Newton — 2017-yilgi hind tilidagi qora komediya-drama filmi. Uni Amit V. Masurkar rejissyor qilgan va ssenariysini hammualliflikda yozgan. Filmda Rajkummar Rao saylov xizmati yuzasidan Markaziy Hindistonning siyosiy jihatdan nozik hududiga yuborilgan davlat xizmatçisi rolini ijro etadi. Pankaj Tripathi, Anjali Patil va Raghubir Yadav yetakçi rollarda körinadi. Filmni Masaan (2015) bilan tanilgan Drişyam Films studiyasi ostida Maniş Mundra produsserlik qilgan. Bu film Amit Masurkarning Sulemani Keeda (2013) bilan debyutidan keyingi ikkinçi badiiy filmi.
Newton jahon premyerasini 67-Berlin xalqaro kinofestivalining Forum bölimida ötkazdi. Film 63-Filmfare mukofotlarida sakkizta nominatsiyani qölga kiritdi, jumladan «Eng yaxşi film (tanqidçilar)», Rao uçun «Eng yaxşi erkak rol (tanqidçilar)» va Tripathi uçun «Eng yaxşi yordamçi erkak rol» nominatsiyalarida. Film «Eng yaxşi film» va «Eng yaxşi syujet» uçun Filmfare mukofotlarini qölga kiritdi.
Rao Osiyo-Tinç okeani kinomukofotida «Eng yaxşi erkak rol» mukofotini oldi, ssenariy mualliflari esa «Eng yaxşi ssenariy» mukofotiga sazovor böldi. Newton, şuningdek, hind tilidagi «Eng yaxşi badiiy film» uçun Milliy kino mukofotiga ega böldi. Pankaj Tripathi 65-Milliy kino mukofotlarida maxsus eʼtirofga sazovor böldi. Film 90-Oskar mukofotlarida eng yaxşi çet tilidagi film nominatsiyasi uçun Hindistondan rasmiy nomzod sifatida tanlandi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Rajkummar Rao
3Syujet
Nutan «Newton» Kumar — yangi işga kirgan, zaxirada turgan davlat xizmatçisi. U Çhattisgarh ştatining qurolli…
Nutan «Newton» Kumar — yangi işga kirgan, zaxirada turgan davlat xizmatçisi. U Çhattisgarh ştatining qurolli isyon bilan band bölgan örmonlaridagi, naksallar nazoratidagi şaharçaga saylov xizmati yuzasidan yuboriladi. Bu paytda u yerdagi asosiy saylov xodimlaridan biri yurak kasalligiga duç kelgani maʼlum böladi. Uruşdan çarçagan Markaziy zaxira politsiya kuçlari (CRPF) xavfsizlik xodimlarining befarqligiga, ularga boşçilik qilayotgan yordamçi komandant Atma Singhning loqaydligiga va kommunistik isyonçilarning partizan hujumi xavfiga duç kelgan Newton şaroit qançalik oğir bölmasin, erkin va adolatli ovoz berişni ötkazişga harakat qiladi. Saylovçilar saylovga kelmagani uçun u qattiq umidsizlikka tuşadi. Keyinçalik saylov punktiga xorijiy jurnalist kelganida, CRPF kuçlari okrugdagi qişloq aholisini ovoz berişga majburlaydi. Qişloqlardan biri saylov kabinasiga kirganida, saylov maşinasidan hayron böladi va uni qanday işlatişni tuşunmaydi.
Qişloq aholisi bilan gaplaşgaç, Newton ular saylov nima ekanini umuman bilmasligini anglaydi. Baʼzilar bundan pul topişni öylagan, boşqalari esa işlari uçun yetarli haq oliş haqida umidsizlik bilan söragan. Newton ularni örgatişga qattiq urinadi, ammo natija bermaydi. Şunda bezovtalangan Atma Singh yetakçilikni öz qöliga oladi, Newtonni çetga çaqirib, qişloq aholisini uyaltiradi: bu xodimlar ovozingiz uçun hayotlarini xavf ostiga qöyişgan, ularni rad etmasliklari kerak, deydi. U saylov maşinasi öyinçoq ekanini aytadi: unda fillar, velosipedlar va boşqa belgilar bor, xohlagan belgini bosişlari mumkin. Ular bu belgilar tegişli siyosiy partiyalarni ifodalaşini bilmay qoladi. Şunday qilib, ular heç qaçon eşitmagan siyosatçilar örniga özlari yoqtirgan belgiga ovoz berar ekan, xorijiy jurnalist Hindiston demokratiyasi haqida yaxşi yangilik xabari tayyorlaydi.
Newton saylov punktida belgilangan vaqt davomida ötirmoqçi böladi, ammo naksallarning pistirmasi tufayli qoçişga majbur böladi. Keyinçalik u bu pistirma aslida CRPF tomonidan uyuştirilganini anglaydi. Buni bilgaç, u konvoyi bilan saylov punktiga qaytiş uçun yugurmoqçi böladi, ammo ikki tomondan qisqiçga olinadi va majburan xavfsiz joyga olib ketiladi. Qaytiş yölida Newton örmon çuqurligidan birdan çiqib kelgan tört qişloq aholisidan ovoz yiğişga qaror qiladi. Atma Singh bunga ruxsat berişni istamaydi. Vazifasini juda jiddiy qabul qilgan Newton Atma Singhning miltiğini tortib oladi va qişloq aholisi ovoz bergunga qadar uni miltiq nişonida uşlab turadi. Singh asabiylaşib, bu hududni hukumat kuçlari atigi olti oy oldin egallaganini, u yerda hozir ham odamlardan köra minalar köpligini aytadi. U Newtonga endi askarlarini yöqotişni istamasligini, hukumat ular ikki yil davomida sörab kelgan tungi köriş közoynaklarini hatto taʼminlay olmayotganini aytadi. Newton rasmiy vazifasining oxirgi ikki daqiqasi (soat 15:00 gaça) davomida ham Singhni miltiq nişonida uşlab turadi. Şundan keyin CRPF askarlari ğazablanib uni kaltaklaydi.
Film olti oy ötgaç, hududning körinişi bilan yakunlanadi: u yerda hali ham konçilik işlari davom etmoqda. Atma Singh taʼtilda xotini va qizi bilan oddiy kiyimda dökonda xarid qilib yurgani körsatiladi. Bu uning ham inson ekanini, naksallar hududidagi şaroit esa uni befarq va cinik odamga aylantirganini anglatadi. Newton esa ofisida böyni korsetda ötiradi — kaltaklangani uçun şunday qilişga majbur bölgan, ammo u baribir xursand va odatdagidek öz usulida ish yuritadi. Unga mahalliy saylov xodimi Malko taşrif buyuradi. U Newtonning özi ketganidan keyin nima bölganini bilmaydi va Newtondan söraydi. Newton unga çoy ustida hammasini aytib berişini aytadi, lekin tuşlik tanaffusi boşlanişiga beş daqiqa qolganda.
4Aktyorlar
Rajkummar Rao — Nutan «Newton»…
Rajkummar Rao — Nutan «Newton» Kumar
Pankaj Tripathi — yordamçi komandant Atma Singh
Anjali Patil — Malko Netam
Raghubir Yadav — Loknath
Danish Hussain — politsiya DIĞi
Mukesh Prajapati — Şambhu
Krişna Singh Bişt — Krişna
Pistak Gond — qişloq pateli
Sanjay Mişra — saylov öqituvçisi sifatida maxsus iştirokda
Mukesh Nagar — Mangal Netam
Baçan Paçera — Newtonning otasi
Kirti Şreeyanş Jain — Newtonning onasi
Omkar Das Manikpuri — Lakhma
Jyotsana Trivedi — kelajakdagi kuyovi
5Qabul qilinişi
Newton tanqidçilardan maqtov oldi va tijoriy jihatdan ham muvaffaqiyatli böldi. Rotten Tomatoes şarhlar…

Newton tanqidçilardan maqtov oldi va tijoriy jihatdan ham muvaffaqiyatli böldi. Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida 18 ta tanqidçi şarhining 94 foizi ijobiy bölib, örtaça baho 10 ballik şkalada 7,8 ni taşkil etdi. Hindistonlik kino şarhlari agregatori The Review Monk saytida esa 23 ta şarh asosida Newton örtaça 10 ballik şkalada 7,5 ball oldi.
Rajeev Masand filmga 5 yulduzdan 4 yulduz berib, şunday dedi: «Newton dolzarb va vaqtga mos, ammo zerikarli yoki tuşunarsiz emas. Oxirida xabarini haddan ortiq börttirgani yoki surʼat baʼzan sekinlaşgani haqida gapiriş mumkin. Lekin bular kiçik kamçiliklar bölib, filmning taʼsiriga heç qaçon soya solmaydi». The Times of India gazetasidan Neil Soans filmga 5 yulduzdan 4,5 yulduz berdi va şunday yozdi: «Newton köpçilikning köz yumib ötadigan masalasiga jurʼat bilan qöl urgan va bizni baxtli beparvoligimizdan silkitib uyğotadi. Kulgu içida u sizni öylaşga majbur qiladi — va biz buni eslaşimiz kerak — yaxşi kino aynan şuni qilişi kerak. Sizning kulgili suyagingiz ham, miyangiz ham bu filmni tomoşa qilganingiz uçun minnatdor böladi». Soans aktyorlarning ijrosini, ayniqsa Rao va Tripathining öyinini hamda Masurkar va Tewari ssenariysini maqtadi.
India Today gazetasidan Suhani Singh filmga 5 yulduzdan 4 yulduz berib, şunday dedi: «Newton qora komediya bölib, sizga dahşat va umidsizlik, şuningdek umid va kulgini teng miqdorda beradi. U demokratik tizimning kamçiliklarini körsatadi, lekin şu bilan birga, faqat u ijobiy özgarişga qodir ekanini ham aytadi. Bu eng yaxşi körinişdagi haqiqat bölib, işonçli ijro va tomoşabinni dunyoga çömdiradigan dekoratsiyalar bilan, hatto fon personajlarining yuzlari ham yurakni ezadigan taassurot qoldiradi». The Indian Express gazetasidan Şubhra Gupta filmga 5 yulduzdan 4 yulduz berib, şunday yozdi: «Rejissyor Amit V. Masurkar va hammualliflik ssenariyçisi Mayank Tewari kuçli qora komediya yaratişgan. U klassik «Jaane Bhi Do Yaaro» filmi kabi ötkir va ağdarib yuboruvçi, garçi butunlay jiddiy bölsa-da, bizni özimiz haqimizda biroz yaxşiroq his qilişga majbur qiladi». U aktyorlarning ijrosini ham maqtadi: «Rajkummar Rao hozir eng yaxşi davrini yaşamoqda. «Bareilly Ki Barfi»dan keyin u yana katta ijroni taqdim etmoqda, unda kiçik narsalar köp: köz qisiş, öylaş, harakat qiliş. U sukut saqlaganida eng qiziq, siz uni tomoşa qilişga majbur bölasiz. Xavfsizlik guruhi boşliği rolidagi Pankaj Tripathi, cinik bölsa-da, qölidan kelganini qilişga intiluvçi, ham juda yoqimli. Isteʼdodli Patil bu safar nihoyat yaxşi işlatilgan, Raghubir Yadav esa «Peepli Live»dan keyin yana bir ajoyib ijro körsatib, rolga qanday astoydil kiriş darsini bermoqda».
Hindustan Times gazetasidan Rohit Vats filmga 5 yulduzdan 4 yulduz berib, şunday dedi: «Bu sönggi bir neça yil içida körgan eng yaxşi siyosiy satiralardan biri. U tomonlarga bölinmaydi va davlat bilan maoistlar örtasidagi qonli kuraşga kulgili nuqtai nazar taklif etadi. U biz juda faxrlanadigan saylov tizimining ahamiyati haqida savollar tuğdiradi. U bizga körganimizdan ança köproq narsani körsatadi. Rajkummar Rao, Pankaj Tripathi, Raghuvir Yadav va Anjali Patilning jamoasi yuqori darajadagi ijro taqdim etdi».
Harish Wankhede Indian Express şarhida Newtonni «Yangi dalit qahramoni» deb ataydi. Uning taʼkidlaşiça, filmga bağişlangan köpçilik şarhlar boş qahramonning ijtimoiy kimligini eʼtibordan çetda qoldirib, filmning ijodiy jihatlarini taʼkidlaydi. «Newton, şubhasiz, tijorat sanʼat kinosi janridagi yangi va yoqimli qöşimça. Ammo muhimroq jihati şundaki, rejissyor boş qahramonni tasvirlaş uçun yangi ijtimoiy tasavvur taklif etadi. Ayrim ramziy imo-işoralar va ijtimoiy kodlar orqali tomoşabinga yangi dalit qahramoni taqdim etiladi».
Newton Berlin kinofestivalidagi premyerasida iliq kutib olindi. Film şuningdek Forum bölimida CICAE mukofotining «Eng yaxşi film» nominatsiyasida ğolib böldi. The Huffington Post yozdi: «Newton — qaror qatʼiy bölgan bitta yoş saylov xodimining qurolli isyon xavfi ostidagi hududda demokratik jarayonni himoya qiliş uçun kuraşi haqida taʼsirçan, şaxsiy va juda insoniy filmdir».
Newton Hindistonning 90-Oskar mukofotlari uçun rasmiy nomzodi böldi. Şuningdek, bu Markaziy hukumatdan 1 crore rupiy grant olgan birinçi hind filmi böldi.
6Prokat
Newton jahon premyerasini 2017-yil 9–19-fevral kunlari Germaniyaning Berlin şahrida bölib ötgan Berlin…
Newton jahon premyerasini 2017-yil 9–19-fevral kunlari Germaniyaning Berlin şahrida bölib ötgan Berlin xalqaro kinofestivalida ötkazdi. Hindistonda esa film 2017-yil 22-sentabrda prokatga çiqdi.
7Kassa natijalari
Newton Hindistonda birinçi haftada 11,75 crore rupiy sof daromad keltirdi. Filmning ikkinçi dam oliş kunlari…
Newton Hindistonda birinçi haftada 11,75 crore rupiy sof daromad keltirdi. Filmning ikkinçi dam oliş kunlari daromadi 3,75 crore rupiyni taşkil etib, umumiy summani 15,50 crore rupiyga yetkazdi. Film kassada muvaffaqiyatli böldi.
8Bahs-munozaralar
Film çiqqanidan va Oskarga Hindiston nomzodi sifatida tanlanganidan keyin Newtonni Eron filmi Secret Ballot…

Film çiqqanidan va Oskarga Hindiston nomzodi sifatida tanlanganidan keyin Newtonni Eron filmi Secret Ballot bilan yaqqol öxşaşligi uçun tanqid qilişdi. Himoyada kinorejissyor Anurag Kaşyap Newton jamoasini qöllab-quvvatlab, şunday dedi: «Newton Secret Ballotʼning nusxasi bölgani kabi, The Avengers ham Watan Ke Rakhwaleʼning nusxasi».
Secret Ballot filmining produsseri va rejissyori keyinçalik Newton uning filmining nusxasi emasligini aniqladi. Anurag Kaşyap Secret Ballot produsseri Marco Muller bilan onlayn suhbat boşladi va u «Plagiat haqida hatto işora ham yöq», deb aytdi. Şundan keyin Kaşyap undan ruxsat söradi va suhbatning skrinşotini Facebook sahifasida ulaşdi. Keyinçalik eron filmining rejissyori Babak Payami onlayn intervyusida «Men filmni kördim va unda plagiat belgisi yöq. Bu butunlay boşqa filmlar», deb aytdi.
Boşqa şarhlovçilar filmning rasmiy posteri bilan Satyajit Rayning «Ganaşatru» filmi posteri örtasida ham öxşaşlik borligini qayd etişdi.
9Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Newton (film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.