Silsila (tarjimasi: «Davomi») — 1981-yilgi hind tilidagi musiqiy romantik drama filmi. Uni Yash Çopra birgalikda yozgan, rejissyorlik qilgan va prodyuserlik qilgan. Syujet romantik dramaturg Amit (Amitabh Bachchan), uning xotini Şobha (Jaya Bachchan) va uning sobiq sevgilisi Çandni (Rekha) örtasidagi uçburçak muhabbat atrofida aylanadi. Musiqani Shiv–Hari bastalagan. Qöşiq matnlarini Javed Akhtar, Hasan Kamal, Mirabai, Nida Fazli, Rajendra Krişan va Harivanş Rai Bachchan yozgan.
Silsila suratga oliniş davrida casting tufayli ommaviy axborot vositalarining katta eʼtiborini tortdi. Asosiy suratga oliş 1980-yil noyabridan 1981-yil maygaça Amsterdamda, Bombeyda (hozirgi Mumbay), Delhida va Kaşmirda bölib ötdi. Ammo film 1981-yil 14-avgustda ekranga çiqqandan keyin kassada muvaffaqiyatsizlikka uçradi va atigi ₹30 million (2026-yilda ₹670 million yoki US$7.0 million ekvivalentida) yiğdi. 29-chi Filmfare mukofotlarida film Eng yaxşi erkak rol (Amitabh Bachchan), Eng yaxşi ayol rol (Jaya Bachchan) va Eng yaxşi musiqa rejissyori (Shiv–Hari) nominatsiyalarini oldi. Tanqidçilar filmning syujeti va aktyorlarning ijrosini salbiy baholadi.
1Rollarda
Amitabh Bachchan, Shashi Kapoor, Jaya Bachchan
Sanjeev KumaraktyorKKKulbhushan Kharbandaaktyor2Syujet
Yoşligidayoq ota-onasidan ayrilgan aka-uka Şekhar va Amit Malhotralar bir-biriga yaqin bölişsa-da, alohida…
Yoşligidayoq ota-onasidan ayrilgan aka-uka Şekhar va Amit Malhotralar bir-biriga yaqin bölişsa-da, alohida yaşaşadi. Katta aka Şekhar Hindiston havo kuçlarida eskadrilʼya qömondoni, Amit esa Delhida yaşovçi romantik dramaturg. Şekhar Amitni öz nişonlisi Şobha bilan taniştiradi, uçovi esa döstlaşib ketişadi. Amit öz navbatida Çandni bilan uçraşadi va ularning munosabatlari nikoh umidi bilan muhabbatga aylanadi. Amit Çandnini Şekhar bilan taniştirişga ulgurmasdan, Şekhar 1971-yilgi Hindiston–Pokiston uruşida halok böladi. Keyinçalik Şobhaning Şekhardan homilador ekani maʼlum böladi. Şekhar yöqotilişidan qattiq azoblangan Amit Şobhani jamiyat malomatidan va turmuşsiz ona böliş doğidan himoya qiliş hamda Şekhar xotirasini hurmat qiliş uçun unga uylanadi. U Çandniga xat yozib, munosabatlarni tugatadi. Xatda sevgisini bildiradi, lekin uni hayotini davom ettirişga çaqiradi. Bu esa Çandnini yuragi ezilgan holda qoldiradi.
Yana bir fojia yuz beradi: Amit va Şobha avtohalokatga uçraşadi, Şobha esa homilasini tuşirib yuboradi. Uni doktor V.K. Anand davolaydi, u keyinçalik Çandniga uylangani maʼlum böladi. Ularni birlaştiradigan farzand bölmagaç, Amit va Şobha hissiyotsiz nikohda yaşay boşlaşadi. Amit Çandni bilan muhabbatini qayta tiklaş maqsadida doktor Anand bilan döstlaşadi. Çandni oxir-oqibat unga könadi. Ular yaşirinça uçraşişadi, ammo bu Şobhaning şubhasini uyğotmay qolmaydi. Şobha Şekhar bilan ötmişiga qaramay, endi Amitni hurmat qila boşlagan edi. Bir uçraşuvdan qaytayotganda Amit va Çandni maşinalari bilan piyodani urib yuborişadi. Ularning munosabatlari xavf ostida qoladi, çunki hodisani tekşirayotgan politsiyaçi Şobhaning amakivaççasi bölib çiqadi. U Şobhani himoya qiladi va Amitni foş qilmoqçi böladi.
Amit sevgisiz nikohini tark etib, Çandni bilan birga bölişga qaror qiladi. Bu xabar Şobhani larzaga soladi. U Amitga chin dildan oşiq bölgan, ammo uning sevgisi Amitni qaytarişiga işonadi. Doktor Anand ham Çandnining xiyonatidan xabardor bölib, qattiq eziladi. Doktor Anand xizmat safariga ketgaç, Amit va Çandni yangi hayot boşlaş uçun yaşirinça şahardan jönab ketişadi. Şu vaqtda Anandning samolyoti halokatga uçraydi. Amit, Çandni va Şobha halokat joyiga şoşilişadi. U yerda Şobha Amitga duç keladi va undan farzandi bölişini aytadi. Amit unga qaytişga vaʼda beradi, söngra Anandni xarobalardan qutqariş uçun şoşiladi. Çandni esa erini sevişini anglab, unga qaytadi. Film Amit va Şobhaning nikohlarida baxtli yaşayotgani bilan yakunlanadi.
3Aktyorlar
Şaşi Kapoor — eskadrilʼya qömondoni Şekhar…
Şaşi Kapoor — eskadrilʼya qömondoni Şekhar Malhotra
Amitabh Bachchan — Amit Malhotra
Jaya Bachchan — Şobha Malhotra
Rekha — Çandni Anand
Sanjeev Kumar — doktor V. K. Anand
Sudha Çopra — Şobhaning onasi
Suşma Seth — Amitning homiysi
Kulbhuşan Kharbanda — politsiyaçi Kulbhuşan, Şobhaning amakivaççasi (mehmon sifatida)
Deven Verma — Vidyarthi (mehmon sifatida)
4Işlab çiqariş
Silsilani Yash Çopra öz studiyasi Yash Raj Films bayroği ostida rejissyorlik qildi va prodyusserlik qildi.…

Silsilani Yash Çopra öz studiyasi Yash Raj Films bayroği ostida rejissyorlik qildi va prodyusserlik qildi. Ssenariyni u Sagar Sarhadi bilan birgalikda yozdi, Sarhadi syujetni ham Preeti Bedi bilan birga yozgan. Sarhadining sözlariga köra, Çopra «mavzuga telbadek oşiq bölib qolgan». Dialoglarni Romeş Şarma yozgan. Film nikohdan taşqari munosabatlar haqida bölib, bu hind tilidagi filmlar uçun birinçi holat edi. Çopra jangovar filmlarda muvaffaqiyatsizlikka uçragaç, keyingi loyihasi uçun romantik film suratga olişga qaror qilgan edi.
Çopraning biografi Rachel Dwyer castingni murakkab deb taʼriflagan, şu sababli film çiqişdan oldin bahs-munozaralarga sabab bölgan. Öşa paytda Amitabh Bachchan, uning xotini Jaya Bachchan va Rekha örtasidagi munosabatlar haqidagi taxminlar sariq matbuot va gazetalarda keng tarqalgan edi. Çopra uçalasini birga suratga oliş qobiliyatini özining eng katta yutuği deb atagan. U dastlab Rekha va Jaya Bachchan rollari uçun mos ravişda Parveen Babi va Smita Patilni közda tutgan, ammo ularning tegişli rollarga mos kelmasligi sababli bu rejalardan voz keçgan. 1980-yilda filmda rol öynaşga rozi bölgan Amitabh Baççanning tavsiyasiga köra, Çopra ularni keyinçalik Rekha va Jaya Bachchan bilan almaştirgan. Rekha öz kostyumlari va zargarlik buyumlarini özi loyihalaştirgan. Bu uning Amitabh Bachchan bilan oxirgi hamkorligi böldi.
Silsilani Raju Kaygi suratga olgan. Suratga oliş 1980-yil noyabridan 1981-yil maygaça davom etgan, avval Kaşmirda, keyin Amsterdamda, Bombeyda (hozirgi Mumbay) va Delhida. Ommaviy axborot vositalarining eʼtiboridan qoçiş uçun Çopra suratga olişni butun aktyorlar va gruppa bilan maxfiy tarzda ötkazgan. U işlab çiqarişni «haqiqiy hayotning ekranga kirişi» deb taʼriflagan, ammo suratga oliş maydonçalarida heç qanday voqea bölmaganini va barça boş aktyorlar hamkorlik qilganini aytgan. Delhi jadvali sovuq ob-havoda keç soat 17:30 da ham ötkazilgan. Rekha bunday vaqtni yoqtirmasligini va faqat Çopra uçun rozi bölganini aytib bergan. Keşav Naidu montaj qilgan film 166 daqiqa davom etadi. Fon musiqasini Hariprasad Çaurasia va Şivkumar Şarma ijro etgan.
5Musiqa
Filmning saundtreki 1981-yil 18-maydа Saregama tomonidan çiqarilgan bölib, uni Shiv–Hari bastalagan. Qöşiq…

Filmning saundtreki 1981-yil 18-maydа Saregama tomonidan çiqarilgan bölib, uni Shiv–Hari bastalagan. Qöşiq matnlarini Javed Akhtar, Hasan Kamal, Mirabai, Nida Fazli, Rajendra Krişan va Harivanş Rai Bachchan yozgan. «Yeh Kahan Aa Gaye Hum» Lata Mangeşkar özining «Lata Live» kontsertida ijro etgan qöşiqlardan biri bölgan. Oldin Salim Khan bilan ssenariy yozişda hamkorlik qilgan Akhtar lirik ijodga ötgan va «Dekha Ek Khwab» uning yozgan birinçi qöşiği bölgan. Çopra uning sheʼrlarini eşitib, hayratga tuşgaç, Akhtar tanlangan. «Rang Barse Bhige Çunar Wali» Holi bayramida eng köp ijro etiladigan qöşiqlardan biriga aylangan.
Biograf Rauf Ahmedning aytişiça, Şammi Kapoor «Neela Aasman So Gaya» kuyini Amitabh Bachchan bilan musiqa maşğulotlaridan birida, eşitgan xalq qöşiğidan ilhomlanib, tasodifan öylab topgan.
6Prokat va qabul qilinişi
Silsila 1981-yil 14-avgustda ekranga çiqdi va kassada muvaffaqiyatsizlikka uçradi. Çopra buni…

Silsila 1981-yil 14-avgustda ekranga çiqdi va kassada muvaffaqiyatsizlikka uçradi. Çopra buni tomoşabinlarning eʼtiborini asosan syujetdan köra castingdan kelib çiqqan bahsli holatga qaratilganligi bilan izohlagan. Taxminan bir hafta ötgaç, Mumbay Metro kinoteatrida namoyiş ötkazilib, ₹1.5 million (US$16,000) yiğilgan, ulardan ₹1 million (US$10,000) Nargis Dutt jamğarmasiga xayriya qilingan. India Today jurnalining muharriri Sunil Sethi filmning klişe syujetini tanqid qilgan va aktyorlarni qiziqarsiz deb atagan. Şarhida Sethi şunday xulosaga kelgan:
«Ammo Silsilaning özi sof poliesterli ip. U yulduzlar aytayotgan, ularni ğazablantirayotgan, sariq matbuotdagi «buzilgan va zararli» hikoyalarga qaraganda ança sunʼiy. Ularni öqiş yoqimliroq, körinişi çiroyliroq va ehtimol u yerda-bu yerda yarim haqiqatlarni ham öz içiga oladi. Silsila ham çiroyli körinadi, ammo yarim yolğonlardan iborat buziliş bölib, bu yanada yomonroq».
Dwyer yozişiça, Amitabh Baççanning öşa paytdagi maşhur ekran obrazi — «ğazabli yoş» (Deewaar filmidan, 1975) — uning Silsiladagi sevgan qahramon roliga mos kelmagan. Film 29-chi Filmfare mukofotlarida uçta nominatsiya oldi: Eng yaxşi erkak rol (Amitabh Bachchan), Eng yaxşi ayol rol (Jaya Bachchan) va Eng yaxşi musiqa rejissyori (Shiv–Hari). Bu Çopra karyerasidagi pasayiş boşlanişi böldi. Şunga qaramay, 2011-yildagi intervyusida u Silsilani özining sevimli filmlaridan biri deb atagan.
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Silsila (1981 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.