«Point Break» (rus. «Qirğoq tölqinida», lekin tarjimada «Qirğoq tolqinida») — 1991-yilda suratga olingan amerikaça jangari film. Bu Kathryn Bigelow suratga olgan törtinçi töliq metrajli film bölib, ssenariysini V. Peter Iliff yozgan.
Boş rollarda Keanu Reeves, Patrick Swayze, Gary Busey va Lori Petty iştirok etgan. Filmning nomi sörfingdagi «tölqin çöqqisida» degan atamaga işora qiladi: tölqin qirğoq çiziğidan çiqib turgan quruqlik burniga urilib parçalanadi. Filmda Reeves FQB yaşirin agentini öynaydi; unga bank talonçilaridan iborat guruhning şaxsini aniqlaş topşiriladi, şu bilan birga u guruh yetakçisi (Swayze) bilan murakkab munosabatga kirişadi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Patrick Swayze, Keanu Reeves, Gary Busey
3Işlab çiqariş
«Point Break» ustida ish 1986-yilda boşlangan, öşa yili Iliff filmning dastlabki ssenariysini yozgan. Bigelow…

«Point Break» ustida ish 1986-yilda boşlangan, öşa yili Iliff filmning dastlabki ssenariysini yozgan. Bigelow köp ötmay ssenariyni eri James Cameron bilan birga işlab çiqdi, suratga oliş esa tört yil ötib boşlandi. Film AQŞning materik qismidagi ğarbiy sohilda suratga olingan va 1991-yil 12-iyulda çiqişidan oldin rasman 24 million dollarlik byudjetga kiritilgan.
Film oçilişi bilan umuman ijobiy şarhlarga sazovor böldi; tanqidçilar Reeves va Swayze örtasidagi kimyoni maqtaşdi. Prokat paytida film 83,5 million dollardan ortiq yiğdi va öşandan beri kultga aylandi. Filmning muvaffaqiyatidan söng 2015-yilda remeyk çiqarildi.
4Syujet
FQB akademiyasini tamomlagan maxsus agent Jonny Yuta Los-Anjelesga tayinlanadi. FQB «eks-prezidentlar» deb…
FQB akademiyasini tamomlagan maxsus agent Jonny Yuta Los-Anjelesga tayinlanadi. FQB «eks-prezidentlar» deb nomlangan jinoyatçilar guruhi tomonidan sodir etilayotgan bir qator jasur bank talonçiliklarini tekşirmoqda. Ular AQŞ sobiq prezidentlari Lyndon Johnson, Richard Nixon, Jimmy Carter va Ronald Reagan niqoblarida işlaydi. Tergovga tajribali ofitser Angelo Pappas rahbarlik qiladi. Yoş hamkasbini işga kiritar ekan, Angelo jinoyatçilar doim juda tez va qon tökmasdan harakat qilişini taʼkidlaydi. Şuningdek, u guruh aʼzolari sörfing bilan boğliq bölişiga işonç hosil qilgan. Bu taxminni tekşiriş uçun Jonny sörfingni örganişi va guruhga kirib olişga urinişi kerak.
Jonny sörfingçilar doim töplanadigan sohilda paydo böladi. U yerda Tyler bilan tanişadi va undan tölqinda suzişni örgatişni söraydi. Tyler orqali Jonny ilğor sörfingçilar kompaniyasi bilan yaqinlaşadi; bu kompaniyaning yetakçisi Tylerning sobiq sevgilisi Bodhi hisoblanadi. Hayotga qaraşlari bir xilligini sezgan Jonny va Bodhi tez-tez birga vaqt ötkazadi. Lekin köp ötmay Jonnyda şubha paydo böladi: aynan uning yangi dösti «eks-prezidentlar» guruhining boşliği va ğoyaviy ilhomçisi bölişi mumkin. Bodhidan taşqari jinoiy guruhga uning döstlari Nathaniel, Roaç va Grommet kiradi. Bank talonçiligi orqali ular erkin hayot va sevimli öyin-kulgilari uçun pul topadi. Umumiy axloqqa qarşi çiqib, jinoyatçilar şu tarzda jamiyatga öziga xos muammo taşlayotganiga işonadi. Navbatdagi talonçilik paytida Jonny jinoyatçilarni uşlaşga muvaffaqiyatsiz urinib, özini oşkor qilişga majbur böladi va Bodhi uning guruhga maxsus joylaştirilgan FQB agenti ekanini anglaydi. Oşkor bölgan agentni obrösizlantiriş uçun Bodhi Tylerni öğirlaydi va Jonnyni şantaj qilib, keyingi talonçilikda iştirok etişga majbur qiladi.
Lekin bu safar Bodhi vaqtni behuda sarflamaslik uçun omborxonadan ham pul olişni buyuradi — bunday qiliş talonçilar oldin heç qaçon qilmagan edi. Natijada banka tasodifan bölib qolgan politsiyaçi qöriqçi yordamida öq uzadi va öq almaşinuvida Grommet halok böladi. Jinoyatçilar qoçib ketadi, Yuta esa politsiya tomonidan uşlanadi. Pappas uni zörlik bilan ozod qiladi va ular guruhni quvib ketişadi. Jinoyatçilar AQŞdan samolyotda çiqib ketişga urinadi, lekin Yuta va Pappas ularni aeroportda quvib yetadi. Otişmada Angelo Nathanielni öldiradi va Roaçni yaralaydi, lekin özi ham uning öqidan halok böladi. Uçuvçi qayerga borişlarini aytib qöygani uçun Bodhi Jonnyni samolyotga olib çiqadi. Kerakli joyga yetgaç, jinoyatçilar paraşyutlarda samolyotdan sakrab tuşadi va Jonnyni salonda qoldiradi. Jonny erkin qulaş paytida Bodhiga havoda yetib oladi, lekin u Jonnyni revolverni taşlaşga majbur qiladi. Ikkala raqib deyarli halok bölmay, bitta paraşyutda yerga tuşadi; şu paytda Yuta tizzasini jarohatlaydi va Bodhini quvişga qodir emas. Bodhi özi kutib turgan şerigi Rosie bilan maşinada ketadi va olib kelgan Tylerni qöyib yuboradi. Roaç qon yöqotişdan vafot etadi.
Bir yil ötgaç Yuta Avstraliyada, sohilda paydo böladi va u yerda «ellik yillik böron» paytida öz tölqinini kutayotgan Bodhini topadi. Ular örtasida janjal boşlanadi va unda ğalaba Jonnyda böladi. Lekin Bodhi uning hayoti davomidagi orzusi bölgan tölqinni unga «berişni» iltijo qiladi. Jonny uni qöyib yuboradi, çunki bu tölqin Bodhining hayotidagi oxirgi tölqin bölişini tuşunadi. Plyajdan ketayotib Yuta FQB agentining nişonini suvga taşlaydi.
5Rollarda
Keanu Reeves — Jonny…
Keanu Reeves — Jonny Yuta
Patrick Swayze — Bodhi («Yoritilgan»)
Gary Busey — Angelo Pappas
Lori Petty — Tyler
Bojesse Christopher — Grommet
James LeGros — Roaç
John Philbin — Nathaniel
John McGinley — Ben Harp
Anthony Kiedis — Tone
Lee Tergesen — Rosie
Vincent Klyn — Warçild
Galyn Görg — Margaret
Tom Sizemore — DEA agenti
6Şarhlar
Rotten Tomatoes saytida filmga tasdiqlaş reytingi 81 ta şarh asosida 69% ni taşkil etadi. Saytdagi…

Rotten Tomatoes saytida filmga tasdiqlaş reytingi 81 ta şarh asosida 69% ni taşkil etadi. Saytdagi tanqidçilarning umumiy fikri şundan iboratki, film absurd, örtaça va köpinça aqldan ozdiradigan darajada qiziqarli, lekin inson ruhi hali ham tirik ekanini körsatiş uçun yaratilgan. Metacritic saytida 21 ta şarhga asoslangan örtaça baho 100 ballik şkalada 60 ball bölib, bu «aralaş yoki örtaça» şarhlarni körsatadi. CinemaScore sörovida qatnaşgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada «B+» örtaça bahosini berişgan.
Chicago Sun-Times gazetasining muharriri Roger Ebert filmga tört yulduzdan uç yarim yulduz berdi. U Bigelowni bu mavzu uçun qiziqarli rejissyor deb hisoblab, qahramonlarining hayotini falsafiy sabablarga köra xavfli keçirişini taʼkidladi, ularni harakat odamlari emas, balki eʼtiqodlarini harakat orqali ifodalaşni tanlagan fikr odamlari deb taʼrifladi. Ebertning hamkasbi Gene Siskel öz telekörsatuvida filmni «unçalik yomon emas» deb atadi, lekin uni soxta finallar va keraksiz dialoglar bilan «ortiqça yuklangan» deb hisoblab, oxir-oqibatda filmga salbiy baho berdi.
The New York Times gazetasidagi şarhida Janet Maslin Reevesning öyinini maqtadi: u Reevesning köp işlarida intizom va turli-tumanlikni körsatganini taʼkidladi, uning xarakterli politsiya detektivi uçun xos bölgan bosiq xatti-harakat bilan komik rollardagi erkin uslub örtasida osonlik bilan almaşinişini qayd etdi. Entertainment Weekly jurnali filmga «C+» bahosini berdi; Owen Gleiberman esa filmning jismoniy zöriqişni izlab hayotini sarflamaydiganlarni ikkinçi darajali odamlardek his qildirişini, bepisand jismoniy jasoratni yangi aristokratiya şakliga aylantirişini yozdi.
The Washington Post gazetasidagi şarhida Hal Hinson Bigelow ekranga çiqargan köp narsa miyada emas, balki töğridan-töğri içki his-tuyğularimizga taʼsir qilişini yozdi. Ayniqsa sörfing sahnalari ulkan kuç va hayratga soluvçi taʼsirga ega ekanini taʼkidladi. Uning fikriça, film köz uçun ziyofat, lekin biz filmlarni faqat közimiz bilan tomoşa qilmaymiz, degan xulosaga keldi. Rolling Stone jurnalidan Peter Travers, Bigelow filmni böron kabi gaplar dengiziga çökib ketişdan saqlay olmaganini, lekin uning iştirokisiz «Point Break» haşamatli kostyumdagi çiroyli yigitlarga qaraş bahonasidan boşqa narsa bölmasligini yozdi.
USA Today gazetasi filmga tört yulduzdan ikki yulduz berdi. Mike Clark esa film materialining intuitiv qismlari (tölqin şovqini, paraşyut tryuklari, örtada joylaşgan binodagi qattiq otişma) birinçi darajali ekanini, lekin ssenariy, aktyorlik, rejissura va qahramonlar örtasidagi işonçli munosabatlar kabi muhimroq jihatlar hayratga soladigan darajada zaif ekanini qayd etdi. Time jurnalidan Richard Corliss esa filmni «ajoyib suratga olingan», lekin syujeti maçoning mistikasiga şunçalik berilib ketganki, çeksiz muvaffaqiyatsizlikka aylaniş xavfi borligi haqida yozdi: vizual jihatdan 10 ball, aql-idrok jihatidan 3 ball.
Tanqidçilar Bodhi va Jonny örtasidagi «döstona» munosabatlarni, şuningdek Tyler va Jonny örtasidagi nihoyatda dinamik romantik munosabatlarni qayd etişdi (buning uçun Bigelow Peter Iliffning asl ssenariysini özgartirgan). Tyler muşaklari baquvvat, jasur ofitsiant sifatida tasvirlandi, Jonnyning nozikligi esa uning mardligi bilan uyğun qöşilgan; deyarli har bir birgalikdagi sahnada kamera ularni teng huquqli sifatida körsatadi.
2006-yilda filmning maxsus DVD naşri çiqarildi; asl DVD esa 2001-yil 22-mayda çiqqan edi. Entertainment Weekly filmga «B» bahosini berdi va filmning qöşimça materiallari (jumladan, Swayzening paraşyut bilan sakraşi haqida, aslida u «Xayr, amigo» iborasini özi aytadi) tomoşabinni taranglikda uşlab turişini yozdi.
2021-yilda Kit Duggan «Point Break» filmi haqida 30 yil ötgaç mulohaza yuritib, Irish Times gazetasida şunday yozdi:
7Mukofotlar va nomzodliklar
1992 — MTV Movie Award mukofoti — Eng orzuga loyiq erkak (Keanu…
1992 — MTV Movie Award mukofoti — Eng orzuga loyiq erkak (Keanu Reeves)
1992 — MTV Movie Award nomzodligi — Eng yaxşi ekşn sahnasi (Yuta Bodhini uşlab olayotganda samolyotdan ikkinçi sakraş)
1992 — MTV Movie Award nomzodligi — Eng orzuga loyiq erkak (Patrick Swayze)
8Saundtrek
Ratt — «Nobody Rides for…

Ratt — «Nobody Rides for Free»
Concrete Blonde — «I Want You»
Jimmy Buffett — Volcano
The Jimi Hendrix Experience — «If 6 Was 9»
School of Fish — «Rose Colored Glasses»
Public Image Ltd. — «Criminal»
Şark Island — «My City»
Love — «7 and 7 Is»
Loudhouse — «Smoke on the Water»
Westworld — «So Long Cowboy»
Little Caesar — «Down to the Wire»
L.A. Guns — «Over the Edge»
Liquid Jesus — «7 and 7 Is»
Wire Train — «I Will Not Fall»
Ice-T — «Original Gangster»
Mark Işam — «Foot Chase»
Sheryl Crow — «Hundreds of Tears»
9Remeyk
2015-yilda uşbu filmning remeyki çiqdi; uning ssenariysi Kurt Wimmer tomonidan yozilgan. Syujet sezilarli…
2015-yilda uşbu filmning remeyki çiqdi; uning ssenariysi Kurt Wimmer tomonidan yozilgan. Syujet sezilarli darajada özgartirildi: unda ekstremalçilar falsafasiga amal qilib, bir neça jinoyat sodir etişni maqsad qilgan yoş odamlar guruhi haqida hikoya qilinadi. Bu jinoyatlarni sodir etiş ular uçun afsonaviy ekstremalning sakkiz bandlik röyxatini bajariş hisoblanadi va ularga qandaydir öta tabiiy maqsadga erişişga yordam beradi.
10Madaniyatda
Boş qahramon umidsizlikdan havoga bir neça marta pistoletdan öq uzadigan sahna britaniyalik komediyali…
Boş qahramon umidsizlikdan havoga bir neça marta pistoletdan öq uzadigan sahna britaniyalik komediyali jangari film «Bizga öxşagan politsiyaçilar» (2007) da parodiya qilingan. «Point Break»ni yaxşi köradigan boş qahramon filmning maʼlum bir lahzasida xuddi şunday harakat qiladi.
11Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB12Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «На гребне волны (фильм, 1991)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
