«Phantom» — 2015-yilda suratga olingan, hind tilida yaratilgan, josuslik-jangovar triller. Rejissyori Kabir Xon, prodyuserlari Sajid Nadiadvala va Siddxarth Roy Kapur. Filmning boş rollarini Seyf Ali Xon va Katrina Kaif ijro etgan. Film ssenariysi muallif Xussayn Zaydiyning «Mumbai Avengers» kitobi bilan hamkorlikda, 26/11 Mumbay hujumlaridan keyingi voqealar asosida yozilgan. Film 2015-yil 28-avgustda dunyo böylab namoyiş etilgan, tanqidçilar uni turliça baholagan.
1Rollarda
Saif Ali Khan, Katrina Kaif
Saif Ali Khanaktyor2Syujet
Hikoya Mumbayning va 26/11 terror hujumlari taşkilotçilari qölida dunyo miqyosida boşdan keçirgan…
Hikoya Mumbayning va 26/11 terror hujumlari taşkilotçilari qölida dunyo miqyosida boşdan keçirgan qiyinçiliklari haqidagi hikoyadan boşlanadi.
Bugungi kunlardan birida Çikagoda maşina quvlaşi natijasida Jud Rozario deb atalgan odam va Metyu Brodi nomli amerikalik örtasida janjal çiqadi. Janjal Brodining Çikago daryosining muzdek suvlariga yiqilişi bilan yakunlanadi, uning jasadi esa topilmaydi. Natijada Rozario hibsga olinadi va qotillikda ayblanib hukm qilinadi.
Olti oy oldingi voqealarni körsatuvçi qaytma sahnada Hindiston RAW razvedka xizmati boşliği Roy va uning işonçli odamlari xavfli maxfiy operatsiyani rejalaştirayotgani tasvirlanadi. Oçiliş sahnasidagi Jud Rozario aslida kapitan Daniyal Xon bölib çiqadi — hayotda umidsiz, hayot va ölimga butunlay befarq nafaqadagi sobiq askar. Razvedka xizmati uni unutilişdan olib çiqib, 26/11 Mumbay terror hujumlarini rejalaştirgan odamlardan qasos oliş uçun xizmatga jalb qiladi. Daniyal, harbiy sud hukmi bilan çiqarib yuborilgan öz darajasida armiyaga qayta tiklanişi kafolati evaziga rozi böladi. Bu esa uning begona bölib qolgan otasi, nafaqadagi polkovnik Usmon Xon va şogirdi Dilavar Singx bilan munosabatlarini tiklaş demak edi. Uning yagona jamoadoşi Navoz Mistri Londondagi kriket öyinida uning birinçi nişoni Sajid Mirni topişga yordam beradi. Daniyal uning xonadoniga bostirib kirib, şaxsini tasdiqlagaç, portlatma örnatadi va Sajid halok böladi. Bu voqea gazetalarda «baxtsiz hodisa» sifatida yoritiladi, şu sababli Pokiston ISI tergov boşlaydi.
Bugungi kunga qaytsak, Daniyal, yaʼni Jud, keyingi nişoni Devid Xedli bilan bir qamoqxonaga tuşib qoladi. U Navoz bilan boğlanib, zahar saqlovçi batareyka örniga yangisini sotib oliş uçun pul söraydi. Zahar — suksinilxolin bölib, tilga tegsa, odamda yurak xurujini keltirib çiqaradi va uni izlab topiş qiyin. Xedlini duş boşiga örnatilgan zaharli batareyka bilan öldirgaç, Daniyal daryoga yiqilgan deb hisoblangan Brodining tirik topilganini bilib qoladi. Şu bilan birga, Daniyalning oldingi hukmi bekor qilinib, u ozod etiladi. Maʼlum böladiki, Brodi Daniyalning maoşli xizmatida bölgan. Şu orada ISI agentlari Daniyal haqida maʼlumot töplaydi.
U va Navoz Livan orqali Suriyaga yöl oladi, Loşkar-e-Toiba jangarilari bilan aloqaga çiqiş uçun. U yerda Daniyalni L-e-T odamlari asir oladi va Sajid Mir hamda Devid Xedlini nima uçun öldirganini kamera oldida tan olişga majbur qiladi. Suriyadagi L-e-T rahbari Daniyalning iqrorini ISIga yuborişga urinadi, biroq mamlakatdagi uruş tufayli aloqa tarmoqlari butunlay izdan çiqqan böladi. Navoz öz askarlari bilan L-e-T xodimlarini öldiradi, bu esa Daniyalni ğazablantiradi. Keyinçalik Daniyal, Navoz va jamoa qonli otişmadan söng L-e-T qölidan qoçib çiqadi. Daniyal videoni ISIga yubormoqçi bölgan Suriya rahbarini öldiradi va yozuvlarni yöq qiladi. Agent Brodini topib, bu hiylani bilib qolgaç, ISI jiddiy ranjiydi va Hindistonning Iordaniyadagi boş konsuli janob Rajan Sampathni gaz portlaşida öldiradi. Bu Sajid Mirning ölimiga öxşaş bölib, qasos sifatida amalga oşiriladi. RAW rahbari Roy esa Daniyalni kerak bölmagan odamni behuda öldirgani uçun койitadi va missiyani töxtatişni talab qiladi. Navoz esa Daniyalni 2008-yildagi Mumbay hujumlarini uyuştirgan bevosita taşkilotçilardan qasos olişda davom etişga undaydi. U Daniyal va özini Pokistonga olib borişni taklif qiladi.
Daniyal va Navoz oxirgi ikki taşkilotçi — Sahobuddin Umvi va Haris Saidni yöq qiliş uçun Pokistonga boradi. U yerda ular mahalliy restoran egasi va RAW agenti Xolid yordamida Saidni uning ommaviy митингi paytida işlatiladigan mikrofonga örnatilgan portlatma bilan öldiriş rejasini tuzadi. Biroq reja muvaffaqiyatsiz tugadi, bu esa Daniyalni Saidni maşinada quvlab, otib öldirişga va portlaşni keltirib çiqarişga majbur qiladi. Umvi esa hamşira Amina Bi yordamida öldiriladi. Amina Bi öz öğlini suiqasd hujumida yöqotgan ona bölib, uning odatdagi dori-darmonini zahar bilan almaştiradi. Politsiya uni uyida topgaç, u özini otib öldiradi.
Pokiston armiyasi va ISI ularni taʼqib qilayotgan paytda Daniyal va Navoz Arab dengizi orqali qoçiş uçun qirğoqqa yöl oladi. Ularning şeriklari qölga olinib, söroq qilinadi yoki öldiriladi. Ular qayiqda qoçib ketayotganda, Pokiston harbiylari bu haqda bilib qoladi va ularni uşlaş uçun patrul qayiqlarini yuboradi. Suvda yaşirinib yotgan Navoz bilan birga bölgan Daniyal harbiylar tomonidan öq yeb halok böladi. Navoz esa keyinçalik Hindiston dengiz floti tomonidan qutqariladi. Keyinçalik u Mumbaydagi «Taj» mehmonxonasiga boradi, u yerda çoy sotuvçi çol bilan uçraşadi. Çol bepul çoy tarqatardi, çunki uning öğli mehmonxonada ofitsiant bölib işlagan va hujumçilar tomonidan öldirilgan edi. Endi esa Daniyal ularni öldirgani uçun öğlining qasosi olingan edi. Navoz undan ikki piyola çoy sotib oladi va şu bilan Daniyalga bergan vaʼdasini bajaradi.
3Işlab çiqariş
Kabir Xon va muallif S. Xussayn Zaydiy öşa paytda nomi aniq bölmagan filmi ustida hamkorlik qilişgan. Film…

Kabir Xon va muallif S. Xussayn Zaydiy öşa paytda nomi aniq bölmagan filmi ustida hamkorlik qilişgan. Film 26/11 Mumbay hujumlaridan keyingi voqealarga asoslangan bölib, boş rollarga Seyf Ali Xon va Katrina Kaif taklif etilgan. Film ssenariysi moslaştirilgan bölib, Xussayn Zaydiyning hali çop etilmagan kitobi bilan hamkorlikda yozilgan. Dastlab film «Daniyal Xon» işçi nomi bilan atalgan, keyinroq esa «Phantom» deb nomlangan. Xabarlarga köra, Seyf Ali Xon va Kaif öz rollari uçun kurd va arab tillarini örganişgan. Filmning syujeti 2008-yildagi Mumbay hujumlarining taşkilotçilarini — Sajid Mir, Devid Koleman Xedli, Zokiur Rahmon Laxvi (filmda Sabahuddin Umvi nomi bilan) va Hofiz Saidni (filmda Haris Said nomi bilan) yöq qiliş haqidagi uydirma hikoyaga asoslangan. Filmda şuningdek, Mahmud al-Mabxuhning suiqasdi va Boston marafoni portlaşiga öxşaş voqealar ham aks ettirilgan. Kaşmirlik sufiy qöşiqçi Qozi Tuqir «Afghan Jalebi» qöşiğida iştirok etgan.
«Phantom» Seyf Ali Xonning UTV Motion Pictures kompaniyasi tomonidan işlab çiqarilgan yagona filmi bölib, prodyuser sifatida unda Siddxarth Roy Kapur iştirok etgan. Garçi Kapurning oldingi filmlari — «Race» (2008), «Kurbaan» (2009) va «Race 2» şu kompaniya tomonidan tarqatilgan bölsa-da, u bu studiyaning loyihalarida rasman işlamagan edi. Bu Kaifning UTV işlab çiqargan uçta filmidan ikkinçisi, birinçisi «Tees Maar Khan» (2010), uçinçisi «Fitoor» (2016). Kaif va Kapurning törtinçi va sönggi hamkorligi esa Disney işlab çiqargan «Jagga Jasoos» (2017) musiqiy filmi bölib, uni UTV tarqatgan.
4Suratga oliş
Suratga oliş 2013-yil oktabr oyida Livanning Beyrut şahrida boşlangan. Filmning taxminan 10 foizi Livanda…

Suratga oliş 2013-yil oktabr oyida Livanning Beyrut şahrida boşlangan. Filmning taxminan 10 foizi Livanda suratga olingan. Bu joylar orasida Beyrutning markazi, aholi ziç yaşaydigan Xandaq al-Ğamiq hududi va Kfardebian toğli hududlari bölib, sönggi ikki joy Suriyani ifodalagan. Suratga oliş uçun Suriya qoçqinlar lagerining qayta yaratilişi talab qilingan, unda deyarli 400 nafar mahalliy aholi isyonçi qurolli guruhlar rolini ijro etgan. Dekoratsiyalar şu qadar haqiqiy körinardiki, köplab odamlar haqiqiy qurolli guruhlar lager qurgan deb öylagan va Livan armiyasi dekoratsiyalar ustidan samolyotlarda aylana boşlagan. Biroq birinçi kundan keyin çalkaşlik bartaraf etilgan. Mamlakatdagi sönggi siyosiy beqarorlik tufayli suratga oliş guruhi xavfsizlik bilan taʼminlangan.
2014-yil yanvar oyida jangovar sahnalar Kaşmirda, Paxalgam toğ kurorti yaqinida va Gulmarg çanği kurortida beş kun davomida suratga olingan. Sahnalarda qiş eng qattiq paytida, butun vodiy 10 futlik qor qatlami bilan qoplangan vaqtda portlaş sahnasi bölgan. 2014-yil mart oyida suratga oliş Pendjobdagi Malerkotla kiçik şaharçasida davom etgan. U yerda hudud Pokistonning bozoriga öxşab qayta yaratilgan. Butun maydon haqiqiy körinişi uçun bezatilgan: urdu tilidagi reklama taxtalari, plakatlar va bayroqlar qöyilgan. Işlab çiqaruvçilar Malerkotlani uning masjidi, mahalliy aholisi, tor köçalari va umumiy meʼmorçiligi tufayli tanlaşgan, çunki bu joy Pokiston şahrining haqiqiy körinişini yaratgan. 2014-yil iyul oyida suratga oliş Buyuk Britaniyaning London şahrida davom etgan. Suratga oliş Parlament binolari yaqinida Temza daryosi qirğoğida, Çaring Cross vokzalida, Lambet tumanidagi The Oval kriket maydonida va Vembli hududidagi Eling köçasida amalga oşirilgan. Keyingi jadval 2014-yil avgust oyida Kanadaning Vankuver şahrida bölib ötgan. Unda Vest-Xestings va Tyurlou köçalari markazi kabi joylarda bir neçta yuqori tezlikdagi quvlaş sahnalari suratga olingan. 2014-yil sentyabr oyida filmning sönggi jadvali Mumbayda yakunlangan. Sahnalar şahrning şarqiy paromi, Hindiston darvozasi yaqinida va Goregaon tumanidagi «Filmistan» studiyasida suratga olingan. Seyf Ali Xon va Katrina Kaif Mumbaydagi «Orca Dive Club» klubida suv ostidagi jangovar sahnani suratga olişgan.
5Marketing
Filmning treyleri 2015-yil 25-iyulda internetda eʼlon qilingan. Şu kuni Kabir Xon, Sajid Nadiadvala, Seyf Ali…
Filmning treyleri 2015-yil 25-iyulda internetda eʼlon qilingan. Şu kuni Kabir Xon, Sajid Nadiadvala, Seyf Ali Xon va Katrina Kaif iştirokida taqdimot tadbiri bölib ötgan. Reklama qöşiği «Afghan Jalebi (Ya Baba)» 2015-yil 30-iyulda çiqarilgan. Videoga koreografiyani Ahmad Xon qöygan. Boşqa reklama qöşiqlari «Saware» 2015-yil 13-avgustda va «Naçda» 2015-yil 25-avgustda taqdim etilgan. Filmning jahon premyerasi 2015-yil 27-avgustda Melburndagi Hindiston kinofestivalining yopiliş keçasida rejalaştirilgan.
Seyf va Kaif filmni bir neçta hind reality-şoular, jumladan «Dance Plus», «Jhalak Dikhhla Jaa Reloaded» va «Indian Idol Junior» körsatuvlarida ham tarğib qilişgan. 2015-yil 23-avgustda ular 2015-yilgi Pro Kabaddi ligasi finalida ham iştirok etişgan.
6Saundtrek
Filmdagi qöşiqlarni Pritam bastalagan, sözlarini esa Amitabx Bxattaçari va Kausar Munir yozgan. Musiqa…
Filmdagi qöşiqlarni Pritam bastalagan, sözlarini esa Amitabx Bxattaçari va Kausar Munir yozgan. Musiqa huquqlarini «T-Series» kompaniyasi sotib olgan.
7Qabul qilinişi
BizAsia sayti musiqaga 10 ballik şkala böyiça 7 ball qöygan va Pritam ğarbiy Pokiston ruhini Bollivudga olib…
BizAsia sayti musiqaga 10 ballik şkala böyiça 7 ball qöygan va Pritam ğarbiy Pokiston ruhini Bollivudga olib kirgani, bu filmning mavzusiga mos kelişini, ayniqsa «Afghan Jalebi» qöşiğini alohida maqtagan. Bollywood Hungama saundtrekni 5 ballik şkala böyiça 3 ball bilan baholab, uni mavsumning kutilmagan voqeasi deb atagan. The Times of India va Koimoi ham saundtrekka 5 ballik şkala böyiça 3 ball qöygan.
8Prokat
«Phantom» 2015-yil 28-avgustda Hindistonda 2600 ta ekranda namoyiş etilgan. Hofiz Said tomonidan berilgan…
«Phantom» 2015-yil 28-avgustda Hindistonda 2600 ta ekranda namoyiş etilgan. Hofiz Said tomonidan berilgan ariza asosida film Pokistonda taqiqlangan. Lahor Oliy sudi filmni taqiqlagan.
9Tanqidiy baho
The Times of India gazetasi muxbiri Mina Ayyer «Phantom»ga 5 ballik şkala böyiça 3,5 ball qöyib, uni haddan…
The Times of India gazetasi muxbiri Mina Ayyer «Phantom»ga 5 ballik şkala böyiça 3,5 ball qöyib, uni haddan taşqari soddalaştirilgan, ammo vatanparvarlik ruhidagi triller deb atagan. Bollywood Hungama filmga 3,5 ball berib, Xonning ijrosini «rol talab qilganidek, diqqatli, aniq va nozik» deb baholagan, Kaifni esa jangovar sahnalarda «munosib yordamçi» deb taʼriflagan. Şuningdek, sahnaviy musiqa ham maqtovga sazovor bölgan. IBN Live naşridan Rajiv Masand filmga 2 ball qöyib, uni sekin surʼatli, zerikarli va «istaklar amalga oşişi haqidagi fantaziya» deb atagan. Mid-day naşridan Şubxa Şetti-Saxa 3 ball berib, «kuçli hikoya ortiqça kinematografik erkinliklar va ança zerikarli ssenariy tufayli suyultirilgan» deb yozgan hamda «kamçiliklariga qaramay, film barçamizni taşvişga solayotgan haqiqiy muammo haqida gapiradi, hatto fantaziya parvozida bölsa ham» degan. Hindustan Times naşridan Şveta Kauşal Xon va Kaifning ijrosini 2,5 ball bilan «oddiy» deb baholagan, ammo Sohayla Kapur, Mohammad Zeeşan Ayyub va Sabyasaçi Çakrabortining işini «kuçli» deb atagan.
10Kassa
«Phantom» birinçi kuni ₹84,6 million (US$880,000) yiğgan. Ikkinçi kuni tuşum taxminan 50 foizga oşib, jami…
«Phantom» birinçi kuni ₹84,6 million (US$880,000) yiğgan. Ikkinçi kuni tuşum taxminan 50 foizga oşib, jami ₹212 million (US$2,2 million) ga yetgan. Birinçi hafta oxiriga kelib sof tuşum ₹338 million (US$3,5 million) bölgan. «Phantom» duşanba kuni ham yaxşi natija körsatib, ₹42,5 million (US$440,000) yiğgan. Birinçi seşanba kuni film ₹35,0 million (US$360,000) tuşum keltirgan. Sakkizinçi kunida «Phantom» ₹9,3 million (US$97,000) yiğgan.
Ikkinçi hafta oxiriga kelib, film Buyuk Britaniya va Irlandiyada ₹17,5 million (US$180,000), Avstraliyada ₹37,32 lakh (US$39,000), Yangi Zelandiyada esa ₹1,201,000 (US$12,000) yiğgan.
Matn: maqola tarjimasi «Phantom (2015 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.