Silent Hill: Revelation

Oldingi filmning rejissyori Çristophe Gans dastlab ikkinçi kartinani suratga olişni rejalaştirgan edi. U birinçi filmda yöl qöyilgan xatolardan qoçmoqçi edi va seriyaning vizual uslubini saqlab qoliş haqida prodyuserlar bilan kelişib oldi. Gans suratga olişni «Driver» va «Onimuşa» loyihalari ustida işni tugatgaç boşlaşni rejalaştirgan edi. Şunga qaramay, 2006-yil oxirida u band bölganligi sababli davomning rejissyori böla olmasligini, ammo taniş bölgan Yevropa hamkasblaridan birini, afzalroq frantsuzni tavsiya qilişini eʼlon qildi. Çristophe filmning «Gollivudça emas» suratga olinişi kerakligiga alohida urğu berardi.

Şunga öxşaş bayonotni 2007-yilda «Silent Hill» ssenariysi muallifi Roger Avary ham bergan edi, u Gans iştirok etmasa, film yaratişda qatnaşmasligini aytgan edi. Keyinçalik yozuvçi Bret Easton Ellis ssenariy muallifining qarorini özgartiriş niyati borligini eʼlon qildi. Roger davom uçun ssenariy yozdi. Şunga qaramay, 2009-yil sentabrida Avary ehtiyotsizlik oqibatida odamning ölimiga sabab bölgani uçun, piyodani urib yuborgani sababli bir yillik qamoq jazosiga hukm qilingaç, uning suratga olişda iştirok etişi haqidagi masala yana noaniq bölib qoldi. Masahiro Ito hayvonlar dizaynini işlab çiqişda qatnaşişni taklif qilindi, ammo u rad etdi. Filmning asosiy hammualliflarini yöqotiş kartina yaratiş jarayonini sekinlaştirdi.

2010-yil 3-noyabrda Santa-Monikadagi American Film Market körgazmasida davomning rejissyori britaniyalik kinorejissyor Maykl Bassett bölişi, prodyuserlar esa Samuel Hadida va Don Carmody ekanligi, şuningdek, film stereoskopik formatda suratga olinişi va «Silent Hill: Revelation 3D» deb nomlanişi eʼlon qilindi. Maykl Bassett ham rejissyor, ham ssenariy muallifi. Qaror qabul qilindiki, «Silent Hill 2» syujetini ötkazib yuboriladi va asos qilib seriyaning uçinçi qismi olinadi. Rejissyor ikkinçi qism alohida filmga loyiq ekanini aytgan edi. Şunga qaramay, eʼlon qilingandan söng baʼzi jurnalistlar asl kartinaning syujeti davom uçun juda kam ğoyalar qoldirganini taʼkidlab, Sean Bean qahramonining qizini köriş imkoniyati umuman bölişi, undan ham köproq u bilan qoçişga çiqişi şubhali deb hisobladilar. Kartina Comic-Con 2012da ham taqdim etildi. Konferensiyaga Bassett filmdan ikki parça olib keldi — biri örgimçak bilan sahnani, ikkinçisi esa karetkaga boğlangan Vincentga hamşiralar yaqinlaşayotgan lahzani körsatardi.

Bassett ham Gans kabi öyinlarni yaxşi köradigan odam edi. U seriyaning horror elementlarini yoqtirardi, garçi jangovar tizimdan norozi bölib, vaqti-vaqti bilan «Xudo rejimi»ni yoqqanini tan olgan edi. Unga birinçi film yoqardi, u Çristophe öz kartinasida mavhum va mantiqsiz dunyoni tasvirlaşga harakat qilgan deb hisoblardi. Rejissyor 3-D texnologiyalardan foydalanişga rozi böldi, toki kartina dunyosiga töliq şönğiş va tomoşabinni kinoteatrlarga jalb qiliş mumkin bölsin. «Silent Hill 2» qörqinçli janrga mansub bölganligi sababli, Bassett vaqti-vaqti bilan jirkanç va xunuk narsalarni körsatişdan tortinmadi. Ssenariy muallifi sifatida u öyin syujetini takrorlaşda «heç qanday zavq yöq» deb hisobladi. Maykl uçun yozuvçi sifatida bu qiyin vazifa edi. U öyinga köp marta qaytdi va syujet mifologiyasini tuşuntiruvçi materiallarni öqidi, hikoyaning psixologik burilişlariga eʼtibor qaratmoqçi edi. Özgartirilgan syujet yangi, qiziqarli va yangi boşlovçilar uçun tuşunarli bölişi kerak edi. Prodyuserlar bilan Bassett «Solomon Kane» ustida işlagan vaqtidan beri taniş edi. Maykldan şunday hikoya quriş talab qilindiki, ikkinçi qism birinçisining davomi bölsin, ammo undan ança darajada mustaqil bölsin. Birinçi qism muvaffaqiyatidan söng Konami loyihaning yangi ğoyasini maʼqulladi. Prodyuserlar San-Diegodagi Comic-Conda Bassett bilan uçraşişdi va u filmni işlab çiqarişda iştirok etişga rozi böldi.

Ikkinçi film uçun musiqiy jörligini birinçi filmda birga işlagan Jeff Danna va Akira Yamaoka yozdi. Rejissyor treklarga köproq musiqiylik beriş va orkestr elementlarini kiritiş uçun Dannani taklif qildi. Akira esa seriya muxlislarining sevimlisi sifatida loyihada qatnaşişga jalb qilindi — rejissyordan eng köp söraladigan savol Yamaoka kompozitor böladimi, degan savol edi. Akira kartina uçun bir neçta original treklar yozdi va Danna bilan birga öyinlardan bir qator eski mavzularni moslaştirdi.

Filmni suratga oliş 2011-yil 7-martda Torontoda boşlandi va öşa yilning 14-mayida yakunlandi. Ontario hududidagi lokatsiyalardan Sevelles Road (Silent Hillga yöl), Cherry Beach (Lakeside attraksionlar boği), Cambridge (Silent Hill köçalari), Central Collegiate (Brookhaven kasalxonasi), Woodbine Centre (savdo markazi) işlatildi. Bassett öyin olamini özidan köra köproq biladigan muxlislar borligini hisobga oldi. Şunga qaramay, estetik jihatdan loyiha seriyaga mos keladi. Bassett şunday dedi:

«Sizga aytmoqçimanki, men Ş2ning sönggi suratga oliş kunini endigina tugatdim. Bu ajoyib va qiyin böldi. Meni qöllab-quvvatlagan ajoyib, juda iqtidorli odamlar bilan öralgan edim. Film qançalik yaxşi çiqişini hozirça baholay olmayman, ammo u ajoyib körinişini töliq işonaman. Menga montaj, maxsus effektlar yaratiş va ovozlaş uçun taxminan beş oy post-prodakşn bering, keyin köramiz».

2011-yil 7-martda filmda boş rollarni Adelaide Clemens va Kit Harington ijro etişi eʼlon qilindi. Şu kuni Heatherni qurol bilan körsatuvçi filmning birinçi kadri ham paydo böldi. Harington Vincent rolini ijro etdi, u Silent Hill şahrini boşqaruvçi sekta — ordenning rahbarlaridan birining öğli edi. Suratga oliş paytida u asosan «Taxt öyinlari» serialidan tanilgan edi. Adelaide filmografiyasiga «X-Men Origins: Wolverine» va «Vampire» filmlari kirgan. Bassett yigirma sakkizga yaqin körinadigan, ammo 18 yoşli körinişga ega aktrisani maxsus izlagan edi. Ordenning ikki mafkuraçisi — Claudia Wolf va uning otasi Leonard rollari Carrie-Anne Moss va Malcolm McDowellga berildi. Bundan taşqari, loyihada oldingi filmning aktyorlari ham qatnaşdi — Rada Mitchell, Sean Bean va Deborah Kara Unger, ular asl filmda mos ravişda Rose Da Silva, Christopher Da Silva va Dahlia Gillespi rollarini ijro etişgan edi. Birinçi filmda boş rolni öynagan Mitchell avval, davomda monstrlardan birini ijro etişni xohlaşini aytgan edi. Matbuot konferensiyasidan söng Davis Films liftda Rose tasvirlangan skrinşotni eʼlon qildi.

Malcolm McDowell filmdan zavqlanganini aytdi: «Men zanjirband va qamoq xonasida ötirgan ğalati kör yigitni ijro etyapman. Dahşat. Lekin bu qiziq böldi. Uni öynaş menga yoqdi». Bassett Malcolm qahramonlariga kutilmagan va yangi narsa olib kiriş qobiliyatiga ega ekanini hisobladi. Prodyuser Samuel Hadida Carrie Mossning «Matritsa»dan tortib «Memento»gaça barça janrlarda katta isteʼdod namoyiş etgani uçun Silent Hill olamiga qöşilganidan xursand edi. Film çiqişidan oldin Michael Bassett jurnalistlarning Sean Bean qahramoni anʼanaviy ravişda öladimi, degan savoliga: «Ha… ham yöq», deb javob bergan edi.

Birinçi qismdagidek, öyinni moslaştiriş asl manbadan sezilarli darajada farq qiladi. Masalan, detektiv Douglas öyin personajidan farqli ölaroq filmning deyarli boşida halok böladi. Uning örnini hikoyada Vincent egallaydi, u özining ayyor prototipidan farqli ölaroq oddiy ösmir va taşqi körinişi jihatdan sektaning ruhoniysiga umuman öxşamaydi. Öyinda halok böladigan Harry Mason filmda faqat sekta xizmatçilari tomonidan öğirlanadi. Tuşlarida azob çekadigan boş qahramonning taşqi körinişi Silent Hill 3dagi Heatherga deyarli bir xil. Tuğilgan kun tabrigi, otasiga qönğiroq, Silent Hillga avtomobilda sayohat sahnalari bölagi bölib takrorlangan, şuningdek öyinda muhim rol öynagan vizual detallar — pölat quvur bölagi, fonar, Metatron muhri, qizil tufli, Halo of the Sun ramzi, kuydirilgan it, manekenlar xonasi, kasalxona xaritasi, quyon Robbi, Valtiel haykali va boşqalar ham qayta tiklangan. Alessaning Xotirasi uçinçi qismda zombiga öxşab harakat qilgan bölsa, «Revelation»da u çuqurroq işlangan va sevgi va ölim haqida suhbat olib boradi. Kartina oxirida ham «Origins» loyihasining protagonisti Travis Grady, ham «Downpour» qahramoni Murphy Pendletonni olib ketayotgan qamoqxona patrul maşinasi uçraydi.

Filmni Amerikada tarqatiş huquqini Open Road kompaniyasi sotib oldi. Xalqaro prokat bilan Lionsgate şuğullandi. Dastlab kartina 2012-yil 26-oktabrda çiqişi kerak edi. Filmning AQŞdagi premyerasi Xellouinda, 31-oktabrda bölib ötdi. 20 million dollarlik byudjetda jahon kassa yiğimi 52 million 302 ming 796 dollarni taşkil etdi. AQŞda debyut qilgan lenta Ben Affleckning «Argo» siyosiy trillerini yetakçi örindan siqib çiqara olmadi. Dastlab u 2993 kinoteatrdan atigi 3,5 million dollar yiğdi, bu esa salafining yiğimining yarmidan kam edi. Tahlilçilar moliyaviy natijalarning pastligini franşizaning dolzarbligi pasayişi va «Paranormal Activity 4» hamda «Sinister» kabi boşqa horror filmlar bilan raqobat bilan boğlaşdi. Daromadning 74 foizi filmning 3D versiyasidan tuşdi.

Daromad nuqtai nazaridan film deyarli hamma jihatdan birinçi qismdan orqada qoladi. Içki yiğim 33,5 foiz (17 529 157 $) taşkil etdi, xorijiy yiğim esa 66,5 foiz (34 773 639 $). Rossiyada prokatning birinçi haftasida «Silent Hill 2» eng kassa filmlar xit-paradida ikkinçi qatorga çiqdi va faqat «007: Skyfall» bondiana epizodiga yöl berdi. «Revelation»ni 500 ming tomoşabin kördi, bu prokatçilarga 158,4 million rubl keltirdi. Ikkinçi haftaga kelib tomoşabinlar soni 38 foizga kamaydi. Uçinçi hafta kartinaga reytingda törtinçi örinni va qöşimça 37,8 million rubl keltirdi, bu oldingi haftaga nisbatan 60 foizga kam edi.

DVD va Blu-ray formatlarida ikki diskli naşrda, qöşimça materiallar bilan, kartina 2013-yil 12-fevralda çiqdi. Şu yilning 28-martida Amazon.fr onlayn-dökonida seriyaning birinçi va ikkinçi ekranlaştirişlarini öz içiga olgan töplam DVD, DVD/Blu-ray va Blu-ray 3D/DVD formatlarida sotuvga çiqdi. Filmlar 1500 nusxali partiyada çiqarilgan Piramidaboş haykalçasi va 36 sahifali buklet bilan birga tarqatildi. AQŞda uşbu taşuvçilardan sotuvdan tuşgan mablağ 6,3 million dollarni taşkil etdi. 2012-yil 30-oktabrda mp3 formatida 14 ta kompozitsiyadan iborat saundtrek çiqdi. Albom iTunesda ham mavjud. Audio CD versiyasi 2013-yil 19-martda çiqdi.

Tanqidçilar filmni juda sovuq qabul qilişdi. Rotten Tomatoesda kartina reytingi atigi 8 foizni taşkil etadi. Ekranlaştiriş 2012-yilning eng yomon filmlari qatoriga kiritildi. Metacritic agregatori Silent Hill: Revelation 3D ga 15 foiz reyting qöydi va film yaratuvçilari asl materialni notöğri tuşunganliklarini qayd etdi. «Mir fantastiki» jurnali şarhlovçisi Sergey Krikun monstrlar tomoşabinni qörqita olmasligidan, eski qahramonlarning paydo bölişi har doim ham asoslanmaganidan şikoyat qildi. Harakat zang bosgan vagonetkani eslatadi, unda har bir burilişda yangi «möʼjiza-yudo» bor. Bassett psixologik atmosferani butunlay unutib, uni fiziologiya foydasiga bergan. «Afişa@mail.ru» şarhlovçisi Stanislav Orlov asl manbaning ijodiy dramaturgiyasi 3D effektlar bilan xiralaşganini qayd etdi. Kinolentada yorqin sahnalar deyarli yöq, baʼzi monstrlar esa «faqat tajribasiz yangi boşlovçini» qanoatlantirişi mumkin, ammo video öyin muxlislarini emas.

Filmz.ru portali şarhlovçisi Anatoliy Yuşçenko Bassett nozik metafizik fazo bilan nima qilişni umuman tuşunmasligini, sospens örniga u «sertifikatlangan qassobning ğayrati bilan tirik göştni arralaydi», boş qahramonga eʼtibor qaratiş örniga köplab ikkinçi darajali personajlarni kiritadi, deb bayon qildi. «Vedomosti» gazetasi xodimi Oleg Zintsov filmning barça qahramonlari faqat nomsiz göşt ekanini, butun yulduzlar tarkibi esa faqat marketing uçun kerak bölganini taʼkidladi. Silent Hillning ikkinçi qismi strukturasi ham öylab çiqilmagan — qahramon xohlagan joyiga boradi va barça makonning bölaklari alohida epizodlar sifatida mustaqil. Bassett dözaxning tuzilişi haqida tasavvur beriş örniga «uzoq vaqtdan beri taʼmirlanmagan yordamçi xonalar dahşatlari bilan qörqitadi». The New York Timesning vakili Andy Webster ham Macdowell, Mosş va Unger qahramonlariga juda oz eʼtibor berilganini, kartina personajlarini eng yaxşi holatda «miniatyura eskizlari» deb ataş mumkinligini qayd etdi. Eric Snyder kinoya bilan yozdiki, agar film biror narsani örgatsa, bu bolalarni yoqişga qaror qilsang, işni oxirigaça yetkaziş kerakligidir. Monstrlar bilan jahannam ölçamini yaratgan ğazablangan Alessa Heatherning mehri tufayli ahmoqona halok böladi — uni şunçaki qattiq quçoqlaş kifoya qilgan, u parçalanib ketdi. «Quçoqlaş — uning kriptonit», — deb yozdi tanqidçi. Claudia Wolf öyinda Xudo tuğilişi ğoyasiga berilgan bölsa, filmda u yomon, «faqat Trinity «Matritsa»da halok bölgani uçun».

IGN şarhlovçisi Chris Tilly Valtiel ordeni, Metatron muhri va Halo of the Sun ramzi haqida uzun ekspozitsion sahnalar bilan töldirilgan hikoyani çalkaş deb hisobladi. Dialoglar ham tuşunişga yordam bermadi: «Vincentning Heatherning mehrini qozonişga urinişlari fonida „Yulduzli uruşlar“ prekvelidagi Anakin Skywalker va Padmening suhbati Şekspirdek eşitiladi». Kit Haringtonning aktyorlik öyini malakasiz deb topildi, faqat Adelaide Clemens duetni «tortib boradi». Maqtovga Sean Bean sazovor böldi, u sevgi dolzarb otani yaxşi tasvirlagan. Vizual effektlar, kiçik byudjetni hisobga olsak, baʼzi sahnalarda ajoyib körindi. Uç ölçamlilik baʼzan tomoşabinni dahşatga solardi. Qizil Piramida heç qaçon bölmagandek yorqin körindi, hamşiralar esa baravar jozibali va bezovta qiluvçi edi. Missioner kutilgan taassurot qoldirmadi, Manekenga esa köproq ekran vaqti berilişi kerak edi. Yetiliş, diniy fanatizm yönalişlari örganilmagan qoldi — «Revelation» har bir jihatdan umidsizlantiradi, birinçi ekranlaştiriş soyasidan çiqa olmaydi. «Eng yomoni, u şunçaki qörqinçli emas, bu horror janri uçun keçirilmas jinoyat».

Baʼzi kadrlarning yorqinligi, masalan, karusel sahnasidagi Heather va uning demonik qöşiği, Mark Olsenning fikriça, na eyforiya, na hayrat, na zavq uyğotadi. Tuş mantiğiga boğliqlik, şuningdek bio-sintezlangan mavjudotlarga beriliş filmni Lynch va Cronenberg asarlariga öxşatadi, ammo voqeaga aqlilik qöşmaydi. Empire jurnali şarhlovçisi Kim Newman kartinani befarq davom deb atadi, u Clive Barkerning şunçalik köp ğoyalaridan foydalanganki, uni «Jahannamdan qaytgan» asari asosidagi fanfik deb tasniflaş mumkin. Zanjirlarni şitirlatuvçi, yuzi tikilgan sadomazoxistik demonlar tomoşabinga ustalik bilan yaratilgan böşliq va kekkayib gapiruvçi syujet fonida faqat bir neçta ötkinçi çalğituvçi lahzalarni taklif qiladi. Ivan Vasilyev filmda köplab çözilişlar va mantiqsiz taxminlar borligini taʼkidladi. Boşqa dunyoning kuçayişi birinçi kartina bilan ziddiyatga boradi, ordenning aʼzolari yetarliça körsatilmagan, «Wolflarning monstrligi haqiqiy şahar va Alessaning timsollangan yovuzligi örtasidagi çegarani öçiradi». Pauk bundan mustasno, kartinada yangi monstrlar yöq, qutqarilgan qiz bilan sahna esa «Silent Hill 2»ni B toifasiga tortadi. Tanqidçining fikriça, kartina yoqimsiz taassurot qoldiradi: «Filmni birinçi qismning munosib vorisi deb ataş tili aylanmaydi — bu yerda oçilişdan darak ham yöq».