Panipat

Aktyorlar röyxati quyida keltirilgan:

Rejissyor Aşutoş Gowariker 2018-yil martida Panipatni 1761-yildagi Uçinçi Panipat jangiga asoslangan tarixiy epos sifatida eʼlon qilgan. Ilgari Jodhaa Akbar va Mohenjo Daro kabi davr filmlarini suratga olgan Gowariker, tarixiy mavzular uni uzoq vaqt qiziqtirganini va filmda jang oldidagi voqealar yoritilişini aytgan. U ssenariyni jang bilan boğliq tarixiy manbalar asosida yozgan hamda tadqiqot jarayonida tarixçi Pandurang Balkawadeni maslahatçi sifatida jalb qilgan.

Keyinçalik Gowariker bu mavzuga jalb bölganini, jangni Hindiston tarixida muhim, ammo kamroq yoritilgan voqea deb hisoblagani bilan izohlagan. U loyihani «fojiali jang hikoyasi» deb atagan va tarixiy mağlubiyatlarni ğalabalar kabi muhim körsatiş kerakligini taʼkidlagan. Şuningdek, u kam hollarda yirik hind tilidagi filmlarda markazga qöyilgan maratha qömondoni Sadaşiv Rao Bhauning hayotini tasvirlaşga alohida qiziqqan. Filmni tarğib qiliş vaqtida Gowariker loyiha işlab çiqilişida haqqoniylik yetakçi tamoyil bölganini va tarixiy hisobotlarga imkon qadar sodiq qolişga intilganini aytgan.

Art-direktor Nitin Çandrakant Desai Şaniwar Vadani Karjatdagi ND Studiosʼda qayta yaratgan. Kostyumlarni Neeta Lulla loyihalagan. Padmini Kolhapure 2018-yil oktabrda Gopika Bai rolida filmga qöşilgan. 2019-yil iyun oyida Zeenat Aman Sakina Begum rolini ijro etiş uçun aktyorlar jamoasiga qöşilgan.

2018-yil 30-noyabrda Gowariker va aktyorlar asosiy suratga oliş boşlanganini eʼlon qiliş uçun tarğibot posterini tvitterda joylaştirgan. 2019-yil 30-iyunda Sanon suratga olişni yakunlab, Gowariker va Kapoorga minnatdorçilik bildirgan rasmlar va yozuvlarni joylaştirgan.

Filmning musiqasini Ajay–Atul yaratgan. Qöşiqlar matnini Javed Akhtar yozgan.

Film 2019-yil 6-dekabrda kinoteatrlarda, 2020-yil 14-fevralda esa Netflixʼda çiqarilgan.

Film tanqidçilardan aralaş baho olgan. Rotten Tomatoesʼda film tanqidçilar tomonidan 43% ball olgan. Hindustan Times şarhlovçisi Monika Rawal Kukreja şunday yozgan: «Panipat — hozirgaça faqat tarix kitoblarida öqiganimiz uruşni qayta yaratişga qilingan samimiy uriniş. Bu Maratha jamoasiga eng haqiqiy maʼnoda bağişlangan, garçi bir soat qisqa bölsa-da, xuddi şunday taʼsir qoldirişi mumkin edi».

The Times of India filmga 5 balldan 3,5 ball qöygan va şunday deb yozgan: «Panipat tarixning muhim bobiga çuqur kiradi va Marathalarning sarsar bölmas jasorati, mardligi hamda qatʼiy tamoyillarini uluğlaydigan uruş dramasidir».

India Today filmga 5 balldan 2,5 ball bergan va şunday degan: «Aşutoş Gowariker Sanjay Leela Bhansali kabi uluğvorlikni yarata olmasligi mumkin, ammo uruşni yaxşi tasvirlay oladi. Şunga qaramay, zaif kinematografiya va yomon CGI bu mustahkam urinişni buzadi. Ön yil oldin bu işlagan bölardi».

The Hindu şarhlovçisi Namrata Joşi şunday yozgan: «Gowariker tarixdan erkinliklar olgan bölişi mumkin, ammo şakl bilan öynamaydi. U sinovdan ötgan, uzun va çözilgan, eski uslubdagi yölni tanlaydi». Bollywood Hungama filmga 5 balldan 3 ball bergan va şunday degan: «Panipat hind tarixining muhim bobiga yoruğlik tuşiradi, jang sahnalari esa uning asosiy afzalligi». Zee News filmga 5 balldan 3 ball qöygan: «Film Gowarikerning katta harakati bölib, ajoyib ijrolar va hayajonli jang sahnalari uçun tomoşa qilişga arziydi».

News18 filmga 5 balldan 2,5 ball bergan: «Afğon hukmdori Ahmad Şoh Abdalini töxtatib turgan maratha jangçisi Sadaşiv Rao Bhau haqidagi Panipat faqat çiziqli ssenariysi tufayli umidsizlantiradi, u tarixiy filmlar uçun muhim bölgan dramatik hissiyotlarni uyğota olmaydi». NDTV filmga 5 balldan 2 ball qöygan: «Arjun Kapoorga yuklangan yuk unga juda oğir, garçi u bu sinovga mardlik bilan kötarilsa ham. Panipat, albatta, Mohenjo Daro emas. Ammo buning özi köp narsani anglatadimi? Bu film sizdan uç soat vaqt va katta sabr talab qiladi». Deccan Chronicle filmga 5 balldan 2,5 ball bergan: «Gowariker kabi rejissyorlar haqiqatni buzib, harbiy, diplomatik va soğlom aql xatolarini eʼtiborsiz qoldirib, tarixni şovinistik ruh bilan qayta yoziş orqali na millatga, na tomoşabinlarga xizmat qiladi».

Panipatning Hindistondagi birinçi kun kassa tuşumi 4,12 crore rupiy bölgan. Ikkinçi kuni film 5,78 crore rupiy yiğgan. Uçinçi kuni esa 7,78 crore rupiy yiğgan, şunday qilib birinçi dam oliş kunlari umumiy tuşum 17,68 crore rupiyni taşkil etgan.

2020-yil 10-yanvarga kelib, filmning Hindistondagi yalpi tuşumi 40,81 crore rupiy, xorijdagi tuşumi 8,48 crore rupiy bölib, dunyo böyiça umumiy yalpi tuşum 49,29 crore rupiyga yetgan.

BBC News va Al Jazeera dunyoning turli hududlaridan, ayniqsa Afğonistondan filmga tanqid bildirilganini xabar qilgan, çunki Ahmad Şoh Abdali Afğonistonning milliy qahramoni va zamonaviy Afğonistonning asosçisi hisoblanadi. Afğon tomoşabinlari filmda Abdalining afğon emas, balki arab sifatida tasvirlanganini taʼkidlagan. Tanqidçilar Bollivud filmlarida salbiy musulmon qahramonlarining köpayişini, jumladan Padmaavat (2018) filmida Alauddin Xaljining şafqatsiz va ğayriinsoniy hukmdor sifatida körsatilişini, sanoat rahbarlarining Hindistonni boşqarayotgan Bharatiya Janata partiyasi — Boş vazir Narendra Modi boşçiligidagi hindu millatçi partiya bilan kelişişga urinişi deb boğlaşgan.

Panipat treyleri Ahmed Şoh Durraniyni şafqatsiz va vahşiy hukmdor, afğonlarni esa «jangdan toblangan, qonga çanqoq vahşiylar» sifatida tasvirlagan. Şu bilan birga film marathalarni «nafis va adolatli» deb körsatgan. Afğonistonning Mumbaydagi Boş konsuli Naseem Şarifi «afğonlar Ahmad Şoh Durraniyga qilingan har qanday haqoratga çidamaydi» deb aytgan. Afğon jurnalistlari film islomofobiya va afğonlarga nisbatan irqçilikni yanada kuçaytiradi, deb bildirgan. The Telegraph India xabar berişiça, Padmaavat (2018), Kesari (2019) va Panipat kabi filmlar afğonlarni şafqatsiz, sovuqqon va xoin sifatida stereotiplaştirgan va qoralagan. Afğonistonning Hindistondagi elçisi Tahir Qadiri Hind rasmiylari bilan aloqada bölganini va ularga afğon taşvişlarini yetkazganini taʼkidlagan. Yangi Dehlidagi Afğon elçixonasining madaniy attaşesi Ajmal Alamzai filmning rejissyori bilan boğlanişga bir neça bor uringanini, ammo muvaffaqiyatsiz bölganini aytgan. Pajhwok Afghan News xabar berişiça, Panipat treyleri Maratha imperiyasini Uçinçi Panipat jangida ğolib sifatida körsatgan, holbuki ğalabani Ahmad Şoh Durrani qozongan. Yana bir afğon gazetasi Khaama Press baʼzi afğon ijtimoiy tarmoq foydalanuvçilari filmni haqiqat sifatida qabul qilgani, boşqalari esa tarixning baʼzi qismlari muayyan guruhlar foydasiga soxtalaştirilgan deb tanqid qilgani haqida xabar bergan.