Mr. Holmes

1947-yil. 93 yoşli maşhur britaniyalik sirtqi Şerlok Holms, uzoq vaqt oldin nafaqaga çiqib, Londondan qişloq çekkasiga köçib ötgan, hozir Sassexda uy bekasi missis Monro va uning öğli Rojer bilan yaşaydi. Holms asalariçilik bilan şuğullanadi va sönayotgan xotirasini qaytarişga harakat qiladi, buning uçun yaqinda Xirosimaga sayohati vaqtida unga sovğa qilingan maxsus yapon qalampiri jeli dan foydalanadi. Rojerning bilimga çanqoqligi va mehribonligi Holmsni maftun etadi: u tobora köproq vaqtini bola bilan ötkazadi va oxir-oqibat uni öz nabirasidek yaqin köradi. Holms, şuningdek, öttiz yil oldingi sönggi işini eslaşga harakat qiladi. Bu ish uni xususiy tergovlarni taşlab ketişga majbur qilgan edi, çunki dösti doktor Vatson öşa voqealarni adabiy tarzda tasvirlab bergan va bu Holmsda norozilik uyğotgan. Oxir-oqibat, Rojer bolaning taʼsiri ostida u öşa işning tafsilotlarini asta-sekin eslaydi.

1917-yilda, Birinçi jahon uruşi tugagaç, Vatson Beyker-köçasidan köçib ketganida, Holmsning yangi mijozi paydo böldi — Tomas Kelmot. Uning xotini Enn ikki marta homiladorligini yöqotgan va öşandan beri juda özgarib, eridan uzoqlaşgan, bu esa Tomasga şubhali tuyulgan. U Holmsdan xotini nimani yaşirayotganini va unga musiqa darslari qanday taʼsir qilayotganini aniqlaşni söraydi. Şerlok uzoq vaqt davomida qizni kuzatadi va qotillikni rejalaştirişga öxşaş harakatlarni köradi: zahar sotib oliş, Tomasning hisobvarağini uning imzosini nusxalaş orqali böşatiş, olingan pulni yoqimli yigitga topşiriş. Lekin keyin Holms bularning hammasi u uçun maxsus sahnalaştirilgan spektakl ekanini tuşunadi: aslida missis Kelmot homiladorlikning yöqolişi tufayli tuşkunlikka tuşgan va özini öldirişga qaror qilgan. U erining hisobvarağini özi uçun va tuğilmagan bolalari uçun zahar va qabr toşlarini tayyorlatiş uçun böşatgan (bolalar qabrlari haqida u ilgari erini yolvorgan, ammo er buni bemaʼni deb hisoblab rad etgan), pul solingan konvertni topşirgan yigit esa toşyönar bölgan. Holms u bilan gaplaşmoqçi böladi, u esa unga özini töldirib turgan yolğizlik hissini baham körişni söraydi. Lekin yolğiz intellektual hayotiga örganib qolgan Şerlok vasvasaga berilişga jurʼat qilmaydi va Enndan erining oldiga qaytişni söraydi. U rozi böladi va Holmsning huzurida zaharni yerga tökadi, lekin köp ötmay baribir öz joniga qasd qiladi — poyezd ostiga otiladi. U buyurtma qilgan qabr toşlari baribir örnatiladi. Şundan söng aybdorlik hissi bilan ezilgan Holms isteʼfoga çiqadi. Vatson voqeadan xabar topib, döstining oldiga Beyker-köçasiga qisqa muddatga qaytadi va uning obrösini saqlab qoliş uçun bu fojiali yakunni muvaffaqiyat bilan almaştirib yozadi.

Filmning ikkinçi qatlami Holmsning Yaponiyaga sayohatini körsatadi, u yerda u özining muxlisi Tamiki Umedzakini uçratgan edi. Umedzaki uni jelni sovğa qiliş uçun, şuningdek şaxsiy masala böyiça çaqirgan: uning otasi ança oldin Angliyaga ketgan va u yerdan heç qaçon qaytmagan, öğliga yozgan xatida esa uni bunga ilhomlantirgan kişi Holms ekanini aytgan. Umedzaki otasi nima qilgani va qanday odam bölgani haqidagi butun hikoyani bilmoqçi. Lekin bularning hammasini birinçi marta eşitayotgan Şerlok yapon yigitiga halollik bilan javob beradi: u aslida uning otasini tanimagan va u ehtimol şunçaki yangi hayot uçun oilasini taşlab ketgan. Umedzaki bu haqiqat bilan ezilib ketadi.

Hozirgi zamonda Holmsning ahvoli asta-sekin yomonlaşadi. Missis Monro uni taşlab, mehmonxonada işlaşga ketişni öylay boşlaydi. U bu haqda Holmsga va Rojerga eʼlon qilganda, bola portlaydi: u işçi sinf vakili bölib qolişni umuman istamaydi va onasining savodsizligini nafratlanadi. Keyingi kuni, Holms Kelmotlar haqiqiy ishi haqidagi hikoyasini tugatganida (u öşa paytda, agar tafsilotlarni eslasa, uni yozişga vaʼda bergan edi), baxtsiz hodisa yuz beradi: Rojer köplab çaqişlardan keyin komaga tuşadi, ular asalari çaqişiga öxşaydi. Ammo keyin Holms Rojerning çaqişlarida nayzalar yöqligini eslaydi, demak, uni arilar çaqqan. Bu taxmin unga juda öz vaqtida keladi: missis Monro ğazabga minib, Holmsni bölgan voqeada ayblab, asalarixonani yoqmoqçi böladi. Şerlok unga Rojerni qançalik sevişini tuşuntiradi va şundan söng darhol öşa baxtsiz arilar uyasini topadi. Ular birgalikda uni yoqadilar va ertasi kuni huşiga kelgan bolaning oldiga boradilar. Holms öz uyini ularga qoldirişini eʼlon qiladi, çunki ular uning yagona oilasi. Missis Monro rozi böladi. Biroz vaqt ötgaç, Rojer onasiga asalarilarga qaraşni örgata boşlaydi, Holms esa Umedzakining otasi haqida hikoya öylab topadi, bu uning oilasiga tinçlik beriş uçun: u maxfiy agent ishi uçun Buyuk Britaniyada qolgan va Holms u bilan bir neça marta uçraşgan. U Umedzakiga bu haqda xat yozadi va otasi jasur va halol inson bölganini taʼkidlaydi.