Viola Gastings, 17 yoşli maktab öquvçisi, futbolni köpgina oğil bolalardan yaxşi öynaydi. Qizlar futbol jamoasi turnirga qöyilmagani va erkaklar jamoasi murabbiyi qizlarni qabul qilmagani uçun, Viola egizak ukasi Sebastian nomidan çiqib, uning ornida yangi internat maktabiga öqişga kirişga qaror qiladi. Şundan keyin uning erkaklar dunyosidagi sarguzaştlari boşlanadi, u yerda futbol va kutilmagan his-tuyğular ham bor.
Filmni Andy Fickman suratga olgan, boş rollarda Amanda Bynes, Channing Tatum, Laura Ramsey, Vinnie Jones va David Cross ijro etgan. Bu ösmirlar uçun romantik komediya bölib, sport yönalişi bor, qisman Uilyam Şekspirning «Twelfth Night» komediyasi asosida yaratilgan. Studiya — Lakeshore Entertainment. Film 2006-yilda çiqqan, tanqidçilardan aralaş baho oldi, lekin Baynsning ijrosi oxir-oqibat yuqori baholandi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Amanda Bynes, Channing Tatum, Laura Ramsey
·Ensiklopediyadan
«Itʼs time to settle the score». («Hisob-kitob vaqti keldi»)
«Har kimning şkafida öz skeleti bor…»
«If you wanna chase your dream, sometimes you gotta break the rules». («Orzuyingga erişmoqçi bölsang, baʼzan qoidalarni buzişing kerak»)
«Dyukka Olivia yoqadi, u esa Sebastianni yaxşi köradi, aslida esa u Viola, uning akasi Monique bilan uçraşadi, şuning uçun u Oliviyani yomon köradi, çunki Oliviya Sebastianni hasad qildiriş uçun Dyuk bilan yuradi, aslida esa Sebastian Viola, u esa Dyukka köngil qöygan, u esa uni yigit deb öylaydi…» («Everybody has a secret… Duke wants Olivia who likes Sebastian who is really Viola whose brother is dating Monique so she hates Olivia whös with Duke to make Sebastian jealous who is really Viola whös crushing on Duke who thinks sheʼs a guy…»)
3Syujet
Viola va Sebastian Gastings — ön ikkinçi sinf öquvçilari, egizaklar. Ota-onalari ajraşgan, bolalar gah…
Viola va Sebastian Gastings — ön ikkinçi sinf öquvçilari, egizaklar. Ota-onalari ajraşgan, bolalar gah otasining, gah onasining uyida yaşaydi. Sebastian — şoir va musiqaçi, guruhi bilan sahnaga çiqişni orzu qiladi. Doimiy darsga kelmagani uçun uni maktabdan haydaşgan va endi u Illiriyada öqişni davom ettirişi kerak. Ammo yangi maktabga öz vaqtida bormasdan, Sebastian guruhi bilan Londonda festivalga ketadi; u singlisidan ota-onasi nomidan maktabga qönğiroq qilib, uni «yopib» qöyişni söraydi.
Ona Violani yillik «debyutantlar balida» porloq körişni xohlaydi, unga köylaklar tanlaydi, qiz esa dunyodagi eng köp narsani futbol öynaşni yaxşi köradi. Viola — maktabning ayollar futbol jamoasi sardori va kelgusi musobaqalarda ğalaba qozonişga qatʼiy qaror qilgan, lekin ayollar jamoasi kam sonli bölgani uçun turnirga qöyilmaydi, erkaklar jamoasining murabbiyi esa qizlarni tarkibga kiritişni qatʼiyan istamaydi. Violaning ğazabiga qarşi, murabbiyga uning yigiti Justin — Kornuell erkaklar jamoasining sardori qöşiladi. U ham futbol ayollar ishi emas deb hisoblaydi. Natijada munosabatlar uziladi.
Viola Sebastian nomidan Illiriyaga öqişga kirib, futbol jamoasiga qöşilmoqçi va ikki haftadan keyin böladigan öyinda Kornuell jamoasini yengmoqçi böladi. Dösti, stilist Pol yordamida Viola yigitga aylanadi — balki biroz ğalati, ammo juda işonarli, va onasiga otasinikida yaşaşini aytib, Illiriyaga jönaydi. Yotoqxonada uning xona şerigi mahalliy futbol jamoasining yulduzi Dyuk Orsino bölib çiqadi. Yigitlar soxta Sebastianni unçalik iliq kutib olişmaydi, murabbiy esa yangi öyinçini zaxira tarkibiga joylaydi — maydonga çiqiş imkoniyati körinmaydi. Bundan taşqari, maktab direktori Gold yangi öquvçiga alohida qiziqiş bildiradi. Baʼzi paytlarda Viola sirtdan qoliş arafasida böladi, lekin uni haqiqatni heç kim gumon qilmagani saqlab qoladi.
Viola gözal Oliviya bilan tanişadi, u tez orada «Sebastian»ga oşiq böladi — yigitlarga xos bölmagan erkin muloqoti va sheʼrlarga qoyil qolgani uçun (Sebastianning sheʼrlari yozilgan varaq tasodifan uning köziga tuşgan). Oliviyaning eʼtibori, şuningdek Pol va Violaning qizlar döstlari tomonidan pitseriyada uyuştirilgan kiçik spektakl Sebastianga ayollar yuragini zabt etuvçi şon-şuhrat keltiradi. Natijada Oliviyaga oşiq bölgan, lekin buni tan olişga jurʼat etolmayotgan Dyuk Violadan Oliviyani özi bilan uçraşişga köndirişni söraydi va buning evaziga «Sebastian»ni asosiy tarkibga tuşişi uçun maşq qildirişni taklif qiladi. Oliviyaning yana bir muxlisi Malkolm esa Oliviyaning Sebastianga «köngil qöyganini» payqab, Sebastian haqida kompromat topiş umidida kuzatuv boşlaydi. Şu orada Viola özi ham tobora köproq Dyukka eʼtibor qila boşlaydi.
Ona Sebastian va Violaning karnavalda bölişi kerakligini eslatadi. U yerga Dyuk, Oliviya va Justin ham keladi. Viola çalkaşib qoladi — u bir vaqtning özida özi bölişi va akasini taqlid qilişi kerak. Dyuk «öpiş kabinasi» attraksionida navbatni şunday moslamoqçi böladiki, Oliviya bilan öpişsin, ammo natijada Violani öpadi. Buni körgan Justin sobiq qizi uçun hasad qilib, janjal boşlaydi. Şu paytda Viola Sebastian qiyofasida Sebastianning sobiq qizi Moniqueʼdan qoçişga majbur böladi — Sebastian uni Londonga jönaşdan oldin taşlab ketgan edi.
Dyuk va Viola doimo muloqotda böladi, Violaga esa unga bölgan his-tuyğularini yaşiriş tobora qiyinlaşadi, bu esa köplab kulgili vaziyatlarga sabab böladi. Sebastian qiyofasidagi qiz Dyukni «singlisi»ni uçraşuvga taklif qilişga köndirişga urinadi. Oliviyaning dösti qizga işonçli usul taklif qiladi — Dyukni Sebastian va Yunis bilan ikki juftlik uçraşuviga taklif qilib, Sebastianni hasad qildiriş. Şu orada haqiqiy Sebastian Londondan qaytib, Moniqueʼni rad etişga harakat qiladi. Viola onasining iltimosiga köra yoş debyutantlar uçun körsatma keçasiga boradi. U yerda Oliviya va Monique bilan uçraşadi — qizlar hojatxonada Sebastian uçun janjal qilişadi, Viola esa Oliviyaning unga (yaʼni Sebastianga) oşiq bölganini biladi. Şu keçqurun Oliviya Illiriyaga kelgan haqiqiy Sebastianga sevgisini tan oladi. Bu sahnani Dyuk köradi va Sebastian uning oçiqligidan foydalanib, qizni öziga olib qoçmoqçi bölgan, deb öylaydi.
Monique va Malkolm hamma narsani taxmin qilib, ertangi öyinda Violani foş qilişga qaror qilişadi. Xafa bölgan Dyuk «Sebastian» bilan muloqotdan voz keçadi, natijada Viola boşqa xonada uxlab qoladi va öyinga keçikadi. Yotoqxonada joylaşib ulgurgan haqiqiy Sebastianni uyğotib, öynaşga yuborişadi, natijada u heç narsani tuşunmay, Kornuell bilan öyinning birinçi taymiga çiqadi. Şuning uçun Malkolm Gold bilan birga maydonga çiqib, Sebastian qiz ekanini eʼlon qilganda, u ularning foş qilişini körgazmali ravişda rad etadi. Ikkinçi taymga Viola çiqadi. Tanaffusda akasi bilan gaplaşib, u Sebastianning Oliviya bilan öpişganini bilib oladi va Dyukning nimani körgani va nima uçun xafa bölganini tuşunadi. Maydonda Dyukning uni ataylab eʼtiborsiz qoldirayotganini körgan Viola almaştirilganini tan oladi va nima bölganini tuşuntiradi. Foş qilinganiga qaramay, Violaga öyinni tugatişga ruxsat berişadi, natijada tayinlangan penaltidan keyin u hal qiluvçi gol uradi va Illiriya jamoasi ğalaba qozonadi.
Debyutantlar balida Viola kiyinib olgani uçun xafa bölgan Dyuk bilan yaraşadi.
4Işlab çiqariş
Uilyam Şekspirning «Ön ikkinçi keça» komediyasi asosida suratga olingan filmni Endi Fikmen suratga oldi,…

Uilyam Şekspirning «Ön ikkinçi keça» komediyasi asosida suratga olingan filmni Endi Fikmen suratga oldi, prodyuserlar Loren Şuler Donner, Tom Rozenberg va Gari Luçeszi böldi, ssenariyni esa Karen Makkallax Lutz va Kristen Smit yozişdi.
Aманда Baynz va Çenning Tatum mos ravişda Viola Gastings va Dyuk Orsino rollariga tanlandi; Tatum Baynzning talabi bilan tanlangan edi, çunki u tomoşabinlar uni yaxşi qabul qilişini his qilgan edi. U 2018-yilda «Paper» jurnaliga şunday dedi: «Men bu filmda Çenningni himoya qiliş uçun butun kuçimni sarfladim, çunki u hali maşhur emas edi», — dedi u. «U endigina Mountain Dew reklamasini suratga olgan edi va men öyladim: „Bu yigit yulduz — barça qizlar uni yaxşi köradi!“ Lekin [prodyuserlar] aytişdi: „U hammangizdan ança katta!“ Men esa öyladim: „Bu muhim emas! Menga işoning!“».
Rolga tayyorlaniş uçun, Baynz va Fikmen, çunki u birinçi marta qarama-qarşi jins rolini ijro etardi, savdo markazida erkaklarni kuzatişgan. 2006-yilda MSNʼga bergan intervyusida u rolni ijro etiş qiyin bölganini aytib, özini rolda «noqulay» his qilganini taʼkidladi; keyinroq bu tajribani yuqori baholab, şunday dedi: «Bu qiyin edi, lekin men buni uddaladim va men özim uçun qiyin bölgan narsani qildim, şuning uçun bu tozalovçi tajriba böldi va buni özimdan çiqarib taşlaganimdan juda xursand böldim». Biroq 2018-yilda «Paper» bilan intervyuda Baynz filmdagi roli oxir-oqibat uning ruhiy salomatligiga salbiy taʼsir qilganini tan oldi. «Film çiqqanda va uni körganimda, bola bölganimda qanday körinişda bölganim menga yoqmagani uçun tört-olti oy çuqur depressiyaga tuşdim», — dedi Baynz. Ekranda özini qisqa soçli, qalin qoşli va favorili holda köriş «ğalati va tanadan taşqari tajriba» böldi.
Na Baynz, na Tatum suratga olişdan oldin futbol öynaşni bilişardi, şuning uçun rolga tayyorlaniş maqsadida ular har kuni soatlab öynaşdi. Baynz qahramoni va aktrisalar Laura Ramsi va Aleksandra Brekenrij qahramonlari örtasida sodir böladigan hojatxonadagi janjal sahnasida baʼzi tryuklarni aktyorlarning özlari bajarişdi. Fikmen sahna ortidagi filmda şunday dedi: «Bizda u yerda uçta ajoyib kaskadyor aktrisa bölsa-da, filmning kesmasini körganingizda, qizlarimizning köpçiligi bir-biri bilan urişayotganini körasiz».
5Film va pyesa
Film syujeti Uilyam Şekspirning «Ön ikkinçi keça» pyesasining juda erkin, bugungi kunga köçirilgan moslaşuvi…

Film syujeti Uilyam Şekspirning «Ön ikkinçi keça» pyesasining juda erkin, bugungi kunga köçirilgan moslaşuvi bölib, bu haqda film titrlarida aytiladi. Bu ğoya ssenariy muallifi va prodyuser Ivan Lesli London «Donmar Warehouse» teatrida Sem Mendes sahnalaştirgan, Emili Uotson boş rolda ijro etgan «Ön ikkinçi keça» pyesasini tomoşa qilganidan keyin paydo bölgan. Ssenariy yozilayotganda Viola roli darhol Amanda Baynzga möljallangan edi.
Film asl pyesaga köplab işoralarni öz içiga oladi:
Asosiy qahramonlar öqiydigan maktab Illiriya deb ataladi, bu Şekspir pyesasi voqealari bölib ötadigan mamlakat nomi.
Dyuk qahramoni pyesadagi Orsino gertsogi qahramoniga asoslangan (ingliz tilida Duke sözi sözma-söz «gertsog» degan maʼnoni anglatadi).
Violaning Illiriyadagi birinçi kunida maktab spektaklining afişasini köriş mumkin, uning nomi «What you Will». Bu ham Şekspirning «Ön ikkinçi keça» pyesasining muqobil nomi.
Filmda Dyukning döstlari Toby va Andrew deb ataladi. Pyesada Toby — Oliviyaning amakisi, Andrew esa uning muxlislaridan biri.
Pyesada ham, filmda ham Viola va Sebastian egizaklar.
Malkolm bilan pyesadagi Oliviya xizmatkori Malvolio örtasida köplab öxşaşliklarni topiş mumkin.
Malkolmning monologida murojaat qilgan tarantul örgimçagi pyesadagi qahramonlardan biri şarafiga Malvolio deb nomlangan.
Uilyam Şekspir Stratford-on-Ueyn (Stratford-upon-Avon) şaharçasida tuğilib ösgan. Filmda şunday nomlangan загород klubi: «Stratford Country Club».
Filmning bir sahnasida Dyuk şunday sözlarni aytadi: «Kimlardir buyuk tuğiladi, kimlardir buyuklikka erişadi, kimlarga esa buyuklik yuklanadi» («Some are born great, some achieve greatness, and some have greatness thrust upon them»). Bu pyesada Malvolio öqiydigan xatdan parçadir.
Ikkita muhim syujet farqi:
Pyesada Viola ish topiş uçun erkak kiyimiga kiradi.
Pyesada Viola akasini emas, şunçaki erkakni tasvirlaydi va özini Sezario deb ataydi. Filmda «Sezario» — bir neçta muhim sahnalar bölib ötadigan restoran nomi.
6Film DVD va Blu-rayʼda
Filmning 15 yilligi munosabati bilan Paramount filmni birinçi marta 2021-yil 2-martda Blu-rayʼda…
Filmning 15 yilligi munosabati bilan Paramount filmni birinçi marta 2021-yil 2-martda Blu-rayʼda çiqardi.
7Kassa yiğimlari
Film Şimoliy Amerika prokatida 4-örinda start oldi va birinçi dam oliş kunlarida 10 700 000 dollar işladi.…
Film Şimoliy Amerika prokatida 4-örinda start oldi va birinçi dam oliş kunlarida 10 700 000 dollar işladi. Uning byudjeti taxminan 20 000 000–25 000 000 million dollarni taşkil etdi, film esa mamlakat içida 33 687 630 dollar işlab, butun dunyo böyiça umumiy yiğimi 57 200 000 dollarga yetdi.
8Tanqid
«Rotten Tomatoes» saytida film 113 ta şarhga asoslangan 43 % reytingga ega, örtaça bahosi 10 balldan 5,10.…

«Rotten Tomatoes» saytida film 113 ta şarhga asoslangan 43 % reytingga ega, örtaça bahosi 10 balldan 5,10. Saytning umumiy xulosasi: «Şekspirning kesatiqi „Ö ikkinçi keça“ kabi keng hazillar, başorat qilinadigan kulgili vaziyatlar va işonçsiz syujet çiziğida yöqolib ketgan». «Metacritic» filmga 28 nafar tanqidçining şarhlariga asoslanib 100 balldan 45 ball qöydi, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar»ga işora qiladi. «CinemaScore» tomonidan söralgan tomoşabinlar filmga «A+» dan «F» gaça bölgan şkalada «B+» baho berişdi.
«Chicago Sun-Times» gazetasining Rojer Ebert şunday yozdi: «… Amanda Baynz, şuni aytişimiz kerakki, u quyoşli va jasur, va qandaydir tarzda imkonsiz rolini oltita-sakkiz martadan köp tomoğini tozalamasdan ijro etiş yölini topadi. Yanada muhimi, u bizga yoqadi». «San Francisco Chronicle» uçun maqola yozgan tanqidçi Rut Şteyn şunday yozdi: «Baynz komediya isteʼdodini namoyiş etadi, ayniqsa Viola köçada yurayotgan yigitlarni kuzatib, ularning yuriş va xulq-atvorini taqlid qilganda. Baynz elastik yuzidan foydalanib, Violaning har bir fikrini körsatadi va buni amalga oşiriş uçun qölidan kelganini qiladi… U „Oskar“ ni bola rolini ijro etgani uçun yutib olmaydi, xuddi Hilari Suank [„Bolalar yiğlamaydi“ filmida] kabi; lekin Baynz bu rolni Barbra Streysand „Yentl“ filmida ijro etganidan ança işonarli qiladi».
«Refinery29» şarhida Baynzni ham Violani, ham Sebastianni maqtab, şunday yazdi: «Viola sifatida Baynz öziga işongan va jozibali, Jennifer Lourensga öxşaydi, u hammomda agar burnidan qon ketişini töxtatiş uçun foydalanmayotgan bölsa, sizga xuşnud holda tampon beradi. Sebastian sifatida u noqulay jozibaning tuşunib bölmaydigan şaklini taratadi, har bir ideal replikadan keyin ideal replikani çiqaradi, yuz ifodasi kulgini bostiriş uçun qöşimça işlaydi. Bu uning eng yaxşi va eng murakkab ijrolaridan biri bölib qolmoqda».
Tatum kastingi tanqidga sabab böldi. Rojer Ebert şunday yozdi: «Tatum 26 yoşda, u maktab öquvçisi rolini öynaş uçun biroz keksa…». BBCiʼdan Nil Smit «Baynz rolini zavq bilan bajaradi, Tatum esa uni hayratlanarli darajada kam baholaydi», deb taʼkidladi.
9Senzura
RFdagi LGBT-tarğibotga qarşi qonun qabul qilinişi munosabati bilan, çiqqanidan 20 yil ötib, film Rossiya…
RFdagi LGBT-tarğibotga qarşi qonun qabul qilinişi munosabati bilan, çiqqanidan 20 yil ötib, film Rossiya televideniyesida «Butsdagi Viola» nomi bilan namoyiş etila boşlandi.
10Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Она — мужчина» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.