Sadhna

Filmning markaziy mavzusi fohişalarni reabilitatsiya qiliş va ularni jamiyatning asosiy qatlamiga qaytariş bölib, öşa paytda bu jasoratli va bahsli mavzu edi. Bundan taşqari, film jamiyatning fohişalikka bölgan qaraşini ham şubha ostiga qöyadi.

Hikoya mahalliy kollejda lektor bölib işlaydigan va qari onasi bilan yaşaydigan Mohan atrofida aylanadi. Dastlab uning öz sinfida Mṛiççhakatika klassik pyesasi asosida dars berayotgani körsatiladi. Pyesada zodagon Çarudatt haqida hikoya qilinadi, u fohişa Vasantsenaga oşiq böladi. Bu hikoya yoş Mohanning nozik ruhiyatida çuqur iz qoldirgandek körinadi, buni hikoya rivojidan va uning yakuniy çöqqisidan köriş mumkin. Uning qari onasi öğli uylanişini xohlaydi, çunki u vafot etişidan oldin öğli oilali bölişini istaydi. Ammo Mohan bunga qarşi, çunki u bunçalik erta uylanişni istamaydi. Bir kuni zinadan tuşayotganda, qattiq isitmasi bor onasi sirpanib yiqiladi va huşidan ketadi. Isitma taʼsirida alahlab qolgan bölsa-da, u kelinini körişni xohlaşini piçirlaydi. Qöşni Jeevan yordam berişga vaʼda beradi hamda Rajni ismli ayolni olib keladi. Uni onasiga kelajakdagi kelin sifatida taniştiradi. Endi onasining soğligi yaxşilanadi va u Rajni bilan juda xursand böladi. Qizning gözalligi va odobi uni şu qadar mamnun qiladiki, u Rajnini kelajakdagi kelini sifatida qabul qiladi va hatto unga oilaviy zargarlik buyumlarini kiyib olişga beradi. Rajni zeb-ziynatlarni va töy sarpösini kiyib olgaç, qattiq hayajonlanadi, ammo mijozlari uni töy kiyimida ijro etişni talab qilganda, u larzaga tuşadi. Mohan Rajnining gözalligi va jozibasiga oşiq böladi. Şundan söng ona va öğil Rajnining aslida fohişa, Çampabai ekanligi haqidagi dahşatli xabarni eşitadilar. Mohan onasining Rajnini qabul qilişi va uning oilaga singib ketişi, gözal fohişaning Mohanga oşiq bölgaç özgarişi hikoyaning asosiy özagini taşkil etadi.

Rassomlik bölimi

Sant Singh — sanʼat direktori

R. G. Gaekwad — sanʼat direktorining yordamçisi

Ovoz bölimi

Jaywant S. Worlikar — audiograf

S. N. Modi — audiografning yordamçisi

S. N. Sharma — audiografning yordamçisi

Grim bölimi

Şanker Ram Jadhav — grim rassomi

Ram Singh — grim rassomining yordamçisi

Kostyum va garderob bölimi

Vasant — kostyum dizayneri

Kamera va elektr bölimi

Dharam Çopra — kamera operatori

Roşanlal Sharma — birlik fotografi

Vithal Narayan — fokus-pulleri

P. R. L. Raman — klepper-loader

Montaj bölimi

Abba Joşi — plyonkani işlab çiqiş

Krishnan Saçdeva — montaj böyiça yordamçi muharrir

Ikkinçi birlik rejissyori yoki yordamçi rejissyor

O. P. Bedi — yordamçi rejissyor

Yash Çopra — yordamçi rejissyor

Balbir Kumar — yordamçi rejissyor

Boşqa xodimlar

G. D. Bhadsavle — publitsist

Jaikişan — işlab çiqariş böyiça yordamçi

Laxmi Narayan Yadav — işlab çiqariş böyiça yordamçi

C. L. Kapoor — işlab çiqariş direktori

C. V. K. Sastry — işlab çiqariş nazoratçisi

Mohanlal Harkişenlal Sibal — taqdim etuvçi

B. Sohanlal — xoreograf

Bhadrakumar Yagnik — jamoatçilik bilan aloqalar

Fohişa Çampa bai rolining dastlabki nomzodi aktrisa Nimmi bölgan, ammo u fohişa rolini ijro etişdan tortinib, taklifni rad etgan. Keyinçalik B. R. Çopra bilan Naya Daur (1957) filmida işlagan aktrisa Vyjayanthimala ssenariyni rejissyordan eşitgaç, darhol filmda iştirok etişga rozi bölgan. Bundan taşqari, B. R. Çopraning kenja akasi Yash Çopra Sadhna suratga olinayotganda yordamçi rejissyor bölgan. Keyingi yili B. R. Çopra unga Dhool Ka Phool (1959) filmi bilan rejissyor sifatida imkoniyat bergan.

Filmning musiqasini Datta Naik yozgan, uning bu albomi unga birinçi muvaffaqiyatini keltirgan. Keyinçalik u Dhool Ka Phool (1957) va Aag Aur Daag (1970) filmlari uçun Bollivud qöşiqlarining eng yaxşilarini yaratgan.

Qöşiqlar matnini Sahir Ludhianvi yozgan, ijrosini esa Lata Mangeşkar, Mohammed Rafi, S. Balber (musiqaçi), Geeta Dutt va Asha Bhosle bajargan.

Sadhna tanqidçilardan asosan ijobiy şarhlar olgan va öşa yilning eng köp tan olingan filmlaridan biri bölgan. The Hindu gazetasining şarhlovçisi Vijay Lokapally şunday degan: «Yordamsiz ayollar va jamiyat mavzusida yaratilgan buyuk filmlar orasida Sadhna Çopra va Vyjayanthimala tomonidan estetik jihatdan şunçalik nafis hujjatlaştirilgan mavzuni realistik tasvirlaş va yondaşuvi bilan öz örnini egallaydi». Şarhlovçi aktrisa Vyjayanthimalani maqtagan, uning ijrosi «kotxada mijozlarni qiziqtirganda ajoyib» va «bölajak kelin qiyofasiga kirganda hayratlanarli darajada bosiq» deb taʼriflangan. Şu bilan birga, «u ikki qarama-qarşi va murakkab rolni katta mahorat bilan almaştirib ijro etadi — bu ulkan karerasida faqat 22 yoşida va hali 10 ta filmi ham bölmagan, bu qiyin, ammo hal qiluvçi rolga imzo çekkan sanʼatkor uçun ajoyib yutuqdir» deyilgan va «film butunlay Vyjayanthimalaning raqqoslik va aktyorlik mahoratiga bağişlangan [...] raqs sahnalarida u maftunkor» deb xulosa qilingan. «Madhumati» filmi uçun bir xil nominatsiyada nominatsiya qilingan bölsa-da, öşa yili Filmfare mukofotining eng yaxşi aktrisa nominatsiyasi boşqa birovga berilişi mumkin emas edi».

Şunga öxşaş, Rediff şarhlovçisi Dineş Raheja şunday yozgan: «Sadhna yondaşuvi jihatidan ança progressiv edi, adabiyot professori bilan fohişa örtasidagi muhabbat hikoyasini jasorat bilan yoritdi [...] u fohişa hayotining köp uçraydigan fojiali yölini emas, balki baxtli yakunni ham körsatişga jurʼat etdi». Raheja yana qöşimça qilib, «Çopraning hikoya uslubi anʼanaviy bölsa-da, islohotçi hikoyani yaratişga urinişi uçun uni maqtaş kerak» deydi. Musiqa rejissyori Datta Naik va qöşiqlar muallifi Sahir Ludhianvi, ayniqsa, «Aurat Ne Janam Diya Mardon Ko» qöşiği uçun maqtovga sazovor bölgan — bu qöşiq «eng yuksak çöqqi» va filmning «tuk kötargan» qöşiği sifatida taʼriflangan.

Teatr prokatining oxirida film taxminan ₹16,000,000 yiğib, ₹8,000,000 sof daromad keltirgan va Box Office India tomonidan «hit» deb baholanib, 1958-yilning eng köp daromad keltirgan beşinçi filmi bölgan. Film B. R. Films studiyasi uçun Ek Hi Raasta va Naya Daur (1957) filmlaridan keyin uçinçi töğridan-töğri kassa hiti bölgan, rejissyor sifatida B. R. Çopra uçun esa Afsana, Şole va Çandni Çowk filmlaridan keyin ketma-ket oltinçi hit bölgan. Sadhna filmidan keyin Çopraning studiyasi moliyaviy jihatdan eng foydali brendga aylandi va yetakçi qahramonlar hamda aktrisalar uning studiyasi kafolatlagan kassa uçun öz haqlarining yarmiga işlaşga tayyor bölişgan.

6-chi Filmfare mukofotlarida Vyjayanthimala bir yilning özida bir aktyorlik nominatsiyasida ikki marta nominatsiya qilingan birinçi aktrisa böldi — u Madhumati va Sadhna filmlarida iştiroki uçun nominatsiya qilindi va Sadhna uçun ğolib böldi. Bu nominatsiyalar uni barça toifalar böyiça birinçi köp nominatsiyalangan iştirokçi qildi, bu rekordni u Sadhna va Talaaq filmlari uçun nominatsiya qilingan Mukhram Sharma bilan bölişadi, u birinçi filmi uçun ğolib bölgan. Ğalaba, şuningdek, uni Filmfare tarixida ham yetakçi, ham yordamçi toifalarda ğolib bölgan birinçi ijroçi qildi.