Oğriq va şon-şaraf (isp. *Dolor y gloria*) — 2019-yilda ispan rejissyor va ssenariyçi Pedro Almodovar suratga olgan ispan dramatik filmi. Filmda boş rollarni Antonio Banderas, Asier Etxeandia, Penélope Cruz, Julieta Serrano va Leonardo Sbaraglia ijro etadi.
Film tanqidçilardan ijobiy baho oldi. Tanqidçilar uning rejissurasi, ssenariysi, aktyorlik ishi va saundtrekini yuqori baholab, bu suratni Almodovarning sönggi ön yillardagi eng yaxşi asari deb ataşdi. Ijodiy inqirozni boşidan keçirayotgan rejissyor rolidagi ijrosi uçun Antonio Banderas «Oscar» va «Golden Globe» mukofotlariga nomzod böldi, Kann kinofestivalining eng yaxşi erkak roli mukofotini oldi hamda kinotanqidçilarning bir qator mukofotlariga sazovor böldi. Film özi «Oscar», BAFTA va «Golden Globe» mukofotlarida Ispaniyadan eng yaxşi xorijiy film nominatsiyasida nomzod böldi (15 yildan beri «Oscar»ning eng yaxşi xorijiy film nominatsiyasiga tuşgan birinçi ispan filmi).
1Treylerlar
▶2Rollarda
Antonio Banderas, Cecilia Roth, Leonardo Sbaraglia
3Syujet
Madriddagi kinorejissyor Salvador Mayo jiddiy soğliq muammolarini boşdan keçirmoqda, bu uni depressiyaga olib…
Madriddagi kinorejissyor Salvador Mayo jiddiy soğliq muammolarini boşdan keçirmoqda, bu uni depressiyaga olib kelib, tobora köproq xotiralarga qaytişga majbur qilmoqda. Surunkali bel oğriği va boş oğriği tufayli u bir neça yildan beri yangi loyihaga kirişişga jurʼat eta olmayapti, sönggi paytlarda esa yutiş qiyinligi ham uni doimiy ravişda bezovta qilmoqda.
Salvadorning eski filmlaridan biri, «Taʼm», yaqinda qayta tiklangan va rejissyorni maxsus namoyişga taklif qilişmoqda. Boş rol ijroçisi Alberto bilan Salvador bir neça ön yillardan beri muloqot qilmagan: suratga oliş paytida ular örtasida aktyorning geroin isteʼmol qilgani sababli nizo çiqqan edi. Şunga qaramay, Salvador Albertoni qidirib topadi va u bilan birga filmni tomoşabinlarga taqdim etişni taklif qiladi. Alberto geroin çekmoqçi bölganida, Salvador ham şu giyohvand moddani u bilan birga sinab körmoqçi ekanini körib hayron qoladi. Taʼsirida rejissyor bolaligini va kambağal ota-onasi bilan Paterna şahridagi ğoriga köçib kelganini eslaydi.
Alberto namoyişga olib boriş uçun Salvadorni olgani kelganda, u sönggi daqiqada uyda qolişga qaror qiladi. Biroq tadbir boşlovçisi u bilan telefon orqali boğlanib, tomoşabinlarning savollarini yetkazadi. Ular örtasidagi uzoq davom etgan nizo haqidagi savolga javob berar ekan, Salvador avvalgi daʼvolarini takrorlaydi va kutilmaganda tomoşabinlarga aktyor suratga oliş paytida geroin qabul qilgani haqida aytadi. Salvador uning filmdagi işini endi yuqori baholayotganini qöşib qöysa-da, ğazablangan Alberto tadbirni tark etadi. Şu orada Salvador özi ham muntazam ravişda geroin isteʼmol qila boşlaydi, jismoniy oğriqlar bilan şu yöl bilan kuraşişga urinadi.
Xotiralarida rejissyor yana bolaligiga qaytadi. Onasi yoş işçi Eduardo bilan kelişadi: kiçkina Salvador unga öqiş va yozişni örgatadi, Eduardo esa buning evaziga oilaga ğoriga joylaşişda yordam beradi. Öğlining qobiliyati onani uni öqitiş kerakligiga işontiradi va u bolasini ruhoniylar seminariyasiga kirişga erişadi. Salvadorning özi uydan ketişni ham, ruhoniy bölişni ham istamaydi, biroq onasi uçun seminariya oila öğlini öqitiş uçun imkon topa oladigan yagona yöl edi, oila buning uçun pul tölay olmasdi.
Alberto bilan yaraşişni istab, Salvador unga 1980-yillardagi sevgi munosabatlari haqida yozgan monologini sahnalaştirişga ruxsat beradi. Asar Salvadorning özi va uning sevgilisi Federiko haqidagi hikoyaga asoslangan, ularning munosabatlari Federikoning geroin qaramligi tufayli buzilgan edi. Tasodifan Federiko spektakl tomoşabinlari orasida bölib, Albertodan Salvadorning aloqa maʼlumotlarini oladi.
Sobiq sevgilular uçraşadi. Federiko bir neça yildan beri Argentinada yaşayotganini va önlab yillardan keyin birinçi marta Madridga kelganini aytadi. Uning hozirda alohida yaşayotgan xotini va ikki öğli bor. Salvador bilan ajraşganidan keyin u boşqa erkaklar bilan munosabatda bölmagan. Ketişdan oldin Federiko tunni birga ötkazişni taklif qiladi, lekin Salvador ularning munosabatlari ötmişda qolişi kerakligini aytadi. Uçraşuvdan söng u özida qolgan geroinni yöq qiladi.
Yordamçisi Mersedes hamrohligida Salvador surunkali oğriqlar va yutiş qiyinligi bilan şifokorlarga murojaat qiladi va geroin isteʼmol qilganini tan oladi. Şuningdek, u onasining vafotidan va bir neça yil oldin bel umurtqasida ötkazilgan operatsiyadan hali-hanuz özini töliq tiklay olmaganini aytadi.
Salvador onasining Madriddagi sönggi kunlarini eslaydi. Suhbatlarning birida ona özi uning asarlari qahramoni bölişni istamaganini va öğli uni seminariyaga yuborgani uçun hali ham ranjiganini öylaşini tan olgan edi. Salvador onasidan özi u istagandek öğil böla olmaganligi uçun keçirim söraşga ulgurgan. Biroq uni ölim oldidan tuğilgan qişloğiga olib borişni vaʼda qilgani, ammo buni ado eta olmagani hanuzgaça qiynaydi.
Bir kuni Mersedes Salvadorga badiiy galereyadagi körgazma taklifnomasini körsatadi. Otkritkada u bolaning tasvirini tanib, uning paydo böliş tarixini eslaydi. Bolaligida Mayo oilasining uyida işlagan Eduardo Salvadorning portretini çizişni boşlagan. Işini tugatgaç, yigit yuvinişga kirişadi va bola uni yalanğoç holda körib, huşidan ketadi. Bu voqea Salvadorning özidagi jinsiy tortişiş haqida birinçi anglaşi böladi.
Salvador galereyaga boradi va uning egasi Eduardoning çizgan rasmini bit bozorida tasodifan topganini biladi. Rejissyor özining bolalik portretini sotib oladi va orqa tomonida Eduardoning unga savodxonlik darslari uçun minnatdorçilik bildirgan xatini topadi.
Şu orada kompyuter tomografiyasi yutiş qiyinligining sababini aniqlaydi. Salvadorning xavotirlari tasdiqlanmaydi: bu ösimta emas, balki böyin sohasidagi kalsifikatsiyalangan hosila bölib, uni jarrohlik yöli bilan olib taşlaş mumkin.
Operatsiyaga ketayotib, Salvador Mersedesga onasi ehtimol bir vaqtlar Eduardodan portretni olgan bölişi, lekin bu haqda unga heç qaçon gapirmagani haqida aytadi. Mersedes undan endi Eduardoni topişni niyat qilmayaptimi, deb söraydi. Salvador esa juda köp vaqt ötganini va uning uçun eng muhimi, rasm oxir-oqibat baribir unga qaytib kelganini javob beradi.
Operatsiya boşlanişidan oldin, narkozga tuşayotib, Salvador şifokorga yana yozişni boşlaganini aytadi. Yakuniy sahnada tomoşabin uni allaqaçon suratga oliş maydonçasida köradi: u özining bolaligi epizodini suratga olmoqda. Maʼlum bölişiça, avval körsatilgan ötmiş sahnalari bir vaqtning özida Salvadorning yangi filmi uçun material bölib xizmat qilmoqda. Yakuniy epizodda uning onasi va bolaligidagi Salvador rollarini Penélope Cruz hamda Asier Flores ijro etadi.
4Aktyorlar tarkibi
Antonio Banderas —…
Antonio Banderas — Salvador
Asier Flores — Salvador (bolaligida)
Asier Etxeandia — Alberto Krespo
Leonardo Sbaraglia — Federiko Delgado
Nora Navas — Mersedes
Julieta Serrano — Hasinta
Penélope Cruz — Hasinta, Salvadorning onasi
Raul Arevalo — Venasio Mayo
Cecilia Roth — Sulema
Pedro Casablanc — doktor Galindo
Susi Sançez — Beata
Cesar Vicente — Eduardo
5Işlab çiqariş
«El Deseo» kinokompaniyasi filmni 2018-yil aprelida eʼlon qildi. Antonio Banderas va Asier Etxeandia yetakçi…
«El Deseo» kinokompaniyasi filmni 2018-yil aprelida eʼlon qildi. Antonio Banderas va Asier Etxeandia yetakçi aktyorlar sifatida, Penélope Cruz va Julieta Serrano esa ikkinçi darajali aktyorlar sifatida eʼlon qilindi. Suratga oliş 2018-yil 16-iyuldan 15-sentyabrgaça davom etdi.
6Reliz
Film Ispaniya prokatiga 2019-yil 22-martda çiqarildi. Uning xalqaro debyuti Kann kinofestivalida bölib ötdi,…
Film Ispaniya prokatiga 2019-yil 22-martda çiqarildi. Uning xalqaro debyuti Kann kinofestivalida bölib ötdi, u yerda film 18-mayda asosiy tanlov doirasida namoyiş etildi. Rossiyada surat 12-iyunda «Volga» kompaniyasi tomonidan, Buyuk Britaniyada 23-avgustda Pathé va 20th Century Fox kompaniyalari tomonidan, AQŞda esa 4-oktabrda Sony Pictures Classics kompaniyasi tomonidan çeklangan prokatga çiqarildi.
7Tanqidçilar şarhlari
Film tanqidçilardan ijobiy baho oldi. Internet-agregator Rotten Tomatoes saytida u 279 ta şarh asosida 97 %…
Film tanqidçilardan ijobiy baho oldi. Internet-agregator Rotten Tomatoes saytida u 279 ta şarh asosida 97 % reytingga ega. Metacritic 43 ta şarh asosida filmga 100 ballik şkala böyiça 87 ball berdi, bu «umumiy eʼtirof» holatiga töğri keladi. Ispaniyada ham film iliq kutib olindi: FilmAffinity saytida u 10 ballik şkala böyiça örtaça 7,4 ballga ega.
8Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Боль и слава» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.