«Saudagar» (tarjimasi: «Savdoğar») — Sudhendu Roy rejissyorligida suratga olingan, bengal yozuvçisi Narendranat Mitraning «Ras» hikoyasi asosida yaratilgan 1973-yilgi Bollivud drama filmi. Filmda Nutan Mahzubin, Amitabh Bachchan esa Moti rolini ijro etadi. Filmda şuningdek Trilok Kapur va Phoolbanu rolidagi Padma Xanna ham iştirok etadi. Murad, Leela Mişra (Badi Bhi rolida), Dev Kişan, Jugnu va V. Gopal ham filmda rol öynaydi. Film tijorat jihatidan muvaffaqiyatli bölmasa-da, 46-Oskar mukofotlari marosimida eng yaxşi çet tilidagi film nominatsiyasi uçun Hindiston tomonidan tanlangan, lekin nominatsiyaga sazovor bölmagan.
1Rollarda
Nutan, Amitabh Bachchan, Padma Khanna
Nutanaktyor2Syujet
Moti Sultanganjdagi maşhur "gur" (tozalanmagan, konsentratlangan xurmo şarbati) savdogari bölib, xurmodan…
Moti Sultanganjdagi maşhur "gur" (tozalanmagan, konsentratlangan xurmo şarbati) savdogari bölib, xurmodan (Khajur) tayyorlangan mavsumiy gur bilan savdo qiladi. Mavsumdan taşqari vaqtda u Phoolbanu ismli qizni uçratadi va unga oşiq böladi. Moti Phoolbanuning otasiga yaqinlaşadi, u esa mehar (kelin uçun tölanadigan qalin) talab qiladi, Motida esa bu pul yöq.
Majubee — Motining savdo hamkori, beva ayol, u Motiga sotiş uçun gur tayyorlab beradi. Uning guri (va demak, Motining guri ham) juda maşhur, xaridorlar doim Motidan xarid qilişni afzal köradi. Moti Majubeega uylanişga qaror qiladi, şunda unga pul tölamasligi va tezroq hamda köproq pul jamğarişi mumkin böladi. Majubee Motining yaşirin niyatidan bexabar, taklifdan avval hayratga tuşadi, lekin keyinroq rozilik beradi. Mavsum oxirida Moti mehar uçun yetarli pul yiğadi va Majubeedan ajraşadi, bahonasi esa uning özi juda hurmat qiladigan qaynisi bilan noqonuniy munosabatda bölganligi edi. Majubee bu xabardan hayratga tuşadi va ketişdan oldin Motiga laʼnat yöllaydi.
Bu voqea Majubeeni va jamoat aʼzolarini larzaga soladi. Moti Phoolbanuning otasi bilan uçraşib, qizini yana söraydi. Mehardan mamnun bölgan ota qizini (Phoolbanuni) Motiga turmuşga beradi. Şu bilan birga, Moti Majubeening yordamida topgan barça pulini sarflaydi va Phoolbanu bilan turmuş qurgandan keyin haşamatli hayot keçiriş uçun yana qarzga botadi. Şu orada baliq savdogari (Nadeer) Majubeega uylanişni taklif qiladi. U Majubeega oçiqdan-oçiq aytadiki, uning kiçik bolalari bor va u Majubeeni ularga qaraşişni istaydi. Nadeer unga doim hurmat bilan muomala qiladi. Natijada Majubee boşqa qişloqqa köçib ketadi. Gur mavsumi kelguniga qadar hammasi yaxşi edi. Phoolbanu esa gur tayyorlaşda juda yomon, Motining xaridorlari uning dökonidan xarid qilişni töxtatadi.
Gur mavsumi deyarli tugaydi va Moti öşa yil yaxşi foyda körmaydi. Bir kuni Phoolbanu gur tayyorlayotganda, Moti kelganida, u vannaga tuşiş uçun ketib qolgan, gur esa kuygan böladi. Moti Phoolbanuni tayoq bilan qattiq uradi. Şundan keyin uning qaynotasi yaraşiş uçun keladi va ular yana birga yaşay boşlaydi.
Lekin bir kuni ertalab, xurmo daraxtidan şira yiğayotganda, Moti asta-sekin öz xatosini anglaydi. U uyga gur tayyorlaş uçun heç qanday şirasiz keladi. Phoolbanu (Phooljan) undan bugungi şira qayerda, deb söraydi. Moti gur tayyorlaş işini taşlaganini aytadi. Motining ğam-anduhga botganini va butunlay sinib ketganini körgan Phoolbanu otasining uyiga ketadi. Şu orada yölda Phoolbanu Motining şira bilan kelayotganini köradi, lekin asta-sekin u boşqa joyga ketayotganini anglaydi. Phoolbanu yölda uning orqasidan ergaşadi va Motining Majubeening uyiga ketayotganini bilib oladi. Moti nihoyat öz xatosini tuşunadi. U ikki kanistr xurmo nektarini olib, Majubeening eri uyida unga murojaat qiladi va sotiş uçun gur tayyorlab berişini söraydi. Dastlab Majubee Motini körib juda ğazablanadi, lekin u ayançli ahvolda ekanini va bilvosita keçirim sörayotganini tuşunadi. U şuningdek, Phoolbanuni devor orqasida turib hammasini eşitayotganini köradi. Ikki ayolning közlari uçraşganda, ular yiğlab yuboradi va mehr bilan bir-birini quçoqlaydi.
3Aktyorlar
Nutan — Mahjabeen "Maju", Motining sobiq…
Nutan — Mahjabeen "Maju", Motining sobiq xotini.
Amitabh Bachchan — Motallib, yana Moti nomi bilan tanilgan.
Trilok Kapur — Nadeer.
Padma Xanna — Phoolbanu "Phool jaan".
Murad — Şeikh.
Leela Mişra — Badi Bhi.
Dev Kişan — Vahid Bhaijan, Razakning katta akasi.
Jugnu — Usmon.
V. Gopal — Gafoor.
C.S. Dubey — Banerji.
Yunus Bihari — xaridor.
H.L. Pardesi — Sikandar.
Paro — Xaala.
Habiba Rehman — qişloq qizi.
Narbada Şankar — Mallik babu.
Şriram Şastri — Sadan babu.
Suraiya — qişloq ayoli.
4Musiqa
Filmning musiqasini sermahsul bastakor, marhum Ravindra Jain yaratgan. Qöşiqlar matnini ham Ravindra Jain…
Filmning musiqasini sermahsul bastakor, marhum Ravindra Jain yaratgan. Qöşiqlar matnini ham Ravindra Jain yozgan. U filmga bir qança esda qolarli qöşiqlar bastalagan, jumladan:
"Har Haseen Çeez Ka" — Kişore Kumar
"Sajana Hain Mujhe Sajna Ke Liye" — Asha Bhosle
"Kyon Laayo Sainya Paan" — Asha Bhosle
"Husn Hain Ya Koi Qayamat Hain" — Mohammed Rafi, Aarti Mukherjee
"Door Hain Kinara" — Manna Dey
"Tera Mera Saath Rahe" — Lata Mangeşkar
"Main hoon Phool Banu" — Lata Mangeşkar
Matn: maqola tarjimasi «Saudagar (1973 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
