Space Cowboys

Qirq yil davomida heç kim AQŞ Harbiy-havo kuçlarining yuqori balandlikdagi parvozlar böyiça kosmik dasturgaça bölgan «Daedalus» dasturining sobiq tört pilotini eslamadi. Nafaqadagi polkovnik Frenk Korvin garajida işlaydi, közi ojiz muhandis Jerri ÖNil boğ attraksionlarini loyihalaydi va sinovdan ötkazadi, Tenk Sallivan esa butunlay baptist voiz bölib qolgan. Faqat yana bir nafaqadagi polkovnik, Uilyam Xokins eski maşğulot uçuvçi apparatida uçişda davom etadi va turistlarni yuqori pilotaj figuralari bilan xursand qiladi.

Sayyorani halokat tahdid qilmoqda: eski sovet aloqa sunʼiy yöldoşi «AYKON» orbitadan çiqib, Yerga qulaşi mumkinligi haqida xabar olingan. Uning raqamli bölmagan davr texnologiyasi şunçalik eskirganki, uni faqat tört faxriy veteran tuşunişi mumkin. Korvinning oldiga NASA muhandislari kelib, bir vaqtlar Korvin «Skylab» orbital stansiyasi uçun işlab çiqqan navigatsiya tizimiga öxşaş yöldoş navigatsiya tizimiga yondaşuvlarni topişda yordam söraydi hamda NASA astronavtlarini u bilan işlaşga tayyorlaşni iltimos qiladi. Frenk loyiha rahbari Bob Gersonga (uni u köp yillardan beri körolmaydi) ultimatum qöyadi: Gerson Frenkni va uning uçta sobiq hamkasbini kosmosga yuboradi. Gerson rozi böladi, ammo şart şuki, keksalar bir vaqtning özida mustaqil işlaşga tayyorlaydigan yoş astronavtlar guruhi bilan birga tibbiy komissiyadan ötişlari kerak. Törtalasi komissiyadan ötadi (ÖNil köriş qobiliyatidan şikoyat qiladi, ammo xotirasidan emas, standart oftalmologik jadvalni esa yoşligidayoq yod olgan edi). Puxta tibbiy tekşiruv Xokinsda oşqozon osti bezi saratonini aniqlaydi, ammo AQŞ vitse-prezidenti bosimi ostida Gerson hammasi törttasini orbitaga yuborişga rozi bölişga majbur böladi va ularga ikki nafar ikki barobar yoş ekipaj aʼzosini biriktiradi.

Olti astronavt bortida bölgan «Daedalus» kosmik şattli Kanaveral burnidan uçadi, Frenk uni «AYKON» sunʼiy yöldoşi orbitasiga olib çiqadi va Tenk Sallivan şattlni sunʼiy yöldoş bilan tutaştiradi. Korvin, ÖNil va yoş astronavt Eaton Glance sovet apparatini tekşiradi va uning aloqa sunʼiy yöldoşi emas, balki yadro kallakli oltita raketa uçun uçiriş platformasi ekanligini aniqlaydi. NASA huzuridagi Rossiya vakili general Vostov istamay tan oladi, «AYKON» yadroviy uruş holatida kafolatlangan javob zarbasi beriş tizimining sir saqlanadigan sovet loyihasi qismi bölgan. Agar sunʼiy yöldoş orbitadan çiqsa, uning avtomatikasi bu boşqaruv yöqolganining, yaʼni SSSR yöq qilinganining belgisi deb baholaydi va AQŞning oltita yirik şahriga raketalarni uçiradi. Maʼlum bölişiça, Gerson buni boşidanoq bilgan, ammo navigatsiya tizimining fayllari bir vaqtlar aynan uning qölidan KGB xodimlari tomonidan öğirlangani uçun Vostov uning sukutini taʼminlab kelgan.

Eaton Glance öz xohişi bilan şattlni tark etib, sunʼiy yöldoşning yordamçi dvigatellarini işga tuşirişga harakat qiladi. «AYKON»ning dasturiy majmuasi buni hujum deb qabul qiladi va raketa uçiriş tizimlarini faollaştirişni boşlaydi. Dvigatellarni yoqiş va qoplamalarni taşlaş kombinatsiyasi şattl bilan töqnaşuvga olib keladi; uning bortida yonğin boşlanadi, köplab tizimlar, jumladan bort kompyuteri va dvigatellar işdan çiqadi. Eaton bir neça jarohat oladi, sunʼiy yöldoş esa yanada degradatsiyalangan orbitaga tuşib, javob zarbasiga tayyorgarlikni davom ettiradi.

Frenk va Xok oçiq kosmosga çiqib, yordamçi raketa yordamida sunʼiy yöldoşning qulaşini sekinlaştiradi. Sunʼiy yöldoşni zararsizlantirişning yagona yöli — ulardan biri unga tom maʼnoda «otda» ötirib, yadro raketalarining dvigatellarini qölda Oy tomon yönaltirib işga tuşirişini tuşunib, Xokins özini qurbon qilişga qaror qiladi, çunki unga bir neça oy umr qolganini biladi. Xok umri davomida nafaqat Shepard va Glennga, balki Nil Armstrongga ham havas qilgan va endi bir orzusini amalga oşirib, ölimdan oldin yana bir, yanada amalga oşmas orzusini — Oyda bölişni ado etişga umid qiladi.

Xokning rejasi muvaffaqiyatli çiqadi, qolgan astronavtlarga esa şikastlangan şattlni qanday qilib Yerga qaytariş masalasini hal qiliş qoladi, bundan taşqari, şattl ştatdagi pilotsiz qoladi. Birinçi pilot Xok barça kislorod ballonlarini olib, rus sunʼiy yöldoşida Oy tomon uçib ketadi, ikkinçi pilot — zarbadan miya çayqalişi olgan yoş astronavt Rojer Xayns ham yordamçi bölolmaydi, Frenk tomonidan şattlga olib kelingan Glance esa missiyaning qolgan qismini ongsiz holatda ötkazadi. Şikastlangan kemani qönderadigan heç kim qolmaydi.

«Daedalus» manevrlar yordamida tormozlanib, Texas ustida 30 mil balandlikkaça tuşadi. Frenk ekipajga, imkon bölişi bilanoq, katapultalanişni buyuradi; özi esa kemani okean tomon yönaltiriş uçun qolişni niyat qiladi. 12 ming futlik balandlikda Jerri ÖNil lyukni oçadi va jarohat olgan yoşlarni paraşyutlarda yerga tuşiradi, ammo u ham, Tenk Sallivan ham Korvinni tark etişdan boş tortadi. Frenk tormoz dvigatellarisiz, Xokning xavfli manevrini takrorlab, uçiş tezligini aerodinamik tormozlaş bilan pasaytirişga harakat qiladi — u çegaradan taşqari hujum burçagiga, deyarli «kobra»ga çiqişni öz içiga oladi, buni Xok tayyorgarlik vaqtida trenajyorda bajara olgan edi — va şattlni kompyuterisiz, qölda, eski usulda qönderadi. Unga bu muvaffaq böladi, astronavtlarni qahramon sifatida kutib olişadi. Gerson esa allaqaçon intervyu berib, qirq yil oldin aynan u Frenk Korvinni hamkorlikka jalb qilgan, deb gapirmoqda.

Filmning oxirida Frenk va uning rafiqasi Barbara tölin Oyga qarab, Xokka u yerga yetib oliş-olmaganini taxmin qilişadi. Keyin Frenk Sinatraning «Fly Me to the Moon» kompozitsiyasi sadolari ostida kamera Oy yuzasiga yaqinlaşadi va ölik Xokinsning sovet sunʼiy yöldoşi qoldiqlari orasida Oyda ötirganini körsatadi, uning dubulğasi oynasida esa uzoqdagi moviy Yer aks etadi…