«Zulmat bolasi» (ingl. «Orphan», «Yetim») — Amerika psixologik qörqinçli filmi, rejissyori Jaume Collet-Serra. Ssenariy Devid Lesli Jonson tomonidan Alex Mace hikoyasi asosida yozilgan. Filmda Vera Farmiga, Peter Sarsgaard, Isabelle Fuhrman, CCH Pounder, Jimmy Bennett va boşqalar rol öynagan. Syujetning markazida ölik tuğilgan farzandidan keyin tödagi yetim qizni asrab oladigan er-xotin turadi. Qiz şafqatsiz va bezovta xulq belgilarini namoyon qila boşlaydi, bu esa oila onasini xavotirga soladi.
Film AQŞ, Kanada, Germaniya va Fransiyaning xalqaro qöşma işlab çiqarişidir. Film Kanadada, Toronto, Monreal, Port-Xoup va Berlington şaharlarida suratga olingan. Filmning prodyuserlari «Dark Castle Entertainment» kompaniyasidan Joel Silver va Susan Downey, şuningdek «Appian Way Productions» kompaniyasidan Leonardo DiCaprio va Jennifer Davisson Killoran bölgan. Asosiy suratga oliş işlari Kanadada, Sent-Tomas, Toronto, Port-Xoup va Monreal şaharlarida ötgan.
Film 2009-yil 24-iyulda AQŞ da «Warner Bros. Pictures» kompaniyasi tomonidan tarqatilgan. Film tanqidçilardan aralaş şarhlar oldi: ular filmning qora hazilini, qörqinçli lahzalarini va Fuhrmanning Ester rolidagi öyinini maqtaşdi, ammo şablonli ssenariysini tanqid qilişdi. Film butun dunyo böyiça 20 million dollar byudjet evaziga 78 million dollar yiğdi.
2022-yil 11-avgustda «Orphan: First Kill» nomli prekvel çiqdi, unda Fuhrman yana Ester rolini ijro etdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Vera Farmiga, Peter Sarsgaard, Isabelle Fuhrman
Jaume Collet-Serrarejissyor
Vera Farmigaaktyor
Peter Sarsgaardaktyor
Isabelle Fuhrmanaktyor
CCH Pounderaktyor
Jimmy Bennettaktyor
Margo MartindaleaktyorKRKarel RodenaktyorAEAryana EngineeraktyorDLDavid Leslie Johnson-McGoldrickssenariy muallifiJOJohn Ottmankompozitor3Syujet
Keyt va Jonning ikki farzandi bor, ammo ularning uçinçi farzandi ölik tuğiladi. Bu fojiadan keyin ularning…
Keyt va Jonning ikki farzandi bor, ammo ularning uçinçi farzandi ölik tuğiladi. Bu fojiadan keyin ularning munosabatlari keskinlaşadi, ayniqsa Keyt yöqotişni oğir boşdan keçiradi, uning ustiga bir paytlar içkilikbozlik muammolari ham bölgan. Vaziyatni yengiş uçun ular bolani tarbiyaga olişga qaror qilişadi. Mahalliy qizlar yetimxonasida ular Rossiyadan kelgan Esterga eʼtibor qaratişadi. U juda aqlli va odobli, bilagida va böynida çiroyli lentalar taqib yuradi. Yetimxona direktrisasi singil Abigail aytişiça, Esterni Amerikaga olib kelgan oila bir muddat ötib yonğinda halok bölgan. Keyt va Jon Esterni uyga olib kelişadi, ularning kar-soqov kiçik qizi Maks esa unga darhol boğlanib qoladi, katta öğli Daniel esa Esterga nisbatan döstona emas.
Esterning oilaga kelişi bilan ğalati hodisalar boşlanadi. Bir safar Daniel tasodifan arbaletdan kaptarni otib yuboradi, Ester esa sovuqqonlik bilan quşni öldiradi va buni kaptar «azob çekmasligi kerak» deb izohlaydi. Yana bir muddatdan keyin Keyt va Jon sevişib yotganlarida tösatdan Esterning ularni kuzatib turganini payqaşadi. Keyt u bilan bu haqda gaplaşmoqçi bölganida, uning hayratiga, Ester yoşidagi bolaga xos bölmagan darajada köp narsani bilişini körsatadi. Keyin u özi bilan masxara qilgan sinfdoşini sirpançiqdan itaradi, qiz oyoğini sindiradi. Ravşanki, Ester Jonga nisbatan qandaydir niyatlarga ega va u Jonga faqat ota sifatidagina emas, balki boşqaça yoqadi. Şu fonda Keyt Esterdan şubhalana boşlaydi, ammo Jon heç narsaga eʼtibor bermaslikni afzal köradi. Ularni singil Abigail yöqlab keladi va Ester, ehtimol, köringançalik mehribon emasligini tan oladi: yetimxonada yoki oldingi maktabda bir neça marta muammolar yuz berganida, Ester qandaydir yöl bilan doim yonida bölgan. Bundan taşqari, aniqlanişiça, Esterning oldingi tarbiyaçi oilasi halok bölgan yonğin öt qöyiş natijasida çiqqan va aybdor heç qaçon topilmagan. Singil Abigail ketganidan keyin Ester qörqib qolgan Maksning yordamida uni yölda quvib yetadi, bolğa bilan öldiradi va jasadni daryoga taşlaydi, dalillarni esa daraxt uyiga yaşiradi. U Daniel uni kuzatayotganini payqaydi va agar ota-onasiga biror narsa aytsa, unga tahdid soladi. Keyt Esterda nimadir notöğri ekanligiga tobora işonç hosil qiladi, ammo Jon baribir unga işonmaydi. Ester ğayrioddiy manipulyatsiya qobiliyatlarini namoyon etib, hatto öz qölini şikastlab, Keytning şubhalarini heç kim jiddiy qabul qilmasligiga erişadi. Oxir-oqibat Jonga Keytda yana içkilikbozlik muammolari boşlangandek tuyulib qoladi.
Keyt Esterning ötmişini tekşiradi va yetimxonada uning haqida heç qanday maʼlumot yöqligini bilib oladi. Esterning narsalari orasidan u «Saarn instituti» deb nomlangan joyda tayyorlangan çet tilidagi duo kitobini topadi. Maʼlum bölişiça, bu Estoniyada joylaşgan ruhiy kasalliklar klinikasi ekan. Keyt ularga Esterning fotosuratini yuboradi. Şu paytning özida Daniel ham nimadandir şubhalanadi. U Maksni söroqqa tutişga va daraxt uyidan dalillar topişga muvaffaq böladi, ammo Ester uni qamab qöyib, uyga öt qöyadi. Çiqişga urinayotgan Daniel baland joydan yiqilib, oğir jarohat oladi. Maks Esterning toşböron qilib uni öldiriş urinişini töxtatadi. Kasalxonada Daniel Ester uning yuzidagi kislorod niqobini yaşirinça olib, yostiq bilan böğganidan keyin deyarli halok böladi. Uni qutqarib qolişadi, ammo Keyt, bu albatta Esterning ishi ekanini tuşunib, qizga taşlanadi. Unga majburan tinçlantiruvçi dori yuboriladi va u ham kasalxonada qoldiriladi.
Qayğuga botgan Jon Maks va Esterni uyga olib keladi, Ester esa oçiq mini-köylak kiyib, öziga eʼtiborni tortadigan makiyaj qilib, uni vasvasaga solişga urinadi. Biroq Jon stressdan juda qiynalayotgan bölsa-da va oz miqdorda içgan bölsa-da, uni rad etadi. Qiz öz xonasiga kirib, u yerda ğazablanib atrofdagi mebellarni buzadi. Kasalxonada Keyt Saarndan qönğiroq oladi: unga aytişadiki, Ester aslida qiz emas, balki 33 yoşli ayol Lina Klemmer ekan. U nodir gormonal kasallikka çalingan bölib, bu tana ösişini töxtatib, uning bolalarça proportsiyalarini saqlab qolgan. Lina lentalarni aslida çeklovçi kamarlardan qolgan izlarni yaşiriş uçun taqib yurgan (u eng ğazabli bemor bölgan), bundan taşqari u yetti kişini öldirgan. Butun umri davomida u qiz bölib körinib yaşagan va tarbiyaga olgan otasini vasvasaga sololmagaç, klinikaga tuşgan, söng butun oilani öldirib, uyga öt qöygan. Bir yil oldin u klinikadan qoçgan va uning izi yöqolgan. Keyt tuşunadiki, «Ester»ning oldingi tarbiyaçi oilasi bilan ham, ehtimol, xuddi şunday voqea yuz bergan. Keyt politsiyani çaqiradi va maşinada uyga şoşiladi, ammo keç böladi — Lina Jonni öldirib bölgan. Keyt Maksni qidirişga çiqadi, söng u bilan örmonga yaşirinişga urinadi. Ularni piçoq bilan Lina quvib yetadi. Lina va Keyt muzlagan köl ustida dast-böyga boradi, muz yorilib ketadi va Keyt yuzaga çiqib, Linani tubiga itarib yuboradi. Oxirida ona va qiz politsiyaçilar tomon yurişadi.
4Prototip
Ester (Lina Klammer) obrazi çex ayoli Barbora Škrlová (çex. Barbora Škrlová) hayoti asosida yaratilgan.…
Ester (Lina Klammer) obrazi çex ayoli Barbora Škrlová (çex. Barbora Škrlová) hayoti asosida yaratilgan. Manbalarga köra, u 2008-yilda 33 yoşda yoki 2007-yilda 34 yoşda bölgan. U gipopituitarizm va köp şaxsiyat buzilişidan aziyat çekkan manipulyator bölib, 2009-yilda 5 yil ozodlikdan mahrum etilgan. Yoşligini ruhiy kasalxonada ötkazgan Barbora kiçkina qizni mohirona öynab, aldov yöli bilan tarbiyaviy oilalarga kirib olgan. Vaziyat avjiga çiqqan 2007-yilda Barbora 13 yoşli qizni öynab, yana aldov yöli bilan oilaga kirib olgan va asta-sekin şizofreniyadan aziyat çekadigan tarbiyaçi ona Klara Mauerova (çex. Klara Mauerová) ni öz ikki farzandiga nisbatan şafqatsiz munosabatda bölişga undagan. Vaziyat oşkor bölgaç, Barbora mamlakatdan qoçgan va oxir-oqibat Norvegiyaga borib qolgan, u yerda yana mohirlik bilan tarbiyaviy oilaga kirib olgan, bu safar 13 yoşli öğil bola qiyofasida. Oxir-oqibat aldov oçilgan va 2008-yilda Barborani Çexiyaga deportatsiya qilişgan. 2011-yilda u muddatidan oldin ozod etilgan.
5Işlab çiqariş
Vera Farmiga va Peter Sarsgaard 2007-yil noyabr oyi oxirida boş rollarga taklif qilingan. Filmning asosiy…
Vera Farmiga va Peter Sarsgaard 2007-yil noyabr oyi oxirida boş rollarga taklif qilingan. Filmning asosiy suratga oliş işlari Kanadada, Sent-Tomas, Toronto, Port-Xoup va Monrealda ötgan.
6Reliz
Filmning jahon premyerasi 2009-yil 21-iyulda Westwood (Los-Anjeles okrugi) da bölib ötgan. Ertasi kuni film…
Filmning jahon premyerasi 2009-yil 21-iyulda Westwood (Los-Anjeles okrugi) da bölib ötgan. Ertasi kuni film Monrealdagi (Kanada) «Fantasia» xalqaro kinofestivalida namoyiş etilgan. Şimoliy Amerikada film 2009-yil 24-iyulda prokatga çiqqan. Keyin u 2009-yil 7-avgustda Buyuk Britaniyada «Optimum Releasing» kompaniyasi tomonidan çiqarilgan. Rossiya prokatiga film 2009-yil 8-oktabrda çiqqan.
Film 2009-yil 27-oktabrda AQŞ da «Warner Home Video» kompaniyasi tomonidan DVD va Blu-ray formatlarida, 2009-yil 27-noyabrda esa Buyuk Britaniyada «Optimum Releasing» tomonidan çiqarilgan. DVD da öçirilgan sahnalar va muqobil finali bor. Kiriş roliklarida, şuningdek, AQŞ dagi farzandlikka olinmagan bolalarning oğir ahvoli haqida ijtimoiy reklama berilgan bölib, u içki farzandlikka olişga çaqiradi.
7Kassa
Film prokatda 4-örinni egallab, jami 12,8 million dollar işladi va «Darvin missiyasi», «Garri Potter va Yarim…
Film prokatda 4-örinni egallab, jami 12,8 million dollar işladi va «Darvin missiyasi», «Garri Potter va Yarim qon şahzoda» hamda «Yalanğoç haqiqat» kabi filmlardan orqada qoldi. Filmning jahon kassa yiğimi 78,8 million dollarni taşkil etdi.
8Şarhlar
Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida film 157 ta şarh asosida 57 % maʼqullaş reytingiga ega, örtaça bahosi…
Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida film 157 ta şarh asosida 57 % maʼqullaş reytingiga ega, örtaça bahosi 5,60/10. Sayt tanqidçilarining konsensusi şunday deydi: «Filmda qora hazil va zarur qörqinçli lahzalar bor, ammo «Zulmat bolasi» özining qiziqarli ğoyasini rivojlantira olmaydi va şablonli, past darajadagi qörqinçli/triller ga aylanadi». Metacritic da film 25 ta tanqidçi bahosi asosida 100 balldan 42 örtaça ball oldi, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar» degani. CinemaScore sayti söroq qilgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkala böyiça «B-» örtaça bahosini berişdi.
Chicago Sun-Times gazetasidan Roger Ebert «Zulmat bolasi» filmiga 4 yulduzdan 3,5 yulduz qöydi va yozdi: «Agar siz dözaxdan kelgan bola haqida yaxşi qörqinçli film istasangiz, uni oldingiz». San Francisco Chronicle dan Mick LaSalle ham ijobiy şarh yozib, izohladi: «Filmda bolalar haqidagi psixologik triller uçun kutiladigan hamma narsa bor, ammo şu qadar köp va serqirraki, u hali ham hayratga sola oladi». Variety dan Todd McCarthy unçalik taassurot olmagan holda yozdi: «Birinçi soatdagi köngil oçar axlatdan keyin «Zulmat bolasi» çözilgan ikkinçi yarmida haqiqiy axlatga aylanadi».
The New York Times dan Manola Dargis yozdi: «Aktyorlar ham hammamiz kabi ovqat yeyişi kerak, albatta, köp emas, lekin baribir özingizdan söraşingiz kerak: mustaqil kino yulduzlari Vera Farmiga va Peter Sarsgaard filmni qanday bosib ötişdi va köp joylarda kulmaslikka qanday erişişdi?». Entertainment Weekly dan Owen Gleiberman filmga D+ bahosini qöyib, qayd etdi: «Zulmat bolasi» qörqinçli emas — u dağal va çözilib ketgan». The A.V. Club dan Keith Phipps yozdi: «Agar rejissyor Jaume Collet-Serra qörqinçli filmlardagi klişelarni parodiya qilişni maqsad qilgan bölsa, bu unga ajoyib uddalagan».
9Mukofotlar
Film 2010-yilda «Brisseldagi xalqaro fantastik filmlar festivali»ning töliq metrajli filmlar xalqaro…
Film 2010-yilda «Brisseldagi xalqaro fantastik filmlar festivali»ning töliq metrajli filmlar xalqaro tanlovida «Oltin qarğa» mukofotini oldi. Şuningdek, u 2009-yilgi «Teen Choice Awards» festivalida «Yozgi film tanlovi: Drama» nominatsiyasiga ham tanlangan.
10Tortişuvlar
Filmning mazmuni farzandlikka oliş böyiça guruhlar tomonidan unçalik yaxşi qabul qilinmadi. Bahslar filmning…
Filmning mazmuni farzandlikka oliş böyiça guruhlar tomonidan unçalik yaxşi qabul qilinmadi. Bahslar filmning yaratuvçilarini treylerlardan birida satrni özgartirişga majbur qildi: Melissa Faye Green The Daily Beast dan izoh berdi:
DVD da farzandlikka olişni qöllab-quvvatlovçi xabar bor, unda tomoşabinlarga farzandlikka oliş haqida öylab köriş maslahat beriladi.
11Prekvel
2020-yil fevral oyida Uilyam Brent Bell rejissyorligidagi, Devid Koggeşall ssenariysi asosidagi «Ester» nomli…
2020-yil fevral oyida Uilyam Brent Bell rejissyorligidagi, Devid Koggeşall ssenariysi asosidagi «Ester» nomli prekvel filmini işlab çiqiş eʼlon qilindi. Loyiha «eOne» va «Dark Castle Entertainment» ning qöşma korxonasi böladi. Alex Mace, Hal Sadoff, Ethan Erwin va James Tomlinson filmni prodyuserlik qiladi, Devid Lesli Jonson esa ijroçi prodyuser sifatida iştirok etadi. Işlab çiqarişni 2020-yil yozida boşlaş rejalaştirilgan edi. 2020-yil oktabrida Julia Stiles film ustida işlaşni boşlamoqçi ekanini aytdi. 2020-yil noyabrida filmning nomi «Orphan: First Kill» deb özgartirildi va Isabelle Fuhrman boş rolga qaytdi. Film 2022-yil 19-avgustda «Paramount+» striming platformasida ekranlarga çiqdi.
12Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Дитя тьмы» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.