«Philomena» (ingl. Philomena) — Stiven Frirz rejissyorligidagi dramatik film, 2013-yilda ekranga çiqqan. Ssenariy siyosiy jurnalist Martin Sixsmitning «Filomena Lining yöqolgan bolasi» kitobi asosida yozilgan, kitob esa haqiqiy voqeaga asoslangan. Boş rollarni Judi Denç va Steve Coogan ijro etadi.
Filmning premyera namoyişi 2013-yil 31-avgustda 70-Venetsiya kinofestivalida bölib ötdi. «Philomena» «Golden Globe» mukofotiga uç toifada, «Oscar» mukofotiga esa tört toifada, jumladan, yilning eng yaxşi filmi nominatsiyasida ham nomzod etib körsatildi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Judi Dench, Steve Coogan, Anna Maxwell Martin
3Syujet
Jurnalist Martin Sixsmit vaqtinça işsiz. Özini biror narsa bilan band qiliş uçun u rus tarixi haqida kitob…
Jurnalist Martin Sixsmit vaqtinça işsiz. Özini biror narsa bilan band qiliş uçun u rus tarixi haqida kitob yozmoqçi böladi. Ziyofatda u Filomena Li ismli ayolning qizi bilan tanişadi. Qiz undan onasining hikoyasini yozib berişni söraydi: ellik yil avval onasi monastirda kiçik öğli Enthonidan ayrilgan edi. Martin Sixsmit bu larzali voqeani tekşirib, maqola yozişga rozi böladi.
1951-yilda yoş irlandiyalik Filomena ösmirligida homilador bölib qoladi. Otasi uni rad etib, «tarbiyalaş» uçun Roskrey şahridagi monastirga yuboradi. Öğli tuğilganidan keyin Filomena monastir kirxonasida tört yil işlaşga majbur böladi, öz xarajatlari evaziga qarz uziş uçun. Bir kuni rohibalar bolani boy oilaga beradi, Filomenaga öğlini xayrlaşişga ham ruxsat berişmaydi. Filomena munosib hayot keçiradi, lekin şu yillar davomida öğlini topişga behuda urinadi va bir neça marta Roskrey monastiriga borib, u yerda unga yordam bera olişmasligini eşitadi.
Martin va Filomena izlanişni boşlaş uçun monastirga yana bir bor boradi. Rohibalar yana bir bor muloyimlik bilan rad javobini berib, bolalarni asrab oliş hujjatlari yonğinda yöqolgan deb aytişadi. Biroq keyinroq pabda mahalliy aholi Martinga rohibalar hujjatlarni ataylab gulxanda yoqib yuborganini va bolalarni boy amerikaliklarga 1000 funt sterlingga sotişganini aytadi. Martin Sixsmit va Filomena izlanişni davom ettiriş uçun Amerikaga jönaşadi. U yerda Martinning aloqalari yordamida ular öğlining izini topadi.
Asrab olgan ota-onasi bolaga Maykl ismini qöyadi. Bolaning taqdiri uzoq vaqt baxtli keçadi: u yaxşi taʼlim oladi, yorqin siyosiy karyera qiladi, Reygan va Bush maʼmuriyatlarida taniqli xodim böladi. Lekin uning taqdirini OITS özgartirib yuboradi.
Filomenani öğli uni öylaganmi yoki yöqmi, degan savol qiynaydi. Maykl dösti Pit Olssondan ular bilan boğliq bir narsani bilib oladi: Maykl kasal bölsa-da Irlandiyaga borgan va onasini topiş umidida Roskrey monastiriga kelgan, lekin rohibalar unga heç narsa aytişmagan. Maykl irodasiga köra, Pit Olsson döstini monastir qabristonida dafn etadi.
Filmning finalida Filomena va Martin Sixsmit izlanişlarining boşiga — monastirga qaytib kelişadi. Martin ğazablanib, rohibalar bilan janjallaşadi, çunki ular masihiylikka mutlaqo xilof ish qilib, ona bilan öğlining uçraşuvi bölmasligi uçun barça çoralarni körgan edi. Lekin Filomena ularni keçiradi.
4Rollarda
Judi Denç — Filomena…
Judi Denç — Filomena Li
Steve Coogan — Martin Sixsmit
Sophie Kennedy Clark — yoş Filomena
Mayor Winningham — Meri
Barbara Jefford — opa Hildegard
Michelle Fairley — Sally Mitchell
Ruth McCabe — ona Barbara
Peter Hermann — Pit Olsson
Anna Maxwell Martin — Jeyn
Sean Mahon — Maykl
5Matbuotdagi şarhlar
Venetsiya kinofestivalida, bu yerda «Philomena» asosiy tanlov dasturiga kiritilgan edi, film haqiqiy…

Venetsiya kinofestivalida, bu yerda «Philomena» asosiy tanlov dasturiga kiritilgan edi, film haqiqiy sensatsiya böldi va festivalning mutlaq favoriti hisoblandi; jurnalistlar drama va komediyaning muvaffaqiyatli uyğunligi haqida yozdilar, Judi Dençning ajoyib obrazini qayd etdilar va unga «Oscar» başorat qildilar.
Kinotanqidçi Valeriy Kiçin Judi Denç va Steve Kuganning yorqin aktyorlik işlarini qayd etadi:
«Ikkalasi ham ekranda nihoyatda tabiiy böliş va şu bilan birga, ajoyib darajada ifodali böliş oliy aktyorlik isteʼdodiga ega. Filomenaning har bir qaraşi, işorasi va reaksiyasida taqdir va xarakter sezilib turadi — Judi Denç bu yerda ham, har doimgidek, betakror, garçi uni bunday qöpol soddadil qahramon rolida hali körmagan edik. «Filomena» filmida Judi Denç yana bir bor zamonaviy eng buyuk aktrisalardan biri ekanini tasdiqladi, Stiven Frirz klassik rejissuraning afzalliklarini yana bir bor namoyiş etdi, Venetsiya festivali esa aktyorlik mukofoti uçun yana bir nomzodga — Volpi Kubogiga ega böldi».
6Mukofotlar va nominatsiyalar
2013 — 70-Venetsiya kinofestivalining asosiy tanlov dasturida iştirok etdi va ikkita mukofot oldi: «Golden…

2013 — 70-Venetsiya kinofestivalining asosiy tanlov dasturida iştirok etdi va ikkita mukofot oldi: «Golden Lion» hamda eng yaxşi ssenariy uçun mukofot (Jeff Pope, Steve Coogan).
2013 — Abu-Dabi xalqaro kinofestivalida eng yaxşi ayol roli uçun mukofot (Judi Denç).
2013 — Britaniya mustaqil kinosi mukofotiga 4 ta nominatsiya: eng yaxşi britaniyalik mustaqil film, eng yaxşi erkak roli (Steve Coogan), eng yaxşi ayol roli (Judi Denç), eng yaxşi ssenariy (Jeff Pope, Steve Coogan).
2014 — «Satellite» mukofoti eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun (Steve Coogan, Jeff Pope) va yana 3 ta nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi ayol roli (Judi Denç), eng yaxşi musiqa (Alexandre Desplat).
2014 — AQŞ kinoaktyorlari gildiyasi mukofotiga eng yaxşi ayol roli uçun nominatsiya (Judi Denç).
2014 — «Golden Globe» mukofotiga 3 ta nominatsiya: eng yaxşi dramatik film, dramadagi eng yaxşi ayol roli (Judi Denç), eng yaxşi ssenariy (Steve Coogan, Jeff Pope).
2014 — BAFTA mukofoti eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun (Steve Coogan, Jeff Pope) va yana 3 ta nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi britaniyalik film, eng yaxşi ayol roli (Judi Denç).
2014 — «Oscar» mukofotiga 4 ta nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi ayol roli (Judi Denç), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Steve Coogan, Jeff Pope), eng yaxşi musiqa (Alexandre Desplat).
7Faktlar
Martin Sixsmit BBC ning tajribali muxbiri sifatida tanilgan, Moskvada işlagan va zamonaviy rus siyosati…
Martin Sixsmit BBC ning tajribali muxbiri sifatida tanilgan, Moskvada işlagan va zamonaviy rus siyosati haqida bir neça kitob yozgan. Bu fakt uning tarjimai holida filmda ham işlatilgan: Coogan ijro etgan qahramon «qonli rus tarixi» haqida kitob yozmoqçi böladi.
2017-yilda Galway grafligidagi sobiq katolik boşpanasi örnida yoshi yarim yoşdan uç yoşgaça bölgan 800 nafar bolaning katta qabri topilgani eʼlon qilindi. Qabrni tekşiriş natijalari Filomena Li hikoyasining haqiqiyligini tasdiqlaydi.
8Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Филомена» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.


