Parzania (tarjimasi: Yer yuzidagi jannat va dözax) — 2007-yilda suratga olingan ingliz tilidagi hind drama filmi bölib, uni Rahul Dholakia hammualliflikda yozgan va rejissyorlik qilgan; ikkinçi muallif David N. Donihue. Filmda boş rollarda Naseeruddin Şah va Sarika iştirok etgan, yordamçi rollarni Corin Nemec va Raj Zutşi ijro etgan. Byudjeti 700 000 AQŞ dollari bölgan film Ahmadobod va Hyderobodda suratga olingan.
Film Rupa Mody haqidagi haqiqiy voqeadan ilhomlangan. Rupa — parsi ayoli bölib, uning ön yoşli öğli Azhar Mody (filmda Parzaan Pithawala obrazida) 2002-yil 28-fevralda sodir bölgan Gulbarg Society qirğinidan keyin yöqolgan. Bu qirğinda 69 kişi halok bölgan va u Gujaratdagi jamoaviy tartibsizliklarning eng zöravon epizodlaridan biri bölgan. Film Pithawala oilasining yöqolgan öğlini topişga uriniş yölidagi sarguzaştini kuzatadi.
Film 2005-yil 26-noyabrda Goadagi 36-Hindiston xalqaro kinofestivalida premyerasini ötkazgan, şundan söng 2007-yil 26-yanvarda butun mamlakat böylab namoyiş etilgan.
1Rollarda
Naseeruddin Shah, Sarika, Corin Nemec
Naseeruddin Shahaktyor
Sarikaaktyor
Corin NemecaktyorRZRajendranath ZutshiaktyorPDParzan DasturaktyorDNDavid N. Donihuessenariy muallifi
Zakir Hussainkompozitor2Syujet
Amerikalik Allan javoblar izlab Ahmadobodga keladi: içki tinçlikni topiş, dunyoni va özining notinç hayotini…
Amerikalik Allan javoblar izlab Ahmadobodga keladi: içki tinçlikni topiş, dunyoni va özining notinç hayotini tuşuniş uçun. U öqiş joyi sifatida Hindistonni, dissertatsiyasi mavzusi sifatida esa Gandhini tanlaydi. Aynan şu yerda u Pithawala oilasi bilan tanişadi — Cyrus, uning rafiqasi Şernaz, öğli Parzan va qizi Dilşad. Pithawalalar parsiylar bölib, zarduştiylikka eʼtiqod qiladi. Ular va bir gandhiçining taʼlimoti orqali Allan ruhiy tinçlikni topa boşlaydi.
Syujet 2002-yilgi Gujarat tartibsizliklaridan keyin öğli yöqolgan Rupa Mody hikoyasiga asoslangan. Ön yoşli Parzan tartibsizliklar paytida, ularning atrofidagi uylarga hujum qilinganda yöqoladi. Cyrus, Şernaz va Dilşad qirğindan omon qolişga muvaffaq böladi. Tartibsizliklardan keyin Cyrus öz aqlini saqlab qoliş uçun kuraşgan holda yöqolgan farzandini izlaydi. Pithawalalarga qidiruvda yordam berar ekan, Allan voqeaning sababini aniqlaşga urinadi, şunda hodisaning mohiyatini tuşuniş uçun kuraşadi. Odamlar hukumatning rasmiy izohiga şubha bilan qaray boşlaydi — bu izoh har qanday fitna ehtimolini kamsitadi. Natijada Inson huquqlari komissiyasi taşkil etiladi. Komissiya orqali bir qança guvohlar va jabrlanuvçilar politsiyaning ularni tartibsizlikçilardan himoya qilişdagi befarqligiga qarşi guvohlik beradi. Film jamoaviy zöravonlik qurbonlariga bağişlov bilan yakunlanadi.
3Aktyorlar
Naseeruddin Şah —…
Naseeruddin Şah — Cyrus
Corin Nemec — Allan
Sarika — Şernaz
Parzan Dastur — Parzan
Pearl Barsiwalla
Raj Zutşi
Asif Basra
Puşpendra Saini
Ram Gopal Bajaj
4Işlab çiqariş
2002-yilgi Gujarat jamoaviy tartibsizliklari paytida Los-Anjelesda yaşovçi rejissyor Rahul Dholakia şaxsiy…
2002-yilgi Gujarat jamoaviy tartibsizliklari paytida Los-Anjelesda yaşovçi rejissyor Rahul Dholakia şaxsiy fojiaga duç keldi. Tartibsizliklar uning döstining oilasini parçalab taşladi va bu voqea uning ruhida öçmas iz qoldirdi. Voqealar aynan uning vatani ştatida sodir bölgani uni yanada köproq ranjitdi. U özini ham axloqiy, ham ijtimoiy jihatdan masʼul his qildi va kinorejissyor sifatida ovozini baland qilişni istadi. 700 000 AQŞ dollari byudjetining katta qismini AQŞdagi ikki hind döstidan olingan mablağ taşkil etdi. Dholakia filmni ingliz tilida suratga olişni tanladi, çunki jamoaviy tartibsizliklarni global muammo deb hisoblardi. Bundan taşqari, film mavzusining nozikligini hisobga olib, uni Hindistonda namoyiş etiş mumkinligiga işonçi komil emas edi.
Aktyorlarni tanlaşda Dholakia odamlarning taşqi körinişiga qaramaganini aytdi. U şunday dedi:
Biz real rollarni glamur odamlar ijro etişini istamadik. Filmni heç qanday grimsiz suratga oldik. Bizga işonarli körinadigan odamlar kerak edi. Şu sababli casting katta rol öynadi, va gap faqat boş aktyorlar haqida emas. Filmdagi har bir aktyor sinovdan ötkazildi, hatto bir jumlasi bölgan yoki umuman gapirmaydigan odamlar ham.
Naseeruddin Şah filmga birinçi va aniq tanlov edi. Biroq Dholakia Şah rozi böladimi va uning haqini tölaş mumkinmi, deb juda ikkilanardi. Ikkinçi xavotir sababi şu ediki, film dastlab juda kam byudjetli loyiha sifatida boşlangan edi. Dholakia unga ssenariyni sözlab bergaç, Şah şunday dedi: "Prinsip jihatidan roziman, agar buni nozik va oqilona tarzda qilsak." Şah bu filmning hikoyasi aytilişi kerakligini va unga özi ham qöşilişi lozimligini his qildi. Jamoaga qöşilgaç, Şah öz qahramoni haqida faol ravişda izlanmadi. Özi ota bölgani uçun, tartibsizliklarda öğlini yöqotgan oilaga hamdard böliş uning uçun qiyin bölmadi. Sarika 18 yillik tanaffusdan söng kinoga qaytişni şu film bilan boşladi. Film haqiqiy va nozik muammoga bağişlangani uçun, u Parzania oddiy film çegarasidan çiqib ketişini his qildi. Uzoq tanaffusdan keyin kameraning oldiga çiqqaniga qaramay, suratga oliş davomida Sarika özini juda qulay his qildi.
Köp ötmay Şah, Sarika va Dholakia ssenariyni juda batafsil körib çiqdilar. Ekran va real hayotdagi tajribalariga tayanib, Şah va Sarika özgartirişlar taklif qilib, ssenariyni bir neça marta qayta işladilar.
Film Gujaratdagi jamoaviy tartibsizliklar haqida bölgani uçun, kinoteatr egalari hujumlardan qörqib, uni ataylab öşa yerda namoyiş etişdan boş tortdi. Fuqarolik huquqlari guruhi ANHAD taşabbusi bilan 2007-yil aprelidan keyin film ştatning ayrim joylarida namoyiş etildi.
Matn: maqola tarjimasi «Parzania» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.