«Pains of Autumn» (turk. Guz Sancisi) — Tomris Giritlioğlu rejissyorligidagi, Yilmaz Karakoyunlu romani asosidagi 2009-yildagi turk drama filmi. Film 2009-yil 23-yanvar (2009-01-23) kuni butun Turkiya böylab keng prokatga çiqdi va 2009-yildagi eng köp daromad keltirgan turk filmlaridan biri böldi.
1Rollarda
Murat Yıldırım, Beren Saat, Okan Yalabık
2Syujet
Voqea 1955-yil sentyabr pogromi paytida Istanbulda sodir böladi. Behçet (Murat Yildirim) — yagona öğil bölib,…
Voqea 1955-yil sentyabr pogromi paytida Istanbulda sodir böladi. Behçet (Murat Yildirim) — yagona öğil bölib, uning otasiga hukumat va burokratiya Antakyadagi kuçli taʼsiri tufayli katta eʼtibor qaratadi. U Istanbuldagi huquq fakultetida ilmiy yordamçi bölib işlayotganda, tarbiyasi va otasining taʼsirli namunasi tufayli ekstremal millatçilik harakati taʼsiriga tuşadi.
Behçetning eʼtiqodini sindirişga yagona narsa — uning kvartirasidan yaşirinça kuzatadigan Elena böladi. U yunon fohişa bölib, onasi ularni taşlab ketganidan beri buvisi tomonidan ekspluatatsiya qilinadi. Elena Behçet tomonidan kuzatilayotganini biladi va unga oşiq bölib qoladi. Ular bir-biriga yaqinlaşadi, bu esa Behçetning otasi va uning siyosiy partiyasini xursand qilmaydi.
Behçetning dösti Suatning ölimi va otasining partiya rahbarlari bilan opozitsiyani, hatto toqat qilinadigan ovozlarni ham yöq qiliş uçun öynagan roli Behçetni özining siyosiy mansubligini qayta körib çiqişga majbur qiladi. Istanbul pogromi davomida — turk olomoni tomonidan Istanbul yunon ozçiligiga qarşi uyuştirilgan tartibsizliklar paytida — Behçet Elenani faol bir kişi urib yiqitganidan keyin ölik holda topadi. U uni olib ketadi va uning kvartirasidagi karavotda yotib aytgan sözlarini eslaydi.
3Aktyorlar
Murat Yildirim -…
Murat Yildirim - Behçet
Okan Yalabik - Suat
Beren Saat - Elena
Belçim Bilgin - Nemika
Umut Kurt - Ferit
Zeliha Berksoy - Buvi
Emir Faruk Uğurcan - Ali
4Işlab çiqariş
Dastlab 2002-yilga rejalaştirilgan film ustida ish 2008-yil 1-iyunda boşlandi. Film 2008-yil 3-avgustdan…
Dastlab 2002-yilga rejalaştirilgan film ustida ish 2008-yil 1-iyunda boşlandi. Film 2008-yil 3-avgustdan 29-sentyabrgaça Istanbul, Turkiyada joylarda suratga olindi. Postprodaksiya 2009-yil 23-yanvarda yakunlandi.
5Prokat
Film 2009-yil 23-yanvar (2009-01-23) kuni Turkiya böylab 180 ta ekranda namoyiş etildi va birinçi dam oliş…
Film 2009-yil 23-yanvar (2009-01-23) kuni Turkiya böylab 180 ta ekranda namoyiş etildi va birinçi dam oliş kunlari $555,543 daromad bilan Turkiya kassa reytingida birinçi örinni egalladi.
6Kassa natijalari
Film 2009-yilda eng köp daromad keltirgan turk filmlari orasida oltinçi örinni egalladi va dunyo böylab jami…
Film 2009-yilda eng köp daromad keltirgan turk filmlari orasida oltinçi örinni egalladi va dunyo böylab jami $3,388,636 daromad keltirdi.
7Jamoatçilik bahsi
Televizion ток-şoular va gazetalar ham filmni, ham u asoslangan voqealar muhokamasini yoritib kelmoqda. Uning…
Televizion ток-şoular va gazetalar ham filmni, ham u asoslangan voqealar muhokamasini yoritib kelmoqda. Uning ijodkorlari jamoatçilik bahsi Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga aʼzolik standartlariga yetişga intilişi bilan birga söz erkinligidagi çeklovlarning yumşatilişi natijasi ekanini aytmoqda. «Bu filmni 10 yil oldin suratga oliş mumkin bölmasdi», — dedi Todayʼs Zaman gazetasiga ssenariy muallifi Etyen Mahçupyan, — «Qonunlar hali ham söz erkinligini çeklasa-da, tanqid qilib bölmaydigan narsalar tobora kamayib bormoqda».
«1955-yil 6–7-sentyabr bizning Xrustal tuni böldi», — dedi Istanbuldagi Yunon pravoslav çerkovi vakili ruhoniy Dositheos Anagnostopulous. — «Bunday narsaning yana takrorlaniş ehtimoli kam, çunki bugungi turk yoşlari fikrlaşda tanqidiyroq. Lekin ular bu falokat sodir bölganini bilişlari kerak, şuning uçun film muhim».
Mahçupyan sözini davom ettirdi: «Boşqa mamlakatda bunday film şunçaki film bölib qolişi mumkin, lekin bu yerda böşliq bölgan va bu masala heç qaçon muhokama qilinmagan, şuning uçun film endi muhim vazifani bajaradi».
Şunga qaramay, yunon nuqtai nazaridan film 1955-yil sentyabr voqealarini ularning haqiqiy tarixiy çuqurligida aks ettirmaydi, hamda asosiy yunon qahramonini oilasi tomonidan sotilgan fohişa sifatida tasvirlaş şaharning yunon jamoasi haqidagi yunon tasavvuridagi ijtimoiy haqiqatga zid keladi, bu hozirgi Yunonistondagi yunonlarning fikriga köra, turklarning musulmon bölmagan qöşnilari, ayniqsa ayollar haqidagi qaraşlarini yaxşi aks ettiradi. Film «masʼuliyat»ni oqlaşga uriniş bölgani uçun hanuzgaça keskin bahsli bölib qolmoqda, göyo hammasi siyosiy manipulyatsiya tufayli bölgandek körsatilmoqda, holbuki bu ön minglab turk fuqarolari iştirok etgan va yunon jamoasining köpçiligini Istanbuldan ketişga majbur qilgan pogrom edi.
Matn: maqola tarjimasi «Pains of Autumn» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
