Of Freaks and Men

Film sukut saqlagan kino uslubida suratga olingan, boşida tovuş deyarli yöq, faqat öziga xos şitirlaş eşitiladi. Film boşida alohida hikoyalardan iborat bölib, syujet davomida ular bir oqimga birlaşib boradi. XIX asr oxiri — XX asr boşi. Iogann Sankt-Peterburgga keladi. Doktor Stasov tuğilgan egizak siamlik bolalarni farzandlikka oladi.

Iogann fotoatelye saqlaydi, u yerda yaşirinça sadomazoxistik yönalişdagi erotik suratlar tayyorlanadi. Uning ikki yordamçisi bor: suratlarni mijozlarga olib boradigan Viktor Ivanoviç va yoş fotograf Putilov.

Doktor Stasovning oilasi baxtsiz yaşaydi: xotini uni sevmaydi, eri bilan erkalaşişni rad etadi va butun vaqtini egizaklarga bağişlab, ularda musiqiy qobiliyatni rivojlantirişga umid qiladi. Xuşmuomala doktor, hamma narsaga qaramay, xotinini va egizaklarni sevadi. Asrab olingan öğillar otasini sevadi va samimiy öğillik mehrini namoyon etadi.

Muhandis Radlov qizi Lizani Putilov bilan taniştiradi. Yoş odamlar suhbat mavzusini izlaydi, maʼlum böladiki, Iogannning atelyesi nafaqat pornografik, balki oddiy suratlar ham tayyorlaydi. Muhandis Radlov ulardan birini tiklaş uçun buyurtma bergan, ammo şerigining kasbidagi ikkinçi tomondan bexabar.

Iogann Lizaga uylaniş taklifini kiritmoqçi böladi. Yölda uning yordamçisi siamlik egizaklarni köradi: Viktor Ivanoviçni bu «urodlar»ni suratga oliş iştiyoqi qamrab oladi. Iogann Radlovdan qizini sörab borganida keskin rad javobini oladi, muhandisda yurak xuruji sodir böladi.

Grunya (Iogannning opasi, Radlovning uyida xizmatkor bölib işlaydi) Lizaning buyumlari orasidan u Viktor Ivanoviçdan sotib olgan sadomazoxistik suratlarni topadi. Boşqaruvçi ketgaç, muhandis Grunyaga Lizaning onasi örnida bölişi uçun ilgari ketgan xotini örniga Grunyani ona qilmoqçi bölganini, vasiyatnomasini özgartirganini aytadi. Grunya muhandisga suratlarni körsatadi. Bu xuruj ötkazgan Radlovni şu zahoti öldiradi.

Doktor telefonga ketgan paytda, bolalar bilan geografiya maşğulotidan söng, uning uy xizmatkori Dariya ularni öz xayollariga jalb qilişga urinadi, bolalarga suratlarni va öz kökragini körsatadi. Qaytib kelgan doktor Radlovga borayotganini, uning yuragi xastaligini aytadi.

Viktor Ivanoviç egizaklarni köriş maqsadida yana doktor Stasovning uyiga keladi. Eşikni xizmatkor Dariya oçadi. U Viktorni haydamoqçi böladi, lekin oxir-oqibat u uni hammomga qamab qöyadi. U mehmonxonadagi narsalarni közdan keçirayotganda, doktorning xotini Ekaterina paydo böladi. Ekaterina göyo uni sezmaydi va maʼlum böladiki, doktorning xotini kör ekan. Viktor Ivanoviç himoyasiz ayol ustidan öz hokimiyatini anglaydi, hammomdan çiqqan Dariya esa Ekaterina Kirillovnaning köylagini kötarib, unga öz gözalliklarini namoyiş etayotganini köradi.

Şu payt xonaga egizaklar kirib keladi, ular onalariga murojaat qiladi, Viktor Ivanoviç esa unga qiziqişni darhol yöqotib, nigohini ularga qaratadi. U kulib, nihoyat ularni qölga kiritganidan xursand böladi.

Iogannga bildirmasdan Viktor Ivanoviç öz işini boşlaydi. Ilgari Iogann işlagan öşa fotoatelyeda, Putilovni majburlab, u yalanğoç siamlik egizaklarning suratlarini oladi.

Radlov vafot etadi, uni dafn etişadi. Vasiyatnoma öqilganda maʼlum böladiki, u haqiqatan ham Lizaning turmuşga çiqqunga qadar Grunyani barça mol-mulkning töliq boşqaruvçisi etib tayinlagan. Şu zahoti kvartiraga Iogann köçib kiradi va eski enagasini olib keladi. Lizaning xonasiga kirib, Iogann ular turmuş qurmasliklarini aytadi. Liza hammasini tuşunadi: u Iogannning xotiniga aylanadi.

Qizni buzib taşlaşadi va endi u eski enagalar qamçi ostida körgan ayollar örnida böladi. Bularning barçasini Iogann kuzatadi. Hammasini Putilov suratga oladi; hamma narsa tugagaç, u Lizaga uni qutqarişini aytmoqçi böladi. «Keç, Putilov», — deb javob beradi u.

Doktor Stasov bolalarni qidiradi: ularning yöqolişida kim aybdor ekanini aniqlaydi va Radlovlarning kvartirasiga bostirib kiradi. Iogann doktorni öldiradi. Köp ötmay kelgan Viktor Ivanoviç jasadni köradi. Iogannga bölgan qörquv va nafrat şerigini hammasini aytib berişga va körsatişga majbur qiladi.

Iogann egizaklarni böysundirişga qaror qiladi va ularga vodka quyib beradi. Viktor Ivanoviç «uning urodlari» hozirça şu yerda, Lizaning xonasida yaşaşini eʼlon qiladi.

Iogannning ğoyasi — egizaklarni teatrga yuboriş, buning evaziga Iogann xöjayinlardan öz uluşini oladi. Teatr derazasi yonida Iogann bilan turgan Liza şahardan nafratlanişini aytadi, derazadan esa Peterburg manzaralari oçiladi.

Vaqt ötadi, egizaklardan biri Kolya Lizani tobora köproq sevib qoladi, ikkinçisi Tolya esa Viktor Ivanoviçning «ziyofatlari»ni isteʼmol qilib, asta-sekin içkilikka berilib ketadi. Tolya ular otasini izlaş uçun şarqqa ketişini aytadi. Ular otalari öldirilganini bilmaydi, çunki ularga otasi xotini bilan birga ularni taşlab ketgani aytilgan. Viktor Ivanoviç bolalarning iqtidorini rivojlantiriş uçun ularning uyidan Lizaning uyiga pianino va bir şişa vino olib keladi. Ular çalişni boşlaganda Grunya Lizani yonidagi xonaga çaqiradi. U yalanğoçlanadi va çiqayotib eşikni yaxşi yopmaydi. Kolya qamçi zarbalarining ovozini eşitadi.

Viktor Ivanoviç kör doktorning xotini Ekaterina Kirillovnani ham öz qöliga olişga qaror qiladi. Putilovni olib, u körmayotganidan foydalanib, töliq zalni odamlar bilan töldiradi, ammo bu safar qamçi bilan uning xizmatkori Dariya paydo böladi, u katta zavq bilan yalanğoç Ekaterina Kirillovnani kamera oldida hamma körinadigan qilib tört oyoqlab turişga majbur qiladi.

Bir kuni tunda Kolya Lizani yoniga çaqiradi va sevgisini tan oladi, qamçi zarbalari hissiyotlarning yagona körinişi emasligini aytadi, çunki otasining kitoblarida hamma narsa boşqaça tasvirlangan edi, va uning haqiqiy sevgini tajriba qilişi kerakligini aytadi. «U heç narsa eşitmaydi, ularga faqat sinab köriş kerak», — deb Kolya uni köndiradi. Liza xörsinadi. Deraza ortida yana sönggi signalni berib, bekatdan parovoz ketadi. Titrlardan maʼlum böladiki, Liza Kolya bilan jinsiy aloqaga kirişişga rozi bölgan.

Viktor Ivanoviç Putilovning oldiga boradi, lekin uni topolmaydi, suratga olingan materiallarning köpi esa yöq qilingan. Uy old eşigining xonaçasiga yaşirinib, Putilov apparaturasini va katta çamadonini sudrab, uzoqlaşib ketadi.

Lizani Grunya uyğotadi va zalga çaqiradi, u yerda polda Iogann ötiradi va oldida yotgan enagaga qaraydi: «Mening enam ölib qoldi». Uning epilepsiya xuruji boşlanadi. Xonadan Tolya va Kolya çiqadi va xalatining çöntagidan tuşib ketgan pistoletni, tutqanoqda tipirçilayotgan Iogannning yonida körişadi. Kolya uni kötaradi.

Şu paytda xonaga Viktor Ivanoviç kiradi. Vaziyatni tuşunib va jasorat topib, u Iogannni tintuv qila boşlaydi, ehtimol pistolet izlab. Kolya Viktor Ivanoviçni öldiradi, söngra pistoletni polga taşlaydi. Lizaning yuzi tabassumga töladi.

Egizaklar şarqqa ketişadi. Liza eslab qolişga va uçraşuvni kutişga vaʼda beradi, ular esa öz navbatida otasini topib, qaytib kelişadi. Liza parovozga, egizaklar esa paroxodga ötirişadi.

Aka-uka şahar xiyobonida qorli şarq şahridagi uyning peştoqida yozuvni topişadi: u yerda taniqli klinik şifokor Andrey Fyodoroviç Stasov tuğilib yaşagan. «Papa», — deydi Tolya. Yigitlar yana teatrga qaytişadi. Tomoşabinlar sahnaga «urodlar»ni talab qilişadi, ammo ular çiqmaydi — buning sababi içib olgan Tolya. Aka unga yordam berişga urinadi, lekin tösatdan ikkalasi polga yiqiladi, Tolya yiqilişda vannaning çetiga boşini urib halok böladi, Kolya esa uni huşiga keltirişga behuda urinadi. Taşkilotçilar keçikişning sababini bilmasdan, eşikni buzib kirişadi.

Poyezd qarağayli qorli örmon böylab ketadi. Keksa ötinçi peçga kömir taşlardi. Liza quvnoq, yaltirab turgan közlari bilan unga qaraydi va tabassum qiladi.

Liza köçada yuradi, vitrinalarda qamçi uşlagan yalanğoç ayollar va erkaklar ötirişibdi. Liza qamçili yigit qarşisida töxtaydi. Yonidan Putilov ötirgan maşina ötadi, uning ortidan hayrat bilan qiçqirayotgan muxlislar tödasi yugurib ketadi. Liza yana yaqinda ötgan hayotini eslaydi va qamçili yigit turgan vitrinaga kiradi. Va mana u skameykada tört oyoqlab turibdi, yigitga orqasini ögirgan, yigit esa zavq bilan uni qamçilaydi, ammo Liza zarbalarga deyarli javob bermaydi. Vitrinamiz yonidan ötgan bir janob yuzini buriştirib ötadi.

Iogann-kinematografist endi yöq, ekranda Iogann-tomoşabin paydo böladi. Ekranda maşhur rejissyor va operatorning «yangi» şedevrlari — «F. Putilov» tomonidan «Jinoyatlar uçun jazo» nomli film. Ekranda Liza paydo böladi va Iogann öşa syujetni osongina taniydi, Liza «birinçi marta ayol bölgan» payt. U filmni oxirigaça tomoşa qiladi. Tomoşabinlar tarqalişadi, Iogann esa eng yaqin qirğoq tomon yöl oladi, u yerda egizaklarning qöşiği ostida suzib ketgan muz parçasiga çiqib, sönggi safariga suzib ketadi.