan birdaniga ketişga majbur bölganini hazm qila olmaydi va Amerika turmuş tarziga töliq moslaşa olmaydi. U bir kun oilasi bilan Kampalaga qaytişni orzu qiladi. Amin diktaturasining oqibatlari Jayni qora tanlilarga nisbatan işonçsiz qilib qöygan.
Mina esa Amerika madaniyatiga töliq moslaşgan va turli millatdagi döstlari bor. Ota-onasining faqat öz jamoasi vakillari bilan muloqot qiliş istagi uni siqib qöyadi. U mahalliy afroamerikalik, öz işini özi yuritadigan gilam tozalovçi Demetrius Williams bilan sevgiga tuşadi. Mina ota-onasi buni maʼqullamasligini biladi va munosabatlarini bir oz yaşirin tutadi. Juftlik Biloxida romantik, yaşirin dam oliş kunlarini ötkazişga kelişadi, lekin ularni hind jamoasi vakillari körib qoladi va miş-miş tarqala boşlaydi. Minaning akasi Demetriusga hujum qiladi, çalkaşlik içida Demetrius hibsga olinadi va qöpollikda ayblanadi, lekin ukasi Tyrone uni kafolat evaziga ozod qildiradi. Jay ğazablanadi va uyaladi hamda Minaga Demetrius bilan boşqa uçraşişni qatʼiyan man etadi. Mina Demetriusning jamoasi tomonidan ham nozik, ham oçiq ravişda yoqtirmaslikka duç keladi. Demetrius Jay bilan yuzma-yuz böladi, Jay esa Ugandadagi tajribalari va irqçilik munosabatini oçib beradi, bu esa Demetriusning Jayning ikkiyuzlamaçiligini foş etişiga sabab böladi. Oxir-oqibat ikki oila irqlararo juftlikni töliq qabul qila olmaydi va ular Demetriusning furgonida birgalikda ştatni tark etişadi.
Jayning orzusi nihoyat röyobga çiqadi: u Kampalaga oldin musodara qilingan uyini qaytarib oliş böyiça sud jarayoniga boriş uçun boradi. Biroq u yerda mamlakat qançalik özgarganini körib, özi tuğilgan yerga endi özini mansub his qilmasligini anglaydi. Jay Amerikaga qaytadi va özi uy deb hisoblagan Ugandaga qaytiş haqidagi uzoq yillik orzusidan voz keçadi. Biroq uyga qaytişdan oldin u köça sanʼatkori yonida bir ugandalik bolani qölida kötarib, qora tanli jamoa bilan yaraşadi.
4Işlab çiqariş
Ssenariy Nair, Taraporevala va ularning jamoasi Missisipi va Kampalada olib borgan tadqiqotlardan söng…

Ssenariy Nair, Taraporevala va ularning jamoasi Missisipi va Kampalada olib borgan tadqiqotlardan söng Nyu-Yorkning Bruklin şahrida yozilgan. Missisipidagi tadqiqot vaqtida Nair Demetrius ismli gilam tozalovçi bilan uçraşib, asosiy qahramonni aynan şu odam asosida yaratişga qaror qiladi. Dastlab Ben Kingsley Minaning otasi rolini öynaşga tanlangan edi, lekin u keyinçalik loyihadan çiqib ketdi va bu filmning dastlabki homiylarining ham çiqib ketişiga sabab böldi. Demetrius rolига Denzel Washington tanlanganidan söng Nair yangi mablağ topa oldi. U keyinçalik, potentsial homiylar hind yoki afroamerikalik aktyorlar örniga oq tanli boş qahramonlarni tanlaş uçun unga katta bosim ötkazganini aytgan.
Missisipi sahnalari Missisipi ştatining Greenwood, Grenada, Biloxi va Ocean Springs şaharlarida suratga olingan. Uganda sahnalari Kampalada, jumladan Nairning uyida suratga olingan. Monte Cristo moteli Nair va dekorator-prodyuser Mitç Epstein tomonidan suratga oliş uçun tanlangan mavjud biznes bölsa-da, syomka guruhi uning taşqi tomoniga töq yaşil bezak qöşgan, bu Ugandaning yaşil manzarasini aks ettirişi uçun qilingan.
Film Nair va uning öşa paytdagi eri Mitç Epstein tomonidan hamkorlikda prodyuserlik qilingan, ammo bu vaqtda ularning nikohi buzilayotgan edi. 1989-yilda filmga tayyorgarlik köriş uçun Ugandada bölganida Nair hind-ugandalik siyosatşunos Mahmood Mamdani bilan tanişdi. Ular 1991-yilda turmuş qurişdi, va ularning öğli Zohran (keyinçalik Nyu-York şahri meri etib saylangan) öşa yili Kampalada tuğilgan.
5Qabul qilinişi
Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida 74 ta tanqidçi şarhining 92 foizi ijobiy bölib, örtaça reyting 10 ballik…

Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida 74 ta tanqidçi şarhining 92 foizi ijobiy bölib, örtaça reyting 10 ballik şkalada 7,6 ni taşkil etadi. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Sarita Çoudhury va Denzel Waşingtonning romantik kimyosi Mira Nairning Mississippi Masala filmida ekranni yoritadi — bu madaniyatlar töqnaşuvi haqida kuzatuvçan va sezgir hikoya». Metacritic, oğirlaştirilgan örtaça ballardan foydalanib, 31 tanqidçi asosida filmga 100 ballik şkala böyiça 78 ball bergan, bu «umuman ijobiy» şarhlarni körsatadi.
The New York Times gazetasining muxbiri Vincent Canby şunday yozgan: «Mississippi Masala Gollivud standartlari böyiça nisbatan kamtarona byudjetga suratga olingandek körinadi, ammo isteʼdod, joylaşuv va muammolar nuqtai nazaridan bu katta film. Irqçilik, heç bölmaganda sirtdan qaraganda, asosiy masala emas. Mina va Demetrius har xil sabablarga köra har birining merosiga aylangan madaniy begonalaşuv tuyğusiga qarşi kuraşişi kerak».
Los Angeles Times gazetasining muxbiri Peter Rainer yozgan: «Sahnalaştirişning köp qismidagi noqulaylik va ssenariyning notekisligiga qaramay, film sizga haqiqiy odamlarning haqiqiy hayot keçirayotgani tuyğusini beradi».
Playboy jurnalining muxbiri Bruce Williamson yozgan: «Vaqt böylab orqaga va oldinga harakatlanib, Afrikaning oltin xotiralaridan tortib kiçik janubiy şaharning qattiq haqiqatigaça, Masala — bu söz turli rang-barang va ötkir ziravorlar aralaşmasini anglatadi — ötkir taʼmli etnik drama».
6Mukofotlar va şaraflar
1993 — NAACP Image Award, kinofilmdagi eng yaxşi aktyor nominatsiyasi — Denzel…
1993 — NAACP Image Award, kinofilmdagi eng yaxşi aktyor nominatsiyasi — Denzel Washington
1991 — São Paulo xalqaro kinofestivali, Mira Nair, Tanqidçilarning maxsus mukofoti
1991 — 48-Venetsiya xalqaro kinofestivali, Oltin Osella — eng yaxşi original ssenariy — Sooni Taraporevala; Oltin Ciak/Eng yaxşi film — Mira Nair
7Uy videosi
2022-yil 24-may kuni The Criterion Collection yangi tiklangan 4K sifatidagi Mississippi Masala filmini…
2022-yil 24-may kuni The Criterion Collection yangi tiklangan 4K sifatidagi Mississippi Masala filmini Blu-ray va DVD formatida çiqardi. Maxsus naşrga Nair, Taraporevala, dekorator-prodyuser va fotograf Mitç Epstein hamda kinooperator Edward Laçmanning yangi intervyulari kiritilgan.
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Mississippi Masala» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.