Peepli Live

Omkar Das Manikpuri — Natha

Raghubir Yadav — Budhia

Malaika Şenoy — Nandita Malik

Nawazuddin Siddiqui — Rakeş

Naseeruddin Şah — Saleem Kidwai, qişloq xöjaligi vaziri

Aamir Başir — Vivek Vaşişt

Anoop Trevedi — tuman boşliği Jugan

Işita Vyas — reporter

Shalini Vatsa — Dhaniya

Indira Tiwari — reporter

Avijit Dutt — ingliz tilidagi telekanal rahbari

Farrukh Jaffar — Amma

Vişal O Şarma — Kumar Deepak

Sitaram Pançal — Bhai Thakur

Sandeep Yadav — Nandita Malikning operatori

Peepli Live dastlab NDTV jurnalisti Anuşa Rizvi tomonidan “The Fallen” nomi bilan yozilgan ssenariy sifatida boşlangan. 2004-yilda Rizvi Aamir Khanʼdan ssenariyni öqib çiqişni söradi. Khan avvaliga rad etdi, çunki u “Mangal Pandey: The Rising” filmini suratga oliş bilan band edi, ammo Rizvi syujetni unga sözlab bergaç, filmni moliyalaştirişga qaror qildi. Intervyusida Khan film nomining maʼnosini şunday tuşuntirdi: “Film tarğibot va reklama işlarini boşlaşdan oldin töğri nom qidirayotganimizda, ‘Peepli Live’ nomini öylab topdik. Peepli — film voqealari bölib ötadigan qişloq, ‘live’ (jonli) sözi esa şuni anglatadiki: bu Peeplida sodir bölayotgan hikoya, uni kinematografist sizga jonli ravişda olib kelmoqda. Şu sababli bu ‘Peepli Live’.”

Peepli Live Madhya Pradeş ştatining turli joylarida, jumladan, Bhopal, Indore, Tikamgarh, Khurai va şuningdek, Yangi Dehlida suratga olingan. Kostyumlarni Maxima Basu tikkan va ular filmning qişloq ruhini aniq aks ettirgan. Aamir Khanning sözlariga köra, aktyorlarning köpçiligi Madhya Pradeş ştatidagi Bhopal şahri atrofidagi Bhadwai hududidan kelgan adivasilardir. Boşqa aktyorlar esa dramaturg Habib Tanvirning Naya Theatre truppasidan.

Peepli Live Sundance kinofestivalida iştirok etgan va bu yutuqqa erişgan birinçi hind filmi böldi. Media milliarderi Keyur Patel (Fuse Global) va yirik Gollivud moliyaçisi bölgan uning qöllab-quvvatlaşi tufayli “Peepli Live” Sundance kinofestivaliga tanlandi, Robert Redford bilan aloqalari esa unga katta platforma yaratib berdi. Hindistonda til uçun “A” kattalar sertifikatini oldi. Filmni maxsus namoyiş uçun ixtisoslaşgan nemis tarqatuvçi kompaniyasi Rapid Eye Movies olib, Berlin xalqaro kinofestivalida körsatdi. Şuningdek, u Janubiy Afrikadagi 31-Durban xalqaro kinofestivalida “Eng yaxşi debyut film” nominatsiyasini oldi. Birlaşgan Qirollikda film 24-sentabrda çiqdi. Xabarlarga köra, Peepli Live hali prokatga çiqmasdanoq xarajatlarini qoplagan.

Peepli Live ijobiy şarhlarga sazovor böldi. “The Essential Guide to Bollywood” kitobi muallifi, kino tanqidçisi Subhaş K. Jha Peepli Liveʼni “ayançli oqibatlarga olib keladigan asar” deb taʼriflaydi. U yana şunday deydi: “Zalda ötirgan köpçilik uçun fermerlarning öz joniga qasd qilişi şunçaki sarlavha. Öqiladi, açinib qöyiladi va keyin unutiladi. ‘Peepli (Live)’ esa vijdonni uyğotuvçi, sözni ayamaydigan, oğriqli va aççiq ogohlantiriş.” Times of India gazetasining tanqidçisi Nikhat Kazmi filmga beş balldan uç yarim ball qöydi va şunday yozdi: “Hind kinosi qançalik aqlli bölişi mumkin? Hayajonli javob: juda aqlli. Peepli Live aynan şu haqida — kiçik film, u haqiqiy Hindistonni körsatadi, demokratiyamizning çalkaşliklarini yaşirmaydi va garibi (qaşşoqlik) hamda unga hamroh bölgan iflosliklar haqida ortiqça sentimental bölib ketmaydi.” The Telegraph gazetasining muallifi Pratim D. Gupta yozadi: “Peepli Live faqat dam oliş kunlari tomoşa qilinadigan film emas, uni çuqur his qiliş kerak”, va rejissyor Anuşa Rizvini maqtadi — “u Şyam Benegal uslubidagi qora hazil satirasini egallagan va murosasiz suratga oliş uslubi bilan Mira Nairning olovini namoyon etadi”. Bollywood Hungama tanqidçisi Taran Adarş filmga beş balldan tört yarim ball qöydi va şunday deb yozdi: “Bu mavzu (fermerlarning öz joniga qasd qilişi) odatda jiddiy, fikrga undovçi film bölişi kerak degan taassurot uyğotadi. Ammo Peepli [Live] bu oğir va jiddiy masalani satiraga aylantiradi, uni ommabop hislar bilan bezaydi va şu mavzuni hujjatli film qilib oçib berganidan ham köproq taʼsir qiladi. Darhaqiqat, barça Aamir Khan filmlari kabi, Peepli [Live] ham realizmni ğalabali tijorat formulasi bilan eng yorqin tarzda uyğunlaştiradi.” The Hindustan Times gazetasining tanqidçisi Mayank Şekhar filmga beş balldan tört ball qöydi va yozdi: “Satira qarşilib bölmas darajada; içki maʼno esa öziga tortadi. Ammo ikkalasi ham haddan taşqari jiddiylikka aylanmaydi. Komediya yozuvi benuqson ilhomlantiruvçi.” Yahoo tanqidçisi Noyon Jyoti Parasara filmga beş balldan 3,5 ball qöydi va dedi: “Peepli [Live] — sinfiy asar, rejissyor Anuşa Rizvi va prodyuser Aamir Khan buni haqiqatga aylantirgani uçun taʼzim qilişlari mumkin.” CNN-IBN kanalining tanqidçisi Rajeev Masand ham filmga beş balldan uç yarim ball qöydi va uni “mamlakatning qişloq aholisiga, xususan fermerlarga nisbatan befarqligini keskin satirasi” deb atadi: “Peepli Live jiddiy hikoyani komediya ohangida aytadi. Dono ssenariy Nathani mahalliy maşhur odamga aylantiradi va uning yölida uçragan barça odamlarning haqiqiy xarakteri va niyatlarini oçib beradi.” The Statesman tanqidçisi Mathures Paul filmga beş balldan 4 ball qöydi va şunday qayd etdi: “Anuşa Rizvi siyosiy jarayonga bölgan oz miqdordagi işonçimizni ham muvaffaqiyatli barbod qiladi. Peepli (Live) qiziqarli va ilhomlantiruvçi.”

2020-yil iyun holatiga köra, film Rotten Tomatoes saytida 28 ta şarh asosida 86% ijobiy baho olgan, örtaça reyting 10 balldan 6,32. Metacritic saytida film 12 ta şarh asosida 100 balldan 69 ball olgan, bu “Umuman olganda ijobiy” şarhlarni körsatadi.

Box Office India maʼlumotlariga köra, Peepli Live yaxşi start oldi va birinçi kunida ₹40 million (US$420 000) daromad keltirdi. Film uçinçi haftasi yakunida ₹299,1 million (US$3,1 million) yiğdi va “super hit” deb eʼtirof etildi. Xorijda film AQŞda 64 ta joyda çeklangan prokatda çiqdi va oçiliş haftasonida uçinçi örinni egallab, içki bozorda $350 054, jahon böyiça esa $700 000 daromad keltirdi.

2011 yil Filmfare mukofotlari

Nominatsiya: Eng yaxşi film uçun Filmfare mukofoti

Nominatsiya: Eng yaxşi kostyum dizayni uçun Filmfare mukofoti

2011 yil Star Screen mukofotlari

Ğolib: Eng yaxşi ansambl aktyorlik jamoasi uçun Star Screen mukofoti

6-Apsara Film & Television Producers Guild mukofotlari

Ğolib: Eng yaxşi syujet uçun Apsara mukofoti — Anuşa Rizvi

Nominatsiya: Komediya rolidagi eng yaxşi ijro uçun Apsara mukofoti — Omkar Das Manikpuri

Nominatsiya: Yordamçi rolda eng yaxşi erkak aktyor uçun Apsara mukofoti — Raghubir Yadav

Nominatsiya: Yordamçi rolda eng yaxşi ayol aktyor uçun Apsara mukofoti — Farukh Jaffer

2011 yil Zee Cine mukofotlari

Nominatsiya: Eng yaxşi film

Nominatsiya: Eng yaxşi komik aktyor — Omkar Das Manikpuri

5-Osiyo kino mukofotlari

Ğolib: Eng yaxşi bastakor — Indian Ocean

Nominatsiya: Eng yaxşi film — Aamir Khan

Nominatsiya: Eng yaxşi debyutant — Omkar Das Manikpuri

Nominatsiya: Eng yaxşi montajçi — Hemanti Sarkar

3-Mirçi Music mukofotlari

Ğolib: Yil eng istiqbolli matn muallifi — Bhadwai Village Mandali — “Mehngai Dayain”

Nominatsiya: Yil eng istiqbolli matn muallifi — Noon Meem Raşid — “Çola Maati Ke Ram”

Nominatsiya: Yilning eng yaxşi erkak vokalisti — Bhadwai Village Mandali — “Mehngai Dayain”

Nominatsiya: Yilning eng yaxşi musiqa bastakori — Bhadwai Village Mandali — “Mehngai Dayain”

Nominatsiya: Yilning eng yaxşi musiqa bastakori — Nageen Tanvir — “Çola Maati Ke Ram”

Musiqani hind guruhi Indian Ocean va Ram Sampath bastalagan.

Film bir neça bahslarga sabab böldi. Nagpur şahrida faoliyat yuritadigan fermerlar huquqlarini himoya qiluvçi guruh VJAS (Vidarbha Janandolan Samiti) Maharaştra hukumatidan filmni fermerlarning öz joniga qasd qilişini tasvirlagani uçun taqiqlaşni söradi. VJAS prezidenti Kişor Tiwari şunday dedi: “‘Bairi Piya’ teleserialida qarzga botgan Vidarbha fermerlari qarzini tölaş uçun qizlarini sotayotgani körsatilgan, ‘Peepli Live’ esa haqiqatdan juda uzoq va globallaşuv hamda davlatning notöğri siyosati qurboni bölgan Vidarbha kambağal fermerlariga haqorat.”

Bundan taşqari, Hindustan Times gazetasiga köra, “xalq qöşiqçisi Rama Joşi filmda işlatilgan “Çola Maati Ke Ram” qöşiği uçun Çhattisgarhning taniqli xalq qöşiqçisi va bu xalq qöşiğining asl matn muallifi Gangaram Siwarga kredit bermaganini daʼvo qilgan”. Bunga javoban filmda şu qöşiqni ijro etgan Nageen Tanwir şunday dedi: “‘Çola Maati Ke Ram’ qöşiğini Çhattisgarhda Gangaram Siwar bastalagan, ammo Habib Tanvir teatr guruhi qöşiq huquqlarini rasman sotib olgan. Şuning uçun Çhattisgarhdan kelganlar nima uçun yana öz haqlarini sörayotganini tuşunmayman.”

Şuningdek, John Travoltaning sözlariga köra, Peepli Live 1997-yilgi “Mad City” ingliz tilidagi filmidan ilhomlangan. The Hindu gazetasiga bergan intervyusida u şunday dedi: “Bu yil Oskarga Hindistonning rasmiy tanlovi bölgan Peepli Live aktyor sifatida eng yaxşi filmim bölgan “Mad City”dan ilhomlanganini bilib hayratda qoldim.”

Filmning syujeti malayalam tilidagi “Pakal” filmiga ham öxşaş. Filmning rejissyori M. A. Nişad şunday dedi: “Hind tilidagi “Peepli Live” filmining syujeti mening ança oldin çiqqan “Pakal” filmim bilan bir xil mavzuga ega. Farq hikoya qiliş uslubida.”

“Mehngai Dayain Khaye Jat Hai” qöşiği ustidan Kongress partiyasi sudga daʼvo qildi, çunki qöşiqda Sonia Gandhi “Dayan” (ayol arvoh) deb nomlangan. Biroq bu daʼvo sudda asosli topilmadi va sud Sonia Gandhi Hindistondagi inflyatsiyaning ösişi uçun javobgar emasligini asoslab, işni rad etdi.