Silmido (koreysça: 실미도) — 2003-yilda suratga olingan Janubiy Koreya jangovar drama filmi. Rejissyori Kang Vu-suk. Film 1999-yildagi Pek Dong-xo romani «Silmido» asosida yaratilgan, roman esa 684-bölinmaning haqiqiy hikoyasiga asoslangan. Filmning ayrim qismlari dramatizatsiya qilingan, çunki baʼzi voqealarning haqiqiy tafsilotlari nomaʼlum bölib qolmoqda. Film tanqidçilar tomonidan yaxşi qabul qilindi va moliyaviy jihatdan muvaffaqiyatli böldi. U Janubiy Koreyada 10 million tomoşabindan ortiq kişini jalb qilgan birinçi film böldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Ahn Sung-ki, Sul Kyung-gu
3Syujet
1968-yil 21-yanvarda Şimoliy Koreyaning 124-bölinmasiga mansub 31 nafar kommando Janubiy Koreyaga kirib,…
1968-yil 21-yanvarda Şimoliy Koreyaning 124-bölinmasiga mansub 31 nafar kommando Janubiy Koreyaga kirib, Prezident Pak Çon Xiʼni öldiriş rejasini amalga oşirişga urinadi, ammo reja muvaffaqiyatsiz tugaydi.
Qasos sifatida Koreya Respublikasi Qurolli kuçlari ölim jazosiga hukm qilingan mahkumlar va umrbod qamoq jazosini ötayotgan jinoyatçilar kabi 31 nafar ijtimoiy çetlaştirilgan şaxsdan iborat guruh tuzadi. Ularning maqsadi Kim Il Sungni öldiriş edi. Guruhga «Unit 684» nomi beriladi. Yollanganlar öquv-maşğulotlar uçun Silmido orolига olib boriladi. Ularga bu topşiriq özlarini oqlaşning va Vatanga sadoqatini körsatişning yagona yöli sifatida taklif qilinadi. Agar topşiriqni muvaffaqiyatli bajarişsa, ular ozodlikka va yangi hayotga ega bölişadi. Şu maqsad bilan yollanganlar bir neça oy davomida juda oğir maşqlar, turli şakldagi jismoniy jazolar va hatto tanalariga tamğa bosilişi kabi azob-uqubatlarga duç kelişadi. Ulardan biri arqon yölagidan yiqilib halok böladi.
Maşğulotlar yakunida ularni Şimoliy Koreyaga topşiriqqa jönatişadi, ammo jönab ketganidan köp ötmay ularni qaytarib çaqirişadi. Maʼlum böladiki, hukumat Şimol bilan tinç yaraşuvga erişişga urinayotgani sababli loyiha bekor qilingan. Yollanganlar Silmidoga ruhan tuşkun va hafsalasi pir bölgan holda qaytib kelişadi. Köp ötmay, 684-bölinma aʼzolaridan ikkitasi kazarmadan qoçib, bir şifokor ayolni zörlaşadi. Ularni tezda topişadi, va ular qatl etilişidan qörqib, öz joniga qasd qilişga qaror qilişadi. Ulardan biri örtoğining iltimosiga köra uni öldiradi, ammo özini öldirişga ulgurmasdan uşlanadi. Uşlangan askar lagerga qaytarilib, qöllari boğlab qöyiladi va ikki kişining xiyonati uçun qöriqçilar tomonidan kaltaklanayotgan örtoqlarini tomoşa qilişga majbur qilinadi. Ğazablangan 684-bölinma aʼzolaridan biri kaltaklanayotgan paytda qöriqçisining qölidan tayoqni tortib oladi va bölinmaga şarmandalik keltirgani uçun boğlangan askarni öldiradi.
Kim Il Sungni öldiriş rejasini taşqi dunyodan yaşiriş maqsadida Janubiy Koreyaning Markaziy razvedka agentligi 684-bölinmaning barça aʼzolarini yöq qilişga qaror qiladi. Bölinma qömondoni bunga eʼtiroz bildiradi, ammo unga, agar uning qöşinlari bu buyruqni bajarmasa, ular ham 684-bölinma bilan birga öldiriladi, deb aytiladi. Buyruqni bajariş burçi va şaxsiy şaʼni örtasida ikkilanib qolgan qömondon bu maʼlumotni ataylab 684-bölinma aʼzolaridan biriga oşkor qiladi. Bölinma öşa keçasi öldirilişini anglab, qözğolon kötarişni rejalaştiradi. Ular qöriqçilarning köpçiligini öldirib, ulardan biridan qonuniy jihatdan mavjud emasligini va agar topşiriq muvaffaqiyatli bölganida ham heç qaçon tan olinmasligini, hatto jamiyatga qaytişga ruxsat berilmasligini bilib oladi. Ular orolni tark etib, öz hikoyalarini ommaga yetkazişga qaror qilişadi. Qolgan 20 nafar 684-bölinma aʼzosi fuqarolar ötirgan avtobusni egallab, Seulga yöl oladi. Radioda rasmiy bayonot eşitiladi: mamlakatga 20 nafar «qurollangan kommunistik agent» kirib kelgan va favqulodda holat eʼlon qilinadi. Ular armiya tösiqlaridan ötib, öq almaşinuvidan ğalaba qozonganidan keyin Seulning Tongjak tumanidagi Yuxan korporatsiyasi binosi oldida askarlar tomonidan töxtatilib, örab olinadi. Bu yerda öq almaşinuvi boşlanadi, Koreya Respublikasi armiyasi avtobusdagi fuqarolarning xavfsizligiga eʼtibor bermaydi. 684-bölinma aʼzolarining aksariyati halok böladi yoki yaralanadi, köplab janubiy koreys askarlari ham halok böladi. Qonli töqnaşuvlarning oldini oliş uçun omon qolgan 684-bölinma aʼzolari garovdagi fuqarolarni ozod qilib, söng özlarida bor qöl granatalari bilan öz joniga qasd qilişadi. Voqea yuzasidan tergov ötkazilgani körsatiladi, ammo hisobot öqilmaydi va uni arxivga topşirib qöyişadi.
4Işlab çiqariş
Suratga oliş asosan Janubiy Koreyada olib borildi, ammo suv osti va qiş maşğulotlari sahnalari mos ravişda…
Suratga oliş asosan Janubiy Koreyada olib borildi, ammo suv osti va qiş maşğulotlari sahnalari mos ravişda Maltada va Yangi Zelandiyada suratga olindi.
5Qabul qilinişi
Silmido Janubiy Koreya tomoşabinlari tomonidan yaxşi qabul qilindi: birinçi 26 kunda uni 6 milliondan ortiq…
Silmido Janubiy Koreya tomoşabinlari tomonidan yaxşi qabul qilindi: birinçi 26 kunda uni 6 milliondan ortiq kişi tomoşa qildi va faqat şu davrda Janubiy Koreyada 30 million AQŞ dollaridan ortiq daromad keltirdi. Silmido, şuningdek, Yaponiyada 4 540 528 AQŞ dollari va AQŞda çeklangan prokat davomida 298 347 AQŞ dollari işlab topdi.
Silmido keyinçalik Janubiy Koreyada 10 milliondan ortiq tomoşabinni jalb qilgan birinçi film böldi va 2004-yilda çiqqan «Taegukgi» filmi 11,74 million tomoşabin bilan çiqqunga qadar kinoteatrlarda eng köp tomoşa qilingan film rekordini saqlab qoldi.
«Variety» naşrining muharriri Derek Elli filmni ijobiy baholab, uning işlab çiqarilişi va aktyorlar tanlovini maqtadi.
6Mukofotlar va nominatsiyalar
2004 — Baeksang sanʼat…
2004 — Baeksang sanʼat mukofotlari
Film böyiça Boş mukofot
2004 — Grand Bell mukofotlari
Eng yaxşi yordamçi aktyor — Xu Chun-xo Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy — Kim Xi-jeye Eng yaxşi loyihalaş — Jonathan Kim Maxsus hakamlar hayʼati mukofoti — Plenus/Cinema Service
Nominatsiya — Eng yaxşi film Nominatsiya — Eng yaxşi rejissyor — Kang Vu-suk Nominatsiya — Eng yaxşi montaj — Ko Im-pyo
2004 — Blue Dragon kino mukofotlari
Eng yaxşi film Eng yaxşi rejissyor — Kang Vu-suk Eng yaxşi yordamçi aktyor — Çon Je-yon
Nominatsiya — Eng yaxşi yordamçi aktyor — Xu Chun-xo Nominatsiya — Eng yaxşi ssenariy — Kim Xi-jeye Nominatsiya — Eng yaxşi operatorlik ishi — Kim Sung-bok Nominatsiya — Eng yaxşi badiiy bezak — Çon Un-jon
2004 — Koreya kino mukofotlari
Nominatsiya — Eng yaxşi yordamçi aktyor — Çon Je-yon Nominatsiya — Eng yaxşi yordamçi aktyor — Xu Chun-xo
7Tarixiy aniqlik
Filmning çiqişi 684-bölinmaga jamoatçilik eʼtiborini qaratdi va 2006-yilda Janubiy Koreya Mudofaa vazirligi…
Filmning çiqişi 684-bölinmaga jamoatçilik eʼtiborini qaratdi va 2006-yilda Janubiy Koreya Mudofaa vazirligi bölinma va qözğolon haqida rasmiy hisobot eʼlon qilib, uning mavjudligini birinçi marta rasman tan oldi. Brigadir general Nam De-yon 684-bölinmani taşkil etgan 31 nafar Silmido yollanganining Koreya Respublikasi Harbiy-havo kuçlari eskadroniga mansub bölganini aytdi. Ulardan yettitasi maşğulotlarda halok bölgan, 20 nafari qözğolonda öldirilgan. Omon qolgan tört nafar 1972-yilda harbiy sud hukmi bilan qatl etilgan. Nam 684-bölinmaning topşiriğini tasvirlovçi hujjatlar endi mavjud emasligini aytdi, ammo hukumat uning vazifasi Kim Il Sungni öldiriş bölganini inkor etmagan.
1971-yil 23-avgustdagi qözğolonni nima keltirib çiqarganligi noaniq. Filmda hukumat yollanganlarni ortiqça bilimga ega bölgani uçun öldirişga qaror qilişi körsatilgan. Yollanganlar buni bilib qolib, isyon kötarişadi. Filmning prodyuseri Jonathan Kim tarix bu nuqtada noaniq ekanini tan oladi.
Silmido qözğolonidan oltita qöriqçi omon qoldi. Qöriqçilardan biri Yang Dong Su bölinmaning topşiriği Şimoliy Koreyaga kirib Kim Il Sungni öldiriş bölganini tasdiqladi. Yang, film yollanganlarni ölim jazosiga hukm qilinganlar sifatida tasvirlasa-da, ularning aksariyati mayda jinoyatçilar bölganini aytdi. Yang: «Ular köçada tez-tez janjal qiladigan odamlar edi», deb taʼkidladi. Şuningdek, Yang qözğolon nima uçun yuz berganini ham öz versiyasida bayon qiladi. Ularning isyon kötarişiga sabab, Şimoliy Koreyaga boriş imkoniyati heç qaçon bölmasligi va orolni heç qaçon tark eta olmasliklari haqidagi umidsizlik bölgan.
2010-yil 19-mayda Seul Markaziy tuman sudi hukumatga 684-bölinma aʼzolarining 21 nafar oilasiga 273 million von tovon tölaşni buyurdi. Sud «Silmido agentlarini maşğulotlardagi xavf darajasi haqida xabardor qilinmagan va maşğulotlarning qattiqligi ularning asosiy inson huquqlarini buzgan» deb topdi, şuningdek, hukumat 2006-yilgaça agentlarning ölimini oilalariga rasman eʼlon qilmagani sababli yetkazilgan maʼnaviy azoblarni ham tan oldi.
Matn: maqola tarjimasi «Silmido (film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.