Pan

Londonda bolalar boşpanasi zinapoyasiga bir ayol Piter ismli çaqaloqni qoldiradi va uning yopinçiğiga yozuvli qoğoz qistirib qöyadi. 12 yildan söng Yevropa Ikkinçi jahon uruşi girdobida böladi. Şu vaqt davomida Piter boşpanada rohiba Barnabas qaramoğida ulğaygan. Bu boşpanadan tarbiyalanuvçilar vaqti-vaqti bilan izsiz ğoyib bölib turadi. Barnabas yetimlarning ovqatining bir qismini yaşirayotgan, deb gumon qilgan Piter dösti bilan uning xonasiga bostirib kiradi va uning katta xazinasini topadi. Ovqatdan taşqari ular oltin va boşpanadagi har bir yaşovçi haqidagi hujjatlar solingan papkalarni ham topadilar. Piterning papkasida kattalaşgan öğliga qaratilgan onasining xati bor. Unda ona öğliga bölgan muhabbatini yozadi hamda ular albatta yana uçraşişlariga vaʼda beradi — «bu dunyoda yoki boşqa dunyoda».

Barnabas ança oldin bolalarni qaroqçilarga yetkazib beriş böyiça bitim tuzgan edi va yana havo qaroqçi kemasini çaqiradi. Bu safar boşqalar qatorida Piter ham öğirlanadi. Londonning osmonidagi havo jangidan ötgan kema sehrli mamlakat Netlandiyaga yöl oladi. Bu mamlakat vaqt va makondan taşqarida joylaşgan bölib, u yerda bolalarni Qora soqol nomli qaroqçining konida qul böliş kutmoqda. Konda Piter Qora soqolga nima uçundir parilarning çangi kerakligini bilib oladi. Orolda parilar uzoq vaqt qirilgandan söng, endi bu chang faqat yorqin kristallar körinişida şu yerdan olinişi mumkin. Şuningdek, u Jeyms Kryuk ismli işçi bilan tanişadi. Tez orada bola xiyonat qurboni böladi va janjalga aralaşib qoladi, bu janjal Qora soqolning irodasiga köra uni jar ustidagi taxta böylab yurişga majbur qiladi. Şunga qaramay, Piter uçun yiqiliş ölim bilan tugamaydi: u yerga tuşmasdan, uning ustida muallaq turib qoladi. Qora soqol Piterga mahalliy aholining başorati haqida gapirib beradi (qaroqçilar ular bilan qadimiy qon adovatida), unda bir kun kelib uning hayotiga zomin böladigan bola haqida aytiladi. Bu bola uçişni bilar emiş. Piter başoratning aynan u haqida ekanligiga işonişni rad etadi.

Barça şubhalari va balandlikdan qörqişiga qaramay, Piter Netlandiyada onasini topiş umidi bilan ilhomlanadi. Kryuk va uning hamkori Smi bilan birga Piter konddan qoçadi va mahalliy aholini topiş uçun örmonga kiradi. Kryuk va Smi Netlandiyadan çiqib ketişni xohlaydi, ammo Piter onasi uçun qolişni istaydi va ular nizolardan söng vaqtinça hamkorlik qilişga kelişib oladilar. Aslida doimiy ravişda özini yoşartiriş va umrini uzaytiriş uçun parilar çangidan foydalanayotgan Qora soqol ularning qoçganini bilib, ğazabga minadi. Piter, Kryuk va Smi mahalliy aholi bilan uçraşganda, ular Kryukni qabiladagi eng kuçli jangçi bilan oliştirişadi, şu jangning natijasiga köra ularni öldiradilar yoki ozodlik beradilar. Jang paytida qabila boşliği Piterning kökragida onasi qoldirgan, maxsus şakldagi nay medalyonini köradi va jangni töxtatadi: rivoyatga köra, bunday medalyon insonlarning eng jasuriga, afsonaviy Panʼga tegişli bölişi kerak. Boşliqning qizi Tigrli Liliya Piterga otasi elf şahzodasi bölganini, keyinçalik vafot etganini va onasining Qora soqol sevgisini rad etgani uçun uning ğazabiga uçraganini aytib beradi. Onasi Piterni boşpanada qoldirişga majbur bölgan va parilar şohligidan boşpana izlagan.

Keçasi qoçoqlarni quvib yurgan Qora soqol Smiga duç keladi. Öz hayoti uçun qörqqan Smi döstlariga xiyonat qiladi va mahalliy aholi qişloği qayerdaligini körsatadi. Ertasi kuni ertalab Liliya quyoş çiqişini kuzatayotganda, Kryuk unga yaqinlaşib, köngil oçişga urinadi. Liliya uning iltifotlarini rad etadi va u suhbatni Piterning tanlanganligi mavzusiga buradi. Liliyaning sözlariga köra, tomirlarida yarim elf qoni oqayotgan Piter uçişni biladi, ammo işonçsizlik sababli kötarilib ketolmaydi. Şuningdek, ularda parilar şohligiga yölni körsatuvçi yaşirin xarita bor. Şu payt qişloqqa qaroqçilar bostirib kiradi. Jangda qabila boşliği halok böladi, Liliyaning öldirilişiga yöl qöymaslik uçun harakat qilgan Kryuk esa xarita haqida gapirib yuboradi, Qora soqol esa Piterga onasini bevosita özi öldirganini aytadi. Özini qutqarişda davom etgan Smi qaroqçilarga xaritani izlaşda yordam beradi va uni topadi. Piter, Kryuk va Liliya qoçib, parilar tomon yöl oladilar. Yölda Piter timsohlar ğujğon öynaydigan daryoga yiqiladi, ammo uni suv parilari qutqaradi. Liliya onasi tirik deb aldaganligi uçun uzr söraydi va unga onasining hayoti va ölimi haqidagi xotiralarini körsatadi. Kryuk körfazda şikastlangan, ammo butun kemani topadi va uyiga uçib ketişga intiladi. Liliya sarosimaga tuşib va ğazablanib, uni fikridan qaytarişga urinadi. Kryuk qaroqçilar bilan keyingi kuraşdan voz keçadi va Piterdan kemani havoga kötarişda yordam berişni söraydi, ammo Piter şundan keyin Liliya bilan qoladi — onasi uçun halok bölgan hamma narsa uçun unga kuraşiş kerak. Ular ikkovi yaşirin yöldan parilar şohligiga yetganda, kutilmaganda Qora soqol paydo böladi va Piterdan medalyonni oladi, u esa darvozalarning kaliti bölib çiqadi. Qaroqçilar parilar mamlakatiga hujum qiladilar.

Qora soqol atrofga qarab, ulkan chang kristallarini köradi va bunçalik köp chang bilan abadiy yaşaş mumkinligini aqldan ozgança tasavvur qiladi. Ammo şu payt Kryuk öz kemasida paydo bölib, qaroqçilar bilan jangga kirişadi. Piter va Liliya ozod böladi, Piter esa Din-Din ismini olgan peri bilan birga qolgan aholini qaroqçilarga qarşi kuraşga birlaştiradi. Kryuk Qora soqolning yaqin hamkori bilan yakkama-yakka olişadi va ikkalasi ham tubsizlikka qulaydi. Piter bu vaqtga kelib özining uçiş qobiliyatiga işonib, pastga sakraydi va döstini qutqaradi. Şu orada parilar qaroqçilarni yengadi. Smi qoçib ketadi va şu sababli tirik qoladi. Qora soqol halok bölgandan söng bolada yana bir köriniş paydo böladi, unda onasi uni Piter Pen va Netlandiyaning buyuk qahramoni deb ataydi. Tez orada Piter, Liliya va hozirda «Quvnoq Rojer» havo kemasining kapitani bölgan Kryuk Londonga qaytib, boşpanada qolgan yetimlarni olib ketadilar. Yetimlar Piterning jamoasiga, Yöqolgan öğil bolalarga aylanadi. Piter Kryukdan ular doim döst bölib qolişlarini söraydi, Kryuk esa hazil aralaş savol bilan javob beradi: «Bizga nima bölişi mumkin?»