Murder on Dante Street

Ikkinçi jahon uruşi tugagandan köp ötmay, Sibur degan kiçik fransuz şaharçasida politsiyaçi otişma ovozini eşitib yetib keladi va Dante köçasi, 26-uyda uç öq yarasi olgan ayolni topadi. Jabrlanuvçi maşhur aktrisa Madlen Tibo ekanligi maʼlum böladi; kasalxonada u huşiga keladi va tergovçiga öz hikoyasini aytib beradi.

1940 yilda nemis qöşinlari Parijga yaqinlaşganda, Madlen Tibo impresario Grin va öğli Şarl bilan birga janubga, sobiq eri — Şarlning otasi Filipp yaşaydigan Siburga qoçadi. Yölda benzin tugab qoladi va benzin izlab ketgan Şarl qaytib kelmaydi. Keyinçalik maʼlum bölişiça, uni tez oldinga siljiyotgan nemislar hibsga olgan, uç hafta ötib esa u allaqaçon faşistga aylangan holda ozod qilingan.

Tibo nihoyat Siburga yetib kelganda, nemislar u yerda allaqaçon bölişgan; takabbur nemis ofitserining yuziga tarsaki tuşirgan Madlen yaşirinişga majbur böladi. U tuğilib ösgan qişloqqa joylaşadi, u yerda uning otasi Ippolit kabakhona egasi edi. Ippolitning uyida va Madlen qişloqdoşi Jurdanni yaşirib yurişadi; Jurdan nemis ofitserini urgan va faşistlar safiga kirgan yoş fransuzni öldirgan edi. Lekin bir kuni ularnikiga Şarl kelib qoladi, Jurdanni körib qoladi va öşa kuni uyga tintuv ötkaziş uçun bostirib kelişadi. Jurdan topilmaydi, ammo şubha Şarlga tuşadi. Madlen Siburga uning oldiga keladi, Filipp unga Şarlning kimga aylanganini tuşuntirişga urinadi, lekin bu befoyda böladi.

Madlen nemislar oldida spektakl öynaşga rozi böladi, spektaklda uning qahramoni sobiq sevgilisini öldiradi; tomoşada Şarl ham hozir böladi va — birinçi navbatda uning uçun — Madlen bir neça öq uzib mahalliy «fyurer»ni öldiradi. Kostyumer yordamida u va Grin teatrdan çiqib ketişga muvaffaq bölişadi; lekin ozdan keyin Grin köçada ölimga olib keladigan darajada yaralanadi va Madlenga uni qurşab olgan uçta kişi orasida Şarl ham bölganini aytadi.

Kostyumerning öğli Madlenni Qarşilik harakatiga olib boradi. Uruş tugagaç, u Siburga keladi va Filippni nemislar şaharni tark etişdan oldin osib öldirganini bilib oladi: u ham Qarşilikda qatnaşgan edi. Şarl öz döstlari bilan keladi, ulardan birida Madlen nemislar bilan birga ularning qişloq uyidan Jurdanni qidirgan odamni tanib qoladi. Madlen Filippni ham Şarl sotgan deb gumon qiladi — öğil esa unga uzoq vaqtdan beri boşqa odam bölib qolganini aytib işontirmoqçi böladi; lekin u bilan birga prokurorga borişdan boş tortadi. Foş bölişdan qörqib, u revolver bilan qörqitadi, lekin onasiga öq uzişga jurʼat etolmaydi. Şu paytda Klod Jyuno öq uzadi. Yaralangan Madlen qatʼiyat bilan öğliga yaqinlaşadi, unga tarsaki tuşiradi va yiqiladi.

Şarl va uning döstlari hibsga olinadi; Madlen Tibo körsatmalarini yozib olgan tergovçi ularning kamerasiga kiradi, muvaffaqiyatsiz topşiriq uçun tarsaki uriş niyatida: u ham nemislarga xizmat qilgan va öz eʼtiqodida qolmoqda.

Madlen Tibo olgan yaralaridan vafot etadi. Ön yil ötadi, Şarl Siburga keladi va restoranda uni kostyumerning öğli taniydi; u Şarlning ötmişidan bexabar. Onaning döstiga Şarl Madlen Tibo qotillari hali ham topilmaganini aytadi. Keyin u GFR ni maqtay boşlaydi; kim oldida turganini anglagan kostyumerning öğli esa şunday javob beradi: «Fransiya endi öşa emas. Uni şunçaki sindirib bölmaydi. Ular u yerda qanday yurişmasin ham».