«Silverado» (ingl. Silverado) — Lawrence Kasdan rejissyorligidagi amerikalik vestern janridagi kinofilm. U 1985-yilda Kasdan va uning ukasi Mark yozgan ssenariy asosida suratga olingan. Film «eng yaxşi ovoz» va «eng yaxşi original saundtrek» nominatsiyalari böyiça ikkita «Oskar» nominatsiyasini oldi. IMDb sayti foydalanuvçilari fikriga köra, u 100 ta eng yaxşi vestern röyxatiga kiradi.
Filmni Columbia Pictures va Delphi III Productions prodyuserlik qildi, kinoteatrlar uçun tarqatuvçi Columbia Pictures böldi, uy tomoşa qiliş uçun esa Sony Pictures Entertainment. Bruce Broughtonning partituraga ega saundtreki Geffen Records tomonidan çiqarildi. 2005-yil 12-noyabrda Intrada Records yorliği partituraning kengaytirilgan versiyasini ikkita kompakt-diskda çiqardi.
AQŞ dagi premyera 1985-yil 10-iyulda bölib ötdi. 11 hafta davomida film 1190 ta kinoteatrda namoyiş etildi, kassa yiğimi esa 32 192 570 AQŞ dollarini taşkil etdi. Umuman olganda, film tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi, 58-“Oskar” mukofotlari marosimida esa «eng yaxşi ovoz» va «eng yaxşi saundtrek» uçun nominatsiyalarga tavsiya etildi.
1Rollarda
Kevin Kline, Scott Glenn, Rosanna Arquette
2Syujet
Boş qahramon Emmett ismli kişi kulbada uxlab yotganida, uni uçta nomaʼlum kişi hujum qiladi, lekin u qisqa…
Boş qahramon Emmett ismli kişi kulbada uxlab yotganida, uni uçta nomaʼlum kişi hujum qiladi, lekin u qisqa otişmada ularning hammasini öldiradi. Silverado tomon yölda u talangan va çölda öliş uçun taşlab ketilgan Paydenni topadi.
Terliga yetib kelgan Emmett va Payden şerif Jon Lengston tomonidan şahardan haydalgan yana bir çavandoz Mel bilan uçraşadi. Ular Jeyk (Emmettning akasi) qamoq kamerasida qamalganini va odam öldirgani uçun qatl etilişini kutayotganini bilib olişadi. Payden özini talagan odamlardan birini uçratib, uni öldirgaç, uni ham öşa kameraga taşlaşadi. Emmett ularning qoçişiga yordam beradi, Mel esa şerif Lengston otryadidan yaşirinadi. Mel guruhga qöşilib, Silveradoga yöl olişga qaror qiladi.
Yölda ular köçmançilar guruhiga öğrilardan öğirlangan pulni qaytarişda yordam beradi, söngra ularni Silveradoga kuzatib boradi, u yerda qahramonlarning yöllari ajraladi. Emmett va Jeyk opasini ziyorat qiladi, uning eri ularga xabar beradiki, rançо egasi Ethan McKendrick oçiq yaylovni egallaşga urinmoqda va yerdagi barça qonuniy daʼvogarlarni haydamoqda. Beş yil oldin Emmett McKendrickning otasini öldirgani uçun qamoqqa taşlangan edi va endi u McKendrick öşa kulbada uni ozodlikka çiqqaç öldirişga urinadigan odamlarni yollaganini bilib oladi.
Mel otasi Ezra uyi yoqib yuborilgani va yeri çorva mollari tomonidan vayron qilingani sababli yaşaş vositasiz qolganini aniqlaydi.
Silveradoning şerifi Cobb, Paydenning eski tanişi, McKendrickdan maoş oladi, u Paydenni özining salunidagi qimor öyinlarini qöriqlaşga yollaydi. Salunni Stella boşqaradi, u halol ayol bölib, Coddan nafratlanadi va Paydenga hamdardlik bildiradi.
McKendrickning odamlari Ezrani öldiradi, yerni yoqib yuboradi va Emmettning yoş jiyani Ogiyni öğirlab ketadi. Stella Paydenni Mel, Emmett va Jeykka hamma narsani tuzatişda yordam berişga undaydi. Ular McKendrickning rançosiga hujum uyuştiriş uçun uning çorva mollarini haydab ketişadi, bu hujumda banditlarning köpçiligi öldiriladi va Ogi ozod qilinadi. Şunday bölsa-da, McKendrick Silveradoga qoçib ketişga muvaffaq böladi.
Tört kişi şaharga qaytib, korrupsiyaga barham beriş uçun keladi. Jeykni Coddan öng qöli Tayri ovlaydi, ammo Jeyk uni aldab, öldiradi. Mel singlisi Reyʼni Kelvin Stanhoupdan qutqaradi va uni piçoği bilan oğir yaralaydi. Emmett McKendrick bilan otda olişadi, natijada Emmett McKendrickning boşiga urib, uni öldiradi. Payden Cobb bilan köçadagi janjalda uçraşadi va uni öldiradi.
Xulosada, Kaliforniyaga jönaşdan oldin Emmett va Jeyk şahar çekkasiga borib, opasi va uning oilasi bilan xayrlaşadi. Mel va singlisi qayta birlaşib, oilaviy mulklarini tiklaşga qaror qilişadi. Şu orada Payden özini Silveradoning yangi şerifi sifatida topadi.
3Filmni yaratiş
Film Nyu-Meksikodagi Kuk rançosida suratga olingan. 1984-yilda Lawrence va Mark Kasdan jamoasi Silverado…

Film Nyu-Meksikodagi Kuk rançosida suratga olingan. 1984-yilda Lawrence va Mark Kasdan jamoasi Silverado şahrini quriş uçun eng mos joyni topiş umidida Nyu-Meksikoning olis hududiga vertolyotda razvedka qiliş uçun jönaşdi. Joy topilgaç, Kasdan akalari mahalliy aholi Bill va Marian Kuklarga murojaat qilişdi. Dastlab suratga oliş guruhi faqat bir neça inşoot qurişni rejalaştirgan edi, Kuklarga hudud uçun ijara haqi sifatida «kiçik summa» taklif qilişdi. Bill Kuk eslaydi: «Qanday bölmasin, menda unçalik katta iştiyoq yöq edi, lekin rozi böldim. Va hammasi katta byudjetli film va Silveradoga aylandi».
Trailer Addict bilan suhbatda aktyor Scott Glenn casting rejissyorlikka qançalik taʼsir qilişini aytib berdi. Turli aktyorlarning birgalikdagi ishi haqida gapirar ekan, u Kevin Costnerni qançalik «haqiqatan yoqtirişini» va u bilan işlaş qançalik «yengil va qulay» bölganini eslatib ötdi.
4Rollarda
Kevin Kline —…
Kevin Kline — Payden
Scott Glenn — Emmett
Kevin Costner — Jeyk
Danny Glover — Mel Jonson
John Cleese — şabar Jon T. Lengston
Rosanna Arquette — Hanna
Brian Dennehy — şabar Cobb
Jeff Goldblum — Slik
Linda Hunt — Stella
Jeff Fahey — Tayri
Richard Jenkins — Kelli
Amanda Wyss
John Kasdan
Jake Kasdan
Meg Kasdan — barmen ayol
Brion James — Xobart
Marvin J. McIntyre
Şeb Wooley
James Gammon — Dawson
5Tanqid
AQŞ dagi asosiy tanqidçilar orasida film asosan ijobiy şarhlar oldi. Rotten Tomatoes agregatori 33 ta…

AQŞ dagi asosiy tanqidçilar orasida film asosan ijobiy şarhlar oldi. Rotten Tomatoes agregatori 33 ta tanqidçi şarhlariga asoslanib, örtaça 6,73 ball bilan filmga 76% baho berdi va xulosa qildi: «Tafsilotlari va yaxşi hikoyasi tufayli “Silverado” 80-yillardagi töğri Gollivud vesterni namunasi sanaladi». Metacritic agregatori 14 ta şarhga asoslanib, filmga 100 dan 64 ball berdi. IMDb reytingi 10 balldan 7,2 ni taşkil etdi.
The New York Times tanqidçisi Janet Maslin rejissyor Kasdan haqida yozdi: «U filmning eng yoqimli lahzalarini yaratadi, özining haqiqiy zavqini uzatadi, hammaning sevib qolgan sahnalari va obrazlarini jonlantiradi». U qöşimça qildi: «“Silverado” — keng, ajoyib körinişli vestern bölib, u özi eslatadigan klassik filmlardan kamida butun bir avlodga ilgarilab ketadi». Chicago Sun-Times dan Roger Ebert filmni tomoşabin uçun juda noaniq deb atadi va qayd etdi: «Rozi böling, bu hikoya avval ham aytilgan. Kasdan hikoyasini loyihaga olib kiradigan uslub va energiya ajratib turadi». San Francisco Chronicle dan Peter Stack filmda «puxta öylangan otişma sahnalari, ot çoptirayotgan otlar legionlari, dupuri eşitiladigan mollar, kanyon, qoplangan arava, tonnalab qirsillagan teri va hatto tuşda duel» tasvirlanganini yozdi. U qöşimça qildi: «Kasdanning köplab ковбойlik kino elementlarini öziga böysundirib, haddan oşmasdan boşqarişi qiziq». Empire dan Ian Freer filmni 5 yulduzdan 4 yulduz bilan baholab, film «tugagaç, sizni ковбой öynagingiz keladigan» rasm ekanini aytdi. U yana qöşimça qildi: «70-yillardagi köplab vesternlar janrga revizionistik yondaşuvdan foydalanadigan bir paytda, “Silverado” ğarb anʼanalarini samimiy qabul qilişni taklif qiladi». Variety xodimlari filmni, ayniqsa uning «vizual effektlari»ni maqtab, şunday dedilar: «Vesternlar kamdan-kam hollarda şunçalik jonli körinadi, lekin uning ekranlaştirilişida körganimiz tafsilotlarda işonarli». The Wall Street Journal uçun yozgan Julie Salamon ijobiy his-tuyğularini bildirib, «“Silverado” ajoyib körinadi, syujet esa tez harakatlanadi. Kasdan qörqinçli darajada uzun, chang bosgan ğarbiy tekisliklarda harakatlarga yaxşi tayyorlangan» dedi. Total Film xodimlari ijobiy fikr bildirib, Silveradoga «Kasdan akalarining yoşlik paytlaridagi ot operalariga bölgan qaynoq muhabbat maktubi» sifatida qaradilar va «barça tasavvur qilinadigan ğarbiy klişelarni» qöşdilar. «Bu Bruce Broughtonning baland musiqasi kuçiga qaramay, köringançalik ilhomlantirmaydi, lekin ajoyib körinadi — hamma katta osmon va keng oçiq makonlar».
Chicago Tribune dan Gene Siskel noaniq şarhida filmni «vesternni tiklaşga qaratilgan töliq muvaffaqiyatli uriniş» deb atadi, lekin uning ssenariysi vesternlarni töliq tiklaş yölidagi kiçik qadamdan köra köproq narsa bölişi uçun töliq qayta yozilişi kerak edi deb hisobladi. The Boston Globe dan Jay Carr boşqa noaniq şarh berdi. U qayd etdi: «Lenta eski vesternlarning yuqori byudjetli qayta işlanişiga öxşaydi. Uni faqat Kasdanning olijanobligi va aktyorlari uşlab turadi». Rejissyorning uslubiga izoh berib, Chicago Reader dan Dave Kehr quruq ravişda yozdi: «Syujet böyiça ustalikning ança katta mahorati sarlavhada nomi tilga olingan şaharga kirgaç, uni tark etganga öxşaydi. Harakat uzilib ketadi, tartibsiz va özboşimça böladi». Boş qahramonlarga kelsak, u «heç bir qahramon ekranda jonlanişga ulgurmaydi, şuning uçun heç biri filmning axloqiy va dramatik tomonini yetkaziş uçun yetarli vakolatga ega emas» deb quruq izoh berdi. Baʼzi nuqsonlarni tasvirlar ekan, Christian Science Monitor dan David Sterritt şunday dedi: «Bir soat yoki şunga yaqin vaqt ötgaç, harakatlar örnini sof hikoya egallaganda, rasm kamroq original va jozibali bölib qoladi». Sterritt, biroq, tan olişga şoşildi: «John Baileyʼning kinematografiyasi ajoyib», lekin u afsuski qayd etdi: «Lawrence Kasdanning oxirgi filmi “Big Disappointment” (1983) kabi, eng yaxşisi tanlangan aktyorlar tarkibi personajlarni işlab çiqiş va ularning munosabatlarini quriş bilan şuğullanganda namoyon böladi».
Butunlay salbiy şarhda Globe and Mail kinotanqidçisi Jay Scott «Yulduzlar uruşi» uslubidagi juda taniş «manipulyativ musiqa» “Silverado”dagi yagona yangilik ekanini aytdi. Syujet esa xulosa qiliş uçun juda murakkab va zerikarli». Time dan Richard Corliss filmni işontirmadi, film «yaxşi vestern yaratiş uçun vesternga bölgan muhabbatdan köra köproq narsa kerakligini isbotlaydi» deb taʼkidladi. Xuddi şunday pessimistik ohangda TV Guide xodimlari yozdilar: «Lawrence Kasdan syujetni önlab yon hikoyalar bilan kengaytiradi, ular azoblovçi darajada başorat qilinadigan tafsilotlarda har bir qahramonimiz nima uçun aynan şu yerda bölişi sababini körsatadi. Bularning hammasi juda tagiga yetmagan va sirtqi».
6Reliz va kassa
Filmning premyerasi 1985-yil 9-iyulda AQŞ kinoteatrlarida bölib ötdi va birinçi dam oliş kunlarida 3 522 897…

Filmning premyerasi 1985-yil 9-iyulda AQŞ kinoteatrlarida bölib ötdi va birinçi dam oliş kunlarida 3 522 897 AQŞ dollari işladi. Film çiqqanidan keyingi ikkinçi haftada daromad 3% ga oşib, 3 631 204 AQŞ dollarini taşkil etdi. 11 hafta davomida içki çiptalar sotuvi hajmi 32 192 570 AQŞ dollariga teng böldi. 1985-yil yakunlariga köra Box Office Mojo reytingida kassa yiğimi böyiça 24-örinni egalladi.
Film RCA CED videodisk formatida va VHS formatida 1985-yil dekabrda, Criterion lazer diskida esa 1991-yil avgustda çiqarildi. U 1994-yil 8-iyulda VHS videoformatida qayta çiqarildi. Yangilangan yozuvli kollektsion VHS naşri 1999-yil 1-iyunda çiqarildi. Keng ekranli naşr AQŞ va Kanadada 2009-yil 3-fevralda DVD ga çiqarildi. Bundan taşqari, 2005-yil 5-aprelda Sony Pictures Home Entertainment kompaniyasi ikkita DVD diskdan iborat maxsus naşr çiqardi, unga «Kevin Costner bilan Silveradoga qaytiş», «Silverado izidan: ğarbiy tarixçi şarhlari», «Ğarbiy otişmalar» kabi qöşimça qisqa metrajli filmlar, şuningdek bonus treylerlar, eksklyuziv kesiş albomi va kollektsion öyin kartalari kiradi.
Yuqori aniqlikdagi video bilan keng ekranli Blu-ray disk versiyasi 2009-yil 8-sentabrda çiqarildi.
7Mukofotlar va nominatsiyalar
Mukofot…
Mukofot
1985-yilgi Venetsiya kinofestivali
Young Venice Award — Maxsus eʼtirof — Lawrence Kasdan
Nominatsiyalar
«Oskar» 1986
Eng yaxşi musiqa — Bruce Broughton
Eng yaxşi ovoz — Donald O. Mitchell, Rick Kline, Kevin ÖConnell, David M. Ronne
Casting Society of America 1986
Best Casting for Feature Film, Drama — Wallis Nicita
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB9Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Сильверадо» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
