Nil Battey Sannata (sözma-söz: «Nolni nolga bölsak, natija heç narsa»; slang: «Heç narsaga yaramaydigan»), xalqaro prokatda The New Classmate nomi bilan çiqarilgan, 2015-yilda suratga olingan hind tilidagi komediya-drama film. Rejissyori Aşwiny Iyer Tiwari, bu uning birinçi badiiy filmi. Filmni Aanand L. Rai, Ajay Rai va Alan McAlex Colour Yellow Productions va JAR Pictures bannerlari ostida prodyuser qilgan. Ssenariyni Iyer, Neeraj Singh, Pranjal Çoudhary va Nitesh Tiwari birgalikda yozgan. Boş rolni Swara Bhaskar ijro etib, örta maktabni taşlab ketgan, uy xizmatçisi va Riya Şukla ijro etgan Apekşa ismli dimiq qiz-bolaning yakkahayrat onasi Çanda Sahay rolini öynagan. Filmning mavzusi — ijtimoiy mavqeidan qatʼi nazar, har bir insonning orzu qiliş va hayotini özgartiriş huquqi.
Film 2016-yil 22-aprelda Hindistonda namoyiş etilgan, prokatni Eros International amalga oşirgan. Film tanqidçilar va tomoşabinlar tomonidan keng eʼtirof etilgan. Şarhlovçilar işlab çiqarişning deyarli barça jihatlarini, ayniqsa syujeti va realizmini hamda aktyorlar, xususan Bhaskarning ijrosini maqtaşgan. 62-Filmfare mukofotlarida Iyer «Eng yaxşi debyut rejissyor» mukofotini qölga kiritdi, Bhaskar va Şukla esa mos ravişda Screen mukofotlarida «Eng yaxşi aktrisa (tanqidçilar)» va «Eng yaxşi bola aktyor» nominatsiyalarida ğolib bölişdi. Film prokatda yaxşi natija körsatib, butun teatr namoyişi davomida jami taxminan ₹69 million (US$720,000) yiğdi. Şu yili film tamil tiliga «Amma Kanakku» nomi bilan qayta suratga olindi, rejissyorlik vazifasiga yana Iyer qaytdi. Keyingi yili u malayalam tiliga «Udaharanam Sujatha» nomi bilan remeyk qilindi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Swara Bhaskar, Ratna Pathak, Pankaj Tripathi
3Syujet
Apekşa «Apu» Şivlal Sahay (Şukla) maktabda öqişni davom ettirişga qiziqişi yöq, şunga qaramay öquv yilining…
Apekşa «Apu» Şivlal Sahay (Şukla) maktabda öqişni davom ettirişga qiziqişi yöq, şunga qaramay öquv yilining oxirgi bosqiçiga yetib kelgan motivatsiyasiz öquvçi. U matematikada qiynaladi, döstlari Sweety (Neha Prajapati) va Pintu (Praşant Tiwari) bilan birga. Yakkahayrat onasi Çanda (Swara Bhaskar) örta maktabni taşlab ketgan, törtta maşaqqatli işda işlaydi, jumladan doktor Diwan (Pathak) uçun uy xizmatçisi bölib.
Qizining befarqligidan xavotirga tuşgan Çanda ikkilanişini doktor Diwanga aytadi, u Apu uçun matematika repetitorini yollaşni maslahat beradi. Çandaga aytiladiki, repetitorlik kursida çegirma oliş uçun Apu baholarini yaxşilaşi kerak. Ammo Apu bu rejani rad etadi, uning fikriça, onasi oliy taʼlimga pul tölay olmaydi, şuning uçun u baribir uy xizmatçisi bölişga mahkum. Doktor Diwanning rağbatlantirişi bilan Çanda qizining maktabiga yozilib, matematikani örganadi va Apuga özi dars beradi. Bu Apuni uyaltiradi va u onasini doimo masxara qiladi. Çanda sinfdoşlari bilan döstlaşadi va öqituvçilarni özining barqaror yutuqlari bilan hayratga soladi. U uyatçan sinfdoşi Amar (Vişal Nath) yordamida matematikani tuşunib oladi va uning maslahati bilan aqliy xaritalardan foydalanadi.
Apu baholarini yaxşilay olmaydi va onasining muvaffaqiyatidan yana ham ğazablanadi. Çanda, agar Apu keyingi matematika imtihonida undan yaxşiroq baho olsa, maktabni taşlab ketişga vaʼda beradi. Amarning yordami va doimiy maşğulotlari bilan Apu yaxşi natija oladi. Biroq Çanda Apuning öqişni davom ettirişga sodiq emasligini körgaç, vaʼdasidan qaytadi. Maktabga köproq vaqt ajratgani uçun u ish joylaridan birida işdan böşatiladi va restoranda tungi smenaga ötişga majbur böladi. Apu Çandaning fohişalik qilayotganiga işonadi, uning jamğarmasini öğirlab, ovqat va yangi kiyimlarga sarflaydi. Bu Çandani qattiq ezadi, Apu pulning halol topilmaganini aytganda u tuşkunlikka tuşadi.
Çanda maktabga qatnaşni töxtatadi, ammo Apu IAS (Hindiston maʼmuriy xizmati)ga kirişiga umid qilib işlaşda davom etadi, çunki uni mehribon tuman hokimi (Sanjay Suri) ilhomlantirgan. Şu orada Amar Apuga onasining restorandagi yangi ish tartibi haqida aytadi, Apu uni fohişalikda deb xato tuşungan edi. Puşaymon bölgan Apu maktabga qiziqişini qayta tiklaydi va onasiga hurmat bilan munosabatda böla boşlaydi. U Çandani qayta öqişga yozdiradi va ikkovi öquv yilini birga tugatadilar.
Bir neça yil ötgaç, Apu Ittifoqiy davlat xizmati komissiyasining Fuqarolik xizmati imtihonida qatnaşib, imtihonlarni muvaffaqiyatli topşirgaç, suhbatga çaqiriladi. Unga nima uçun IASʼga topşirişga ilhomlanganligi söralganda, u buning sababi onasi ekanligini aytadi, u hozir qiynalayotgan matematika öquvçilariga bepul dars beradi. Şuningdek u, uy xizmatçisi bölişni xohlamasligini qöşimça qiladi.
4Aktyorlar
Rollarni ijro etuvçilar quyida…
Rollarni ijro etuvçilar quyida keltirilgan:
Swara Bhaskar — Çanda Sahay
Riya Şukla — Apekşa «Apu» Şivlal Sahay
Aditi Tailang — Katta yoşdagi Apekşa
Ratna Pathak Şah — doktor Diwan
Pankaj Tripathi — direktor Srivastava
Ganesh Kumar — hind tili öqituvçisi
Sanjay Suri — tuman hokimi
Neha Prajapati — Sweety
Praşant Tiwari — Pintu
Vişal Nath — Amar
5Işlab çiqariş
Nil Battey Sannata rejissyor Aşwiny Iyer Tiwari tomonidan özining rejissyorlik debyuti sifatida suratga…

Nil Battey Sannata rejissyor Aşwiny Iyer Tiwari tomonidan özining rejissyorlik debyuti sifatida suratga olingan. U ğoyani Çikagodagi reklama kompaniyasi Leo Burnett Worldwide bilan işlayotganda, «Kaun Banega Crorepati» telekörsatuvi uçun reklama roliki ustida işlaş paytida öylab topgan. Ssenariyni Iyer, Neeraj Singh, Pranjal Çoudhary va Nitesh Tiwari yozgan. The Indian Express gazetasiga bergan intervyusida Iyer «Nil Battey Sannata hikoyasi ham dolzarb, ham ilhomlantiruvçi», deb taʼkidlagan. Filmning sarlavhasi «Nolni nolga bölsak, natija heç narsa» degan maʼnoni anglatadi va «heç narsaga yaramaydigan» degan slang iborasidir.
Ssenariy bilan tanişib çiqqaç, JAR Picturesʼdan Ajay G. Rai filmni prodyuser qilişga qaror qildi va Iyerni uni rejissyor qilişga undadi. Dastlab ikkilanган Iyer rozi böldi va tayyorgarlik doirasida kinematografiyaning asosiy jihatlarini örgandi. Film operatori Gavemic U Ary bölgan, ovoz bölimiga Kunal Sharma rahbarlik qilgan. Vizual effektlarni Hyderabadda joylaşgan kino postprodyuser studiyasi Prasad Film Labs taqdim etgan, kostyumlarni esa Saçin Lovalekar loyihalaştirgan.
Filmning casting direktori Mukesh Chhabra bölgan. Çanda Sahay rolini birinçi bölib Swara Bhaskar olgan, u 15 yoşli qizning yakkahayrat onasi edi. Karyerasining boşida ekranda ona rolini öynaşga şubha bilan qarasa-da, ssenariyni öqigandan keyin fikrini özgartirdi. Rolni yaxşiroq tuşuniş uçun Bhaskar film voqealari bölib ötgan Uttar-Pradeşning Agra şahridagi kasbiy uy xizmatçilari bilan birga yaşadi. U sumka, tarovoq, çöntak oynasi va rezina şippak kabi rekvizitlarni sotib oldi. Şuningdek, ösmir qizni tarbiyalaş borasidagi onasining tajribasidan ham ilhom oldi. Film çiqqanidan keyin Bhaskar Daily News and Analysis gazetasiga bergan intervyusida, hind kino sanoatidagi döstlari unga bu rolni olmaslikni maslahat berganini, çunki ular buni uning karyerasi uçun «karyera öz-özini öldirişi» deb hisoblaganini aytdi. U loyihada iştirok etişga rozi böldi, çunki «hikoya uning xayolidan ketmagan». Keyingi rol qahramonning 15 yoşli qizi uçun tanlandi. Riya Şukla Lakhnau şahridagi prosluhlardan söng tanlandi. Filmda yordamçi rollarni Ratna Pathak va Pankaj Tripathi ijro etgan. Maktab sahnalarida taxminan 25 nafar mahalliy öquvçi rol öynagan.
Nil Battey Sannata filmining asosiy suratga oliş işlari 2014-yil may oyida Agra şahrida boşlanib, noyabr oyi oxirida yakunlangan. Agraning bir neça joylarida suratkaşlar «haddan taşqari hayajonlangan olomon»ni boşqarişda qiynalgan. Şundan söng monteaj jarayoni darhol boşlangan va uni Pixon Studiosʼdan Çandraşekhar Prajapati boşqargan. Montaj varianti NFDC Film Bazaarʼning Work-in-Progress Lab bölimiga topşirilgan. Hindistonda Eros International tomonidan tarqatilgan filmning yakuniy varianti jami 104 daqiqa davom etgan.
6Saundtrek
Nil Battey Sannata filmining musiqasini yangi kelganlar Rohan va Vinayak yaratgan, saundtrekning qöşiq…

Nil Battey Sannata filmining musiqasini yangi kelganlar Rohan va Vinayak yaratgan, saundtrekning qöşiq matnlarini Manoj Yadav, Nitesh Tiwari va Şreyas Jain yozgan. Bollywood Hungama uçun Joginder Tuteja bergan şarhida «Murabba» va «Maths Mein Dabba Gul» qöşiqlarini asosan maʼqullagan hamda saundtrekning «qişloq ruhi»ni ham eʼtirof etgan. U butun albomni «qatʼiy vaziyatga mos», deb baholagan. The Times of India tanqidçisi Mohar Basu saundtrekka 5 yulduzlidan 3 yulduz bergan va «albom sizni özining sodda gözalligi bilan öziga jalb qiladi», deb yozgan. Yoqimli «Murabba» va esda qolarli «Maths Mein Dabba» qöşiqlarini maqtagan holda u film «yuragingizga yetadigan musiqaga ega», deb taʼkidlagan.
7Reklama va prokat
Film 2015-yil sentabr oyining oxirgi haftasida Xitoyning Fuzhou şahridagi Silk Road Film Festivalʼda jahon…

Film 2015-yil sentabr oyining oxirgi haftasida Xitoyning Fuzhou şahridagi Silk Road Film Festivalʼda jahon premyerasiga ega bölgan. U The New Classmate nomi bilan, Marrakeş xalqaro kinofestivali va Klivlend xalqaro kinofestivali kabi xalqaro festivallarda ham şu nom bilan taqdim etilgan. Keyin film 2015-yil 23-oktabrda BFI London film festivalida (LFF) namoyiş etilib, u yerda yuqori baholangan. Filmning birinçi körinişi Xalqaro xotin-qizlar kuni — 8-martga töğri keldi. Film posterida tabassum qilayotgan Swara Bhaskar va Riya Şukla sakrayotgani tasvirlangan, ular mos ravişda qizil sari va kök salvar-kamiz kiygan. Posterni aktrisa va Bhaskarning yaqin dösti Sonam Kapoor oçib bergan. Rasmiy treyler 2016-yil 22-martda Eros productions tomonidan eʼlon qilingan. Taqdimot sinfxona körinişidagi matbuot yiğilişida Bhaskar, Şukla va Pankaj Tripathi iştirokida bölib ötgan. Tadbirda filmning prodyuseri Anand L Rai şunday degan: «Men Nil Battey Sannata bilan butun qalbim bilan boğlandim va filmdan juda faxrlanaman». Treyler tanqidçilar va tomoşabinlar tomonidan yaxşi qabul qilingan. Daily News and Analysis şarhlovçisi uni «yurakni isitadigan» deb topgan. Film 2016-yil 22-aprelda Hindistonda teatrlarda namoyiş etilgan.
8Kassa
Nil Battey Sannata Hindistonda 300 dan kam ekranda çiqarilgan va kassada örtaça boşlaniş natijasiga ega…

Nil Battey Sannata Hindistonda 300 dan kam ekranda çiqarilgan va kassada örtaça boşlaniş natijasiga ega bölgan. Birinçi kunida ₹2.5 million (US$26,000) yiğgan, ammo ikkinçi kuni ijobiy oğzaki tavsiyalar tufayli bu körsatkiç oşgan. Şanba kuni film ₹6.0 million (US$62,000), yakşanba kuni esa ₹10.5 million (US$110,000) yiğgan, şu tariqa dam oliş kunlari yiğimi ₹19 million (US$200,000) ga yetgan. Film birinçi hafta içida kassada kiçik byudjetli hind filmlari — Laal Rang va Santa Banta Pvt Ltd bilan raqobatlaşgan, ammo ijobiy şarhlar va yaxşi oğzaki tavsiyalar tufayli yaxşi natija kutilgan. Film birinçi haftada ₹30 million (US$310,000) yiğgan. Uttar-Pradeş va Nyu-Dehli ştatlari hukumatlari uni tegişli ravişda soliqdan ozod deb eʼlon qilgan. Film tijorat muvaffaqiyatiga erişib, ikkinçi haftada ham davom etgan va mamlakatning qişloq hududlarida yiğimi oşgan. Film kassada olti haftalik taʼsirçan namoyişga ega bölgan va umumiy yiğimi taxminan ₹70 million (US$730,000) bölgan.
9Qabul qilinişi
Nil Battey Sannata oçilişidayoq tanqidçilar tomonidan keng eʼtirof etilgan va tomoşabinlar tomonidan ham…

Nil Battey Sannata oçilişidayoq tanqidçilar tomonidan keng eʼtirof etilgan va tomoşabinlar tomonidan ham ijobiy qabul qilingan. U asosan rejissyorlik uçun, şuningdek Bhaskar, Şukla va Tripathi uçun katta maqtovga sazovor bölgan. Mumbai Mirror gazetasining Kunal Guha yozadi: «Film sizni yaxşi filmning ölçovlarini çetga surib, tajribaga şönğişga majbur qiladigan filmlar kam uçraydi». Rediff.comʼning Namrata Thakur filmga eng yuqori bahoni berib, uni «mutlaqo nodir javohir» deb atagan va «filmda zerikarli lahza deyarli yöq», deb yozgan. U filmni 2015-yildagi «Dum Laga Ke Haişa» bilan soliştirib, yilning «kayfiyat kötaruvçi» filmi deb hisoblagan. The Hindu gazetasining jurnalisti va kino tanqidçisi Namrata Joşi filmni «2016-yilda öz izini qoldirgan hind filmlari» yillik röyxatiga kiritgan. U filmni «umid va vaʼda beruvçi iliq, kayfiyat kötaruvçi film» deb hisoblagan.
Qahramonlarni tasvirlaşdagi realizm va filmning umuminsoniy mavzusi tanqidçilar tomonidan keng maqtalgan. Hindustan Times gazetasining Gautaman Bhaskaran filmga 5 yulduzdan 4 yulduz bergan va film «kuçli va samimiy asar», deb taʼkidlagan. The Indian Expressʼning Şubhra Gupta esa «film hamma narsani haqiqiy qilib körsatişga tayanadi», deb yozgan. The Times of Indiaʼdagi şarhida Mohar Basu filmni «soddaligi bilan öziga jalb qiladigan» deb taʼriflagan va «film özining sodda va beğuborligi bilan sizni öziga oşiq qiladi», deb yozgan. NDTVʼning Saibal Çatterjee filmni «yurakni isitadigan, heç qanday ortiqça daʼvosiz oddiy film» sifatida qabul qilgan. Deccan Chronicleʼning Suparna Sharma uni «haqiqiy muhitdagi haqiqiy odamlar haqidagi haqiqiy film, u bir neça ilhomlantiruvçi va kuçli xabarlarni yetkazadi», deb atagan.
Asosiy aktyorlarning ijrosi tanqidçilar tomonidan asosan maqtalgan. Ayniqsa Tripathi va Şukla ijrosidan hayratga tuşgan Joşi filmning jozibasini «yaxşi jamlangan ansambl aktyorlar tomonidan jonlantirilgan» puxta çizilgan qahramonlar va ularning munosabatlariga boğlagan. Bu fikrni Filmfareʼning Raçit Gupta ham qöllab-quvvatlagan va u «aktyorlar bu filmni şu qadar esda qolarli qiladi», deb yozgan. U Bhaskarga eng yuqori bahoni berib, uning «hayotiy ijrosi» bilan, şuningdek Şuklaning «ajoyib», Pathakning «ajoyib» va Tripathining «mahoratli» ijrolarini ham maqtagan. News18 kino tanqidçisi Rajeev Masand şarhida Bhaskarni «filmning yuragi» deb atagan va u «bir nuqtada ham noörin ohang çiqarmay, eʼtiboringizni öziga tortadi», deb yozgan. Firstpostʼdan Udita Jhunjhunwala Bhaskarni maqtab, «bu uning eng nozik ijrolaridan biri va maqbul özgariş», deb taʼkidlagan hamda Tripathini «ğayratli maktab direktori sifatida sahnani öziga tortuvçi aktyor» deb atagan.
10Remeyklar
2015-yil noyabr oyida Iyer prodyuserlar Dhanuş va Anand L. Rai uçun filmning tamil tilidagi remeykini…

2015-yil noyabr oyida Iyer prodyuserlar Dhanuş va Anand L. Rai uçun filmning tamil tilidagi remeykini rejissyorlik qilişga rozi böldi. Dhanuş 2015-yil sentabr oyida Mumbayga taşrifi çoğida Rai tomonidan filmning oldindan köriş nusxasini körgan va ikkovi filmni birgalikda prodyuser qilişga qaror qilib, Iyer rejissyor sifatida qoldirildi. Remeykda Bhaskar, Şukla, Pathak va Tripathi rollarini mos ravişda Amala Paul, Yuvasri, Revathi va Samuthirakani ijro etgan. «Amma Kanakku» nomli remeyk 2016-yil 24-iyunda çiqarilgan. Malayalam tilidagi remeyk «Udaharanam Sujatha» 2017-yilda Manju Warrier iştirokida namoyiş etilgan.
Matn: maqola tarjimasi «Nil Battey Sannata» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.