«Once» (ingl. Once) — 2007-yilda irland rejissyori Jon Karni tomonidan suratga olingan arthaus musiqiy film. «Eng yaxşi filmdagi qöşiq» nominatsiyasida «Oskar» (2008) mukofotining sohibi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Glen Hansard, Markéta Irglová
Glen HansardaktyorMIMarkéta IrglováaktyorJCJohn Carneyssenariy muallifiGlen Hansardkompozitor3Syujet
U (titrlarda «Yigit» deb körsatilgan, Glen Hansard) — Dublin köçalarida çalib, qöşiq aytadigan köça…
U (titrlarda «Yigit» deb körsatilgan, Glen Hansard) — Dublin köçalarida çalib, qöşiq aytadigan köça musiqaçisi. U (titrlarda «Qiz» deb körsatilgan, Markéta Irglová) — çex muhojiri, gul sotiş va uy tozalaş bilan kun keçiradi. Bir kuni, uning köçadagi navbatdagi keçki çiqişi paytida, uning musiqasi qizning eʼtiborini tortadi. Yigitning aniq norozilanişiga qaramay, qiz unga qöşiqlari haqida savol bera boşlaydi va uning kunduzi otasining dökonida çangyutgiçlarni ham tuzatişini bilib oladi. Qiz uning sinib qolgan çangyutgiçini tuzatib berişini talab qiladi.
Ertasi kuni qiz çangyutgiçini olib keladi, yigit esa u bilan tuşlikka borişni taklif qiladi. Qiz özi ham musiqaçi ekanligini aytadi va bu yigitni qiziqtiradi. Yigit unga öz ijrosini söraydi, tuşlikdan keyin ular qiz muntazam ravişda pianinoda çalib turadigan musiqa dökoniga boradilar. Yigit unga öz qöşiqlaridan birini («Falling Slowly») örgatadi va ular uni birga çalib, ayta boşlaganda, ular orasida birinçi romantik aloqa paydo böladi. Keyin yigit uni otasining dökoniga borişga taklif qiladi. Avtobusda ketayotganda qiz uning qöşiqlari kimga bağişlanganini söraydi va yigit savollariga javoban kuylaydi: bir vaqtlar uning qizi bor edi, u unga xiyonat qildi va endi uning yuragi singan («Broken Hearted Hoover Fixer Sucker Guy»). Dökonda qiz yigitning otasi (Bill Hodnett) bilan tanişadi, u öğlining musiqiy isteʼdodidan unçalik mamnun emas. Yigit qizni yuqori qavatdagi xonasiga taklif qiladi, lekin keyin unga tunab qolişni taklif qiladi va qiz xafa bölib ketadi.
Ertasi kuni yigit uni topadi va keçirim söraydi, ular tezda yaraşadilar. Keçqurun yigit uni uyigaça kuzatganda, qiz unga kirişni taklif qiladi. U yerda yigit qizning onasi bilan tanişadi va qizda Ivonka ismli qizi borligini biladi. Qiz bolaning otasi ular bilan yaşamasligini aytadi. Öşa kuni keçqurun yigit qizni uning musiqasiga söz yozişni taklif qiladi va qiz xursand bölib rozi böladi. Öşa keça u deyarli öşa zahoti qöşiq ijod qiladi («If you Want Me»).
Yigit Londonga köçib ketgan eski qizi haqida qöşiq yozadi («Lies»). Tez orada u özi ham Londonga köçişga qaror qiladi, lekin şundan oldin ayrim qöşiqlarini sifatli yozib olmoqçi böladi. U qizni qöşiqlarni birga yozişga taklif qiladi va qiz xursand bölib rozi böladi. Ular bankdan kredit olişga muvaffaq böladilar va dam oliş kunlariga studiya ijaraga oladilar. Köçada ular musiqaçi bölgan uçta yigitni topadilar. Yigit ularni öziga qöşilib, demo yozişda yordam berişga taklif qiladi va ular ham bu taklifni qabul qiladilar. Qiz keçqurunni yigit bilan ötkazadi, u ikki boşqa gitaraçi bilan «Gold» qöşiğini ijro etadi.
Ertasi kuni yigit qizni mototsiklda sayrga taklif qiladi. Sayr davomida u qizning turmuş qurganini va Ivonkaning eri hamda otasi Çex Respublikasida yaşaşini biladi. Keyin yigit söraydi:
— Çexçada qanday aytiladi… «Sen uni sevasanmi?»
— Miluješ ho?
— Miluješ ho… Xöş, şunday… Miljuеš ho?
— Miluji tebe.
Bu «Men seni sevaman» degani. Çex tilini bilmagani uçun yigit bu iborani tuşunmaydi, qiz esa uning maʼnosini aytmaydi.
Studiyada yozuv boşlanadi va ular birinçi qöşiqdayoq («When Your Mindʼs Made Up») yozuvda yordam beradigan studiya muhandisini öz isteʼdodlari bilan hayratga soladilar. Yozuv oraliğida qiz pianinoli böş xonani topadi va nihoyat yigit uçun öz qöşiqlaridan birini («The Hill») çaladi, lekin uni tugatmaydi, çunki uni ğam-alam bosib ketadi. Yigit uni Londonga birga borişga taklif qiladi, lekin qiz rad etadi, çunki onasi va qizini taşlab keta olmaydi.
Demo yozuvi tugagaç, yigit qizni Dublindagi oxirgi keçasini birga ötkazişga taklif qiladi, lekin qiz rad etib, «ular şunçaki yotib qolişadi, bu esa arzimaydi», deydi. Biroq u jönaşdan oldin u bilan uçraşişga rozi böladi. Lekin u yigitning oldiga kelmaydi.
Ertalab yigit demoni otasiga eşittiradi, otasi eşitganidan juda mamnun böladi. U yigitga Londondagi hayoti uçun pul beradi. Aeroportga ketişdan oldin yigit eski qizi bilan telefonda gaplaşib, köçib ketayotganini aytadi. Qiz bundan juda xursand bölib, uni soğingganini aytadi. Keyin yigit qizning uyiga kiradi, lekin uni uyda topmaydi. U qizni köçalarda izlaydi, lekin topa olmaydi. Şunda u ular birinçi marta birga çalgan dökonga kirib, qiz uçun pianino sotib oladi. Qiz uni yigit Londonga uçib ketganidan keyingina oladi. Uning eri Dublinga qaytadi va ular yana birga yaşay boşlaydilar. Lekin aniqki, yigit va qiz bir-birini bilgan qisqa vaqt ularning yuraklarida umrbod iz qoldirgan.
4Rollarda
Yigit — Glen…
Yigit — Glen Hansard
Qiz — Markéta Irglová
Barabançi — Hyu Uolş
Gitaraçi — Jerri Xendrik
Bassist — Alister Foli
Eamon (studiya muhandisi) — Jeff Minog
Yigitning otasi — Bill Hodnett
Qizning onasi — Danus Ktrestova
Narkoman — Darren Xili
Bill — Mel Uayt
Eski qiz — Marsella Plankett
Qizi Ivonka — Keyt Hof
Qizning eri — Senan Hof
Bank menejeri — Şon Miller
Ziyofatdagi qöşiqçilar:
Ketrin Hansard
Pit Short
Fergus ÖFarrell
Televizor tomoşa qilayotgan yigitlar:
Viltʼold Ovski
Krzysztof Tyotka
Tomek Glovatski
Attila Kovaç
Avtobusdagi ayol — Meri Uolş
Bob — Nil Kliri
5Saundtrek
1. Glen Hansard va Markéta Irglová: «Falling Slowly» (Hansard/Irglová) —…
1. Glen Hansard va Markéta Irglová: «Falling Slowly» (Hansard/Irglová) — 4:04
2. Irglová va Hansard: «If You Want Me» (Irglová) — 3:48
3. Hansard: «Broken Hearted Hoover Fixer Sucker Guy» — 0:53
4. Hansard va Irglová: «When Your Mindʼs Made Up» — 3:41
5. Hansard va Irglová: «Lies» — (Hansard/Irglová) — 3:59
6. Hansard: «Gold» (Fergus ÖFarrell) — 3:59
7. Irglová: «The Hill» (Irglová) — 4:35
8. Hansard: «Fallen from the Sky» — 3:25
9. Hansard: «Leave» — 2:46
10. Hansard: «Trying to Pull Myself Away» — 3:36
11. Hansard: «All the Way Down» — 2:39
12. Hansard va Irglová: «Once» — 3:39
13. Hansard: «Say It to Me Now» — 2:35
6Mukofotlar va nominatsiyalar
2007 — «Sandens» kinofestivalida «Jahon kinosi — drama» toifasida tomoşabinlar simpatiyasi…
2007 — «Sandens» kinofestivalida «Jahon kinosi — drama» toifasida tomoşabinlar simpatiyasi mukofoti.
2007 — Dublin kinofestivalining tomoşabinlar simpatiyasi mukofoti.
2007 — Gent kinofestivalining yoşlar hakamlar hayʼati mukofoti.
2007 — Britaniya mustaqil kinosi mukofotida eng yaxşi xorijiy mustaqil film nominatsiyasi.
2007 — AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşining yil eng yaxşi mustaqil filmlari röyxatiga kiritilişi.
2007 — «Sputnik» mukofotida eng yaxşi filmdagi qöşiq nominatsiyasi («If You Want Me», musiqa va sözi — Glen Hansard va Markéta Irglová).
2008 — «Oskar» mukofoti eng yaxşi filmdagi qöşiq uçun («Falling Slowly», musiqa va sözi — Glen Hansard va Markéta Irglová).
2008 — «Independent Spirit» mukofoti eng yaxşi xorijiy film uçun (Jon Karni).
2008 — «Empire» mukofotida eng yaxşi saundtrek nominatsiyasi.
2008 — «Grammy» mukofotida ikki nominatsiya: eng yaxşi saundtrek-albom (Glen Hansard va Markéta Irglová), eng yaxşi filmdagi qöşiq («Falling Slowly», musiqa va sözi — Glen Hansard va Markéta Irglová).
2008 — London kinotanqidçilar doirasi mukofotida ikki nominatsiya: yilning eng yaxşi britaniyalik filmi, yilning britaniyalik kaşfiyoti (Jon Karni).
7Qiziqarli faktlar
Filmning rejissyori va ssenariy muallifi Jon Karni 1991 yildan 1993 yilgaça «The Frames» guruhida…
Filmning rejissyori va ssenariy muallifi Jon Karni 1991 yildan 1993 yilgaça «The Frames» guruhida bas-gitaraçi bölgan, uning frontmeni Glen Hansard.
Filmda boş rollarni professional aktyorlar emas, balki professional musiqaçilar ijro etadi va ular öz qöşiqlarini ijro etadi.
Film Hansard va Irglova örtasidagi haqiqiy munosabatning boşlanişiga turtki böldi, garçi ular bir neça yil oldin taniş bölişgan. 2009-yilda juftlik ajralib ketdi.
Filmning voqealari Jon Karnining tuğilib ösgan şahri — Dublinda rivojlanadi.
Film juda tez, atigi bir neça haftada, ikkita raqamli kamera yordamida suratga olingan.
8Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Однажды (фильм, 2007)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.