Rambo: First Blood Part II

Mahkum John Rambo toş karyerida işlaydi va Amerika şaharçasida qilgan talon-tarojligi uçun jazo ötamoqda. Unga nazoratçi yaqinlaşib, KPPga borişni buyuradi. U yerda uni sobiq qömondoni, polkovnik Samuel Trautman kutib oladi. Ramböning qolgan beş yillik muddatini ötaşi örniga, Trautman unga adolat bilan kelişuv taklif qiladi: harbiy xizmatga vaqtinça qaytiş evaziga maxfiy operatsiyada qatnaşiş va muvaffaqiyatli bajarilgan taqdirda barça sudlanganliklarni olib taşlovçi prezident farmoni. Bir oz öylanganidan söng, John rozi böladi.

Uni harbiy politsiya kuzatuvida vertolyotda Tailanddagi qayerdadir joylaşgan AQŞ harbiy bazasiga olib kelişadi. U yerda u Trautman bilan uçraşadi va operatsiyani boşqarayotgan Vaşingtondagi yuqori martabali amaldor, nomi aytilmagan AQŞ Kongressi qömitasi xodimi Marshall Murdock bilan tanişadi. Murdock Ramböga 1971-yilda John qoçib ketgan, Vyetkong konslagerida saqlanayotgan amerikalik harbiy asirlar haqida gapirib beradi. Dastlabki razvedka maʼlumotlariga köra, lager böş bölişi kerak. Ramböning vazifasi lagerga kirib, heç kimga sezdirmasdan va duşman bilan jang qilmasdan, suratlar yordamida asirlar borligini yoki yöqligini tasdiqlaş yoki rad etişdan iborat. Murdock özi haqida, 1966-yilda uruş paytida u Kontumdagi 3-dengiz piyoda diviziyasining 3-polki 2-batalyonida zobit bölganini aytadi. U Johnni işontiradi, muvaffaqiyat ehtimoli operatsiya muvaffaqiyatsizlikka uçraş ehtimolidan yuqori, va operatsiya muvaffaqiyati uçun bazada elektronikaga töla va xizmat körsatuvçi xodimlar bilan butun buyruq-hisoblaş markazi işga tuşirilgan, u faqat Ramböni dolzarb maʼlumotlar bilan taʼminlaş uçun işlaydi. Murdock yordamçilaridan uni «bu laʼnati issiqdan qutqariş uçun biror sovuq narsa» olib kelişni söraydi. Şu payt John gazlangan suv avtomatida faqat bitta «Kola» bankasi borligini payqaydi, u esa aynan Murdock uçun ajratilgan, bu esa uning u yerda uzoq qolmasligini anglatadi va butun operatsiya hamda u yerga keltirilgan «eng yangi uskunalar» budjet mablağlarini özlaştirişni yaşiriş uçun bir xil blef ekanligiga işora qiladi. Murdock Johnning eʼtiborini qaratib, unga heç qanday holatda duşman bilan jangga kirişiş va asirlarni topilgan taqdirda ozod qilişga uriniş taqiqlanganini taʼkidlaydi (bu maqsadda, operatsiya rejasiga köra, «Delta» otryadi va polkovnik Trautman boşçiligidagi maxsus hujum guruhi yuborilişi kerak). Uçişdan oldin uçiş-qöniş yölagida samolyot eşigi yonida turgan Rambo Trautmanga 2-batalyon öşa paytda Kontumda emas, balki Khesanida joylaşganini aytadi, şuning uçun u Murdockning bir oğiz sözigha ham işonmaydi va faqat Trautman, uning sobiq qömondoni, unga işonadigan yagona odam ekanini taʼkidlaydi.

John desantlaş joyigaça transport samolyotida uçadi. Sakraş paytida uning snaryadi samolyot bortiga ilinib qoladi va u mahkamlaş remnlarini piçoq bilan kesişga majbur böladi. Natijada u muvaffaqiyatli yerga tuşadi, ajraliş paytida deyarli barça snaryadini yöqotadi, faqat jangovar piçoği va bir neçta öqli kamon qoladi.

Jangalda Rambo öz aloqaçisini topadi, u vyetnamlik Ko Bao bölib çiqadi. Birgalikda ular qaroqçilar qayiğini yollab, qisqa yöl bilan daryo böylab suzib ketişadi. Lagerga keçqurun yetib kelişadi. Rambo lagerga kirib, asirlarni topadi va ulardan birini olib çiqayotib, bir neça patrul askarini kamon bilan öldiradi.

Ertalab vyetnam lagerida signal kötariladi va barça askarlar quvğinga otlanadi. Qahramonlar yölning bir qismini daryo böylab suzib ötişadi, ammo daryo qaroqçilari ularni belgilangan manzilgaça olib bormoqçi emas, balki vyetnamliklarga foydali narxda sotmoqçi bölişadi. Şu maqsadda ular qurollarini ularga qaratib turişadi, qahramonlarni ufqda paydo bölgan vyetnam patrul katerining ekipajiga topşiriş niyatida. Ammo Rambo qaroqçilarning ehtiyotsizligidan foydalanib, ularning hammasini öldiradi va şu bilan birga duşman patrul katerini ham yöq qiladi. John yöldoşlari bilan kelişilgan evakuatsiya nuqtasi tomon yöl oladi. Amerikaliklar transport vertolyotini yuboradi, unda polkovnik Trautman ham uçmoqda. Evakuatsiya guruhi havodan Ramböni va bir asirni köradi hamda bazaga radio orqali xabar beradi. Baza xodimlari quvonadi, ammo asirning qutqarilganini eşitgan Murdock barçani hayratga solib, kutilmaganda operatsiyani bekor qiliş buyruğini beradi, çunki u mahbuslarni qutqarişdan manfaatdor emas: unga berilgan körsatmalar bunday rivojlanişni nazarda tutmaydi, «yuqoridagilar» rejasiga köra, butun operatsiya hisobot beriş va jamoatçilik fikrini tinçlantiriş uçun, yigirma beş ming amerikalik harbiy asir va bedarak yöqolganlar taqdiriga nisbatan ötkazilgan va ularni haqiqatda qutqarişni nazarda tutmagan (buning uçun rahbariyatga asirlarning tirik aholisi emas, balki mumkin qadar böş harbiy asirlar lagerlarining suratlari kerak edi). Vertolyot bazaga qaytadi, Rambo va asir esa vyetnamliklar tomonidan örab olinadi va uning taslim bölişdan boşqa iloji qolmaydi. Uning qöllari yöğon tayoqqa boğlanadi va u belgaça battar hidli çiqindi çuqurga tuşiriladi.

Vyetnam bazasiga sovet desantçilari bilan vertolyot uçib keladi. Ularga podpolkovnik Podovskiy qömondonlik qiladi. Keçqurun Podovskiy Ramböni söroq qiladi, uni şafqatsizlarça qiynaydi va jismoniy azoblar Ramböga taʼsir qilmasligi ayon bölgaç, boşqa asirni qiynaş bilan tahdid qiladi, söngra Rambo oldiga asosiy kozirini qöyadi: u evakuatsiya guruhi va Amerika ştabi örtasidagi aloqani radioeşitiş yozuvini unga körsatadi. Murdock uni sotganini anglagan Rambo, faqat Murdockka qasos vaʼda qiliş uçun öz odamlari bilan radio aloqaga çiqişga rozi böladi. Şundan söng u qoçadi, bir vaqtning özida bazaga Ko kirib, Ramböga qoçişda yordam beradi. Ular bazadan jangovar vertolyot va sovet desantçilari quvğinida qoçişadi.

Ertasi kuni John tuzoqqa tuşadi. U barça duşmanlarini otib taşlaydi, ammo Johnni sevib qolgan Ko halok böladi. Rambo uning tumorini olib, uni jangalda dafn etadi. Nafrat va qasos hissi bilan tölgan Rambo jangalda sovet desantçilarini yöq qiladi. Vahima kötariladi.

Şu orada Rambo yaqin atrofdagi qişloqqa yugurib boradi, yöl-yölakay Vyetkong avtomobillarini portlatadi va quruq bambuk töqaylarida askarlarni yoqib yuboradi. Şarşaraning yonida Johnni sovet vertolyoti quvib yetadi. Vertolyot suv yuzasiga deyarli tuşganda, Rambo suvdan çiqib, vertolyotga çiqib oladi va uning içidagi sovet ekipajini taşlab yuborib, Vyetkong bazasiga uçadi. Vertolyotning qurollari (boşqarilmaydigan reaktiv snaryadli töp bloklari va pulemyotlar) yordamida Rambo bazadagi barça duşman askarlarini otib taşlaydi va asirlarni qutqaradi. Ular «uy» tomon uçib ketişadi.

Tösatdan ularni podpolkovnik Podovskiy boşqarayotgan oğir sovet vertolyoti quvib yetadi. Havo jangi boşlanadi, qoçgan asirlar orasida oğir yaralanganlar paydo böladi, ammo ular özlari quvayotgan vertolyotning bort öqçisini öldirişga muvaffaq bölişadi. Harbiy hiylasi yordamida Rambo duşman vertolyotini portlatişga erişadi.

Nihoyat, Rambo asirlar bilan birga bazaga yetib boradi. Ğazab bilan u bazaga bostirib kiradi va barça kompyuterlarni pulemyotdan otib yöq qiladi. John Murdockga hujum qiladi va uning ayançli oqlanişlarini töxtatib, ogohlantiradi: «Sen bilasan, u yerda hali bizning asirlarimiz qolgan. Bu odamlarni top. Aks holda men seni topaman». Ramböni ikkinçi Şaraf medali bilan taqdirlaşmoqçi bölişadi, ammo u rad etadi va Trautmanga asirlarni mukofotlaşni taklif qiladi, çunki uning fikriça, «ular buning uçun azob çekdilar». Polkovnik ham Johnni armiyada qolişga taklif qiladi, ammo u xohlamaydi: axir, u yerda uning halok bölgan döstlari va özining «bir qismi» qolgan.

Muharrirlar: Mark Goldblatt va Mark Helfrich

Boş operator: Jack Cardiff

Musiqasi: Jerry Goldsmith

David Morrellning personajlari asosida

Ijro etuvçi prodyuserlar: Mario Kassar va Andrew Vajna

Hikoya: Kevin Jarre

Ssenariy: Sylvester Stallone va James Cameron

Prodyuser: Buzz Feitşans

Rejissyor-postanovkaçi: George Cosmatos

Rotten Tomatoes saytida film 46 ta şarh asosida 33% tasdiqlaş reytingiga ega. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Rambo: First Blood Part II» janr muxlislarini qoniqtiriş uçun yetarliça tartibsizlikni taklif etadi, ammo bir paytlar yengilmas bölgan boş qahramonini yana bir muşakli jangari-berserkka aylantiradigan regressiv davomi bölib qolmoqda». Metacritic saytida film 15 ta tanqidçining şarhlari asosida 100 balldan örtaça tortilgan 47 reytingga ega, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar» holatiga mos keladi.

The New York Timesdan Vincent Canby filmni «u nafratlanadigan kongressmendan deyarli kam oportunistik» deb atadi. «U yerda aytilgan hamma narsaga qaramay, u bedarak yöqolganlar masalasiga qaraganda, özi uçun dolzarb ramka[nima?] qidirişga köproq qiziqadi, u jangari-sarguzaşt filmi uçun, unda janob Stallone — uning tanasi va böş nigohi — muxlislari eng köp yoqtiradigan işni qila oladi. Yaʼni, önlab yaxşiroq qurollangan, ammo kamroq ölmas duşmanlarni yolğiz özi kuraşib, aldab va öldiriş». Variety şunday yozdi: «Amalga oşirilmagan ekran farsi şundan iboratki, qahramon-mağlub Rambo, gözal vyetnamlik qiz pulemyot bilan yordam bersa ham, asirlarni tailand harbiy-havo bazasiga olib boriş yölida Vyetkong va qizil armiya askarlarining butun tödalarini tutun çiqayotgan rus vertolyotida yöq qilişi mumkinligini tan olişdir, va faqat yuzidagi çandiq (temir piçoq zarbidan) uning mustahkam qiyofasini buzadi. Bu fantaziyada siz uning ovqatlanişini ham körmaysiz, göyo uning tanasi özi-özini oziqlantiradi». Chicago Tribuneʼdan Gene Siskel filmga törtdan uçta yulduz berdi va uni «qilayotgan işida juda yaxşi, ammo qilayotgan ishi har doim ham unçalik yaxşi emas» deb atadi, duşmanning tasvirini «sariq xavf» obrazi, oq rang töğri, boşqa ranglar esa notöğri degan tasavvurga qaytiş sifatida qayd etdi. Los Angeles Timesdan Michael Wilmington yozdi: «Agar personaj, göyo, hamma narsani qila olsa, uning taqdiri uçun taşviş yoki xavotirda böliş qiyin. (Heç bölmasa, Supermenda kriptonit bor edi.) Bizda faqat uzoqdan turib estetik zavqlaniş qoladi: Rambo portlaşlar va bir neça million dollarlik havo hujumlari orqali, Korusantning olovli töplari va uçayotgan jasadlar orasidan yugurayotganini kuzatiş. Hokimiyat haqidagi şafqatsiz fantaziyalarga umidsiz berilganlardan taşqari, bu ehtimol tez orada zerikarli bölib qoladi». Pauline Kael The New Yorkerda buni şunday izohladi: «Rejissyor George P. Costmatos bu deyarli psixopatik materialga — katolik ikonografiyasi va "Omadli askar" aralaşmasiga — professionallik körinişini beradi, ammo ğalati jinnilik doim mavjud». The Washington Postdan Paul Attanasio yozdi: «Eng yaxşi holatda, "Rambo: First Blood Part II" — qöpol va samarali suratga olingan öng qanot olomonni qözğatuvçisi[nima?], kovrik bombardimoni badiiy ekvivalenti — xursand bölişni yoki panoh izlaşni bilmaysiz. Eng yomon holatda, bu Sylvester Stallone tomonidan yozilgan, Sylvester Stallone boş rolda ijro etgan Sylvester Stalloneʼga hurmat bayrami».

John Nubbin «Rambo: First Blood Part II» filmi haqida Different Worlds jurnali uçun şarh yozdi va şunday dedi: «Milliy tozalaş vositasi sifatidagi foydasidan taşqari[nima?] [...] "Rambo" — bu ajoyib jangari film. Cardiffning operator ishi heç qaçongidan ham yaxşi. U ekrandan rasm soliş uçun kanvos sifatida foydalanib, öz uslubini ikki baravar kuç bilan namoyiş etdi, uni imkon qadar mohirlik bilan bezadi. Bu yerdagi hikoya usullari uzoq vaqtdan beri körganlarimizning eng yaxşilaridan biri. Goldsmithning musiqasi kuçli va original, bu uning uzoq vaqtdan beri eng yaxşi asari».

Film «Oskar» mukofotiga (1986) «Eng yaxşi ovoz effektlari montaji» nominatsiyasida nomzod böldi (Fred J. Brown).

Film «Oltin malina» mukofotini yilning eng yomon filmi sifatida oldi. Sylvester Stallone eng yomon erkak roli uçun «Oltin malina» oldi, James Cameron esa eng yomon ssenariy uçun. Frank Stalloneʼning «Peace in Our Life» qöşiği ham şu mukofotga sazovor böldi. Şuningdek, quyidagi nominatsiyalarda ham nomzod böldi: eng yomon ikkinçi darajali ayol roli va eng yomon yangi yulduz (Julia Nixon) hamda eng yomon rejissyor (George P. Cosmatos).

Film 1985-yil oxirida «Thorn EMI HBO Video» kompaniyasi tomonidan AQŞda VHS formatida çiqarildi, Kanadada faqat NTSC tizimida, Buyuk Britaniyada esa Guild Home Video kompaniyasi tomonidan. Ingliz tilli hududlarda va boşqa mamlakatlarda NTSC va PAL tizimlarida çiqarildi. Keyinçalik film LaserDisc formatida ham çiqarildi.

AQŞda 2000-yillar boşida film Artisan Entertainment kompaniyasi tomonidan Dolby Digital 5.1 ovozi bilan DVDda çiqarildi, maxsus naşrlarda esa DTS 5.1 ovozi bilan. Qöşimçalar orasida treyler bor edi.

Şuningdek, film Blu-Ray va HD DVD formatlarida ham çiqarilgan.

Filmga musiqani kompozitor Jerry Goldsmith yozgan. Film yakunida «Peace in Our Life» qöşiği Frank Stallone tomonidan ijro etilgan. Filmning saundtreki 1985-yilda plastinka va audiokassetalarda çiqarildi. 1990-yillardan boşlab saundtrek audiokassetalarda va CD kompakt-disklarda çiqarilib kelinmoqda.