Pleasantville

Devid Vagner (Tobey Maguire) 1998-yilda AQŞ da yaşaydi. U özini yopiq tutadi va haqiqatdan çetlaşib, Parkerlar oilasi (Jorj, uning xotini Betti va ularning bolalari Bad hamda Meri-Syu) haqidagi eski qora-oq teleserialni tomoşa qiliş bilan ovunadi. Serial 1950-yillar şaharçasi Pleasantvilda bölib ötadi, unda hamma narsa «yoqimli» (şundan «Pleasantville» nomi kelib çiqqan, ingl. pleasant — yoqimli). Uning opasi Jennifer (Reese Witherspoon) ança kam iffatli hayot keçiradi va bir kuni televizor pultini böliş uçun aka bilan janjallaşib qoladi. Pult sinadi va şu zahoti şubhali taʼmirlaş xizmati xodimi paydo böladi hamda Devid bilan Jennifer ni Pleasantvil haqidagi teleserialga ötkazib yuboradi. Yoş odamlar serial qahramonlariga aylanadi (Bad va Meri-Syu qiyofasini olib) va atrofga moslaşişga majbur böladi. Gap şundaki, Pleasantvil 1950-yillar utopik kino etikasi qonunlari böyiça yaşaydi: unda kambağal yoki ijtimoiy nomaqbul aholi yöq, erlar işga boradi, xotinlar uy xöjaligini vijdonan yuritadi, yotoqxonada turmuş örtoqlar alohida karavotlarda uxlaydi, maktab basketbol jamoasining sportçilari doim savatga tuşiradi, geografiya darslarida faqat şaharning özining geografiyasi örganiladi (şahar taşqarisidagi olam mavjudligi Pleasantvil aholisi tuşunçasidan taşqarida), Pleasantvilda doim oçiq quyoş va yomğirsiz möʼtadil yoz turadi, Pleasantvil öt öçiriş guruhi esa faqat daraxtlardan muşuklarni tuşiriş bilan şuğullanadi (Pleasantvil dunyosida olov faqat öz joyida yonadi).

Devid Jennifer ga serial sujetiga amal qiliş kerakligini aytadi, şunda şahar hayot tartibini buzmaydi. Jennifer faqat kanonga köra, uning Meri-Syusi maktabning çiroyli yigiti Skip Martin (Paul Walker) bilan uçraşuvga borişi kerak bölgani uçun rozi böladi. Biroq uçraşuvning özida (öşa davr amerikaça filmlarida keng tarqalgan klişe — ravşan oqşomda mahalliy boğda maşinada birga ötiriş) u hayratda qolib, Pleasantvil dunyosida eng köp yaqinlik faqat öpiş ekanini, aholi esa seks mavjudligidan umuman bexabar ekanini bilib oladi. Akasining maslahatlariga parvo qilmay, u Skip bilan jinsiy aloqada böladi, bu esa köplab keyingi voqealarga turtki böladi. Ular tufayli Pleasantvil dunyosi real böla boşlaydi, hatto qora-oqdan asta-sekin rangli bölib boradi va uning aholisi individuallikka ega böla boşlaydi. Lekin hamma özgarişlardan mamnun emas va şaharda xalq qözğoloni boşlanadi.