Pi

Iqtidorli olim Maks Koen, asar qahramoni va işonçsiz hikoyaçi, sonlar nazariyasi bilan şuğullanadi va tabiatdagi hamma narsani sonlar orqali anglaş mumkin deb işonadi. U katta sonlar bilan aqlan arifmetik hisob-kitoblar qila oladi, bu esa bir uyda yaşaydigan kalkulyatorli qiz Jennani hayratga soladi. Maks klaster oğriqlari xurujlari, şuningdek paranoya, gallyutsinatsiya va Asperger sindromidan aziyat çekadi. U yakkalanib yaşaydi va özining mehribon qöşnisi Devi hamda eski ustozi, olim Sol Robson bundan mustasno, heç kim bilan muloqot qilmaydi.

Maks «Yevklid» nomli özi yaratgan kompyuterda hisob-kitoblar qilib, fond birjasi xatti-harakatini oldindan aytişga urinadi. Navbatdagi hisob-kitoblar paytida «Yevklid» tösatdan juda past körsatkiçlarni başorat qiladi, söngra qandaydir 216 xonali sonni çiqarib, yonib ketadi (216 soni haqida kafeda Lenni Mayer ilgari gapirgan edi). Maks jahli çiqib, olingan çop etilgan varaqni taşlab yuboradi. Ammo ertasi kuni ertalab u «Yevklid»ning başoratи töğri bölganini köradi. Maks axlat qutisidan taşlangan varaqni qidiradi, lekin heç narsa topa olmaydi. U Solga hammasini aytib bergaç, ustoz xavotirga tuşadi. Keksa odam özi ilgari tadqiqotlari paytida 216 xonali son bilan uçraşganini aytadi. Biroq u Maksdan şoşilmaslik va tanaffus qilişni talab qiladi.

Kafeda qahramon Lenni Mayer bilan uçraşadi — u Tavrotni matematik örganiş bilan şuğullanadigan xasid. Lenni baʼzi gematriya misollarini körsatadi — yahudiy alifbosi harflari bilan sonlarning mosliklarini va baʼzi odamlar Tavrotni Xudo yuborgan kod deb hisoblaşini tuşuntiradi. Maks Lenni misollaridan birida Fibonaççi sonlari işlatilganini payqaydi. Keyin qahramon Uoll-strit agentligi vakili Mersi Dousonga duç keladi; u Maksga yangi maxfiy kompyuter çipi «Ming Mekka»ni taklif qiladi, çunki kutadi, u oxir-oqibat tadqiqotlari natijalarini bölişadi.

Çipdan foydalanib, Maks «Yevklid»da Tavrotning matematik tahlilini işga tuşiradi. Yonib ketişdan oldin kompyuter yana 216 xonali sonni çiqaradi. Qahramon sonni ekrandan köçirib yozar ekan, unda tizimni köradi va huşini yöqotadi. Huşiga kelgaç, Maks fond indekslarini başorat qila olişini tuşunadi. Qahramonning boş oğriği kuçayadi va u öng çakkasida ğalati şiş payqaydi. U yana Solning oldiga boradi va ustozdan tuşuntiriş talab qiladi, lekin keksa odam koinot tizimi mavjud bölişi mumkin emasligini takror aytişda davom etadi.

Dousonning odamlari Maksni köçada uşlab, undan olingan sonni talab qiladi. Qahramonni Lenni qutqaradi, lekin u ham sonni biliş uçun hamma narsaga tayyor ekanligini körsatadi. Oxir-oqibat ravvin Maksga son Xudoning haqiqiy ismini anglatişini va yahudiylarga Masih davri yaqinlaşişi uçun kerakligini tuşuntiradi. Biroq Maks heç kimga yordam berişdan boş tortadi va özini faqat saylangan, bilişga loyiq deb hisoblaydi, çunki son aynan unga oçilgan.

Maks yana Solning oldiga boradi, ammo ustozi vafot etganini bilib oladi. Ustozning xonadonida u keksa odamning şu songa oid yozuvlarini topadi. Uyga qaytgaç, u navbatdagi xurujda «Yevklid»ni sindiradi. Oldin bir xil sonni çiqargan kompyuterlarga öxşab, Maks ketma-ketlik raqamlarini aytişni boşlaydi va huşini yöqotadi. Körinişda u böşliqda turgan holda kombinatsiyani aytişda davom etadi. Böşliqdan Maks ongiga Devi qaytaradi. Biroq qiz gallyutsinatsiya ekan va qahramon xonadonda yolğiz qoladi. U sonlar yozilgan varaqni yondiradi va böğilgan elektr drel bilan kallasini teşadi.

Keyinroq Maks parkda ötirganda Jenna undan 748 ÷ 238 neçaga teng ekanini söraydi (natija taxminan pi ga teng). Maks jilmayadi va javobni bilmasligini aytadi (garçi filmning boşida u katta sonlar ustida aqlan amallarni osongina bajara olgan va javob bergan bölsa-da). U şamolda tebranayotgan daraxtlarga tinç nigoh bilan qaraydi.