Sudzume, eşiklarni yopmoqda

2023-yil sentyabr. 17 yoşli öquvçi Suzume Ivato kiçik baliqçilar şahrida, Kyuşu orolida, xolasi bilan yaşaydi. Bir kuni maktabga ketayotganda u «qandaydir eşik» bor ekan, degan xarobalarni izlayotgan yigit bilan uçraşadi. U yigitga yaqin atrofdagi taşlab ketilgan kurort haqida aytadi va qiziqib, uni xarobalarga olib boradi. U yerda, buzilgan gumbaz ostida, ramkada yolğiz turgan eşikni topadi. Eşikni oçganda, içida toza yulduzli osmon bilan qoplangan maydon körinadi, lekin u içkariga kira olmaydi. Keyin u yerdagi muşuk haykaliga qoqilib tuşadi va uni yerdan suğurib oladi. Haykal haqiqiy muşukka aylanib, qoçib ketadi. Qörqib ketgan Suzume maktabga qarab yuguradi.

Tuşlik vaqtida Suzume taşlab ketilgan kurort joylaşgan joydan katta tutun ustunining kötarilayotganini köradi, lekin boşqa heç kim bu tutunni körmaydi. U qaytib kelib, öşa yigitni topadi. Yigit tutun çiqayotgan eşikni yopiş uçun kuç sarflamoqda. Suzume unga yordamga şoşiladi va ikkalasi birgalikda eşikni yopişga muvaffaq böladi, ammo ustun ulgurib yiqiladi va 6 ballik zilzila sodir böladi.

Suzume yaralangan yigitni uyiga olib boradi, yarasini boğlaydi. Yigit özini Sota Munakata deb taniştiradi. Tösatdan derazaning tokçasida kurortdagi muşuk paydo böladi. Suzume uni öziga qolişga taklif qiladi, muşuk inson ovozida rozi böladi. Lekin muşuk Sotani u ötirgan uç oyoqli bolalar stuliga aylantirib yuboradi, çunki Sota unga «xalaqit beryapti». Jonlangan stul muşukni paromgaça quvib boradi. Paromning yönalişi qöşni Ehime prefekturasiga. Suzume ham ularning ortidan yuguradi. Sota va Suzume muşukka yetib olganda, u yonidan ötayotgan katerga sakrab ötib ketadi.

Keçqurun Suzume xolasi Tamaki Ivato bilan telefonda gaplaşadi va döstinikida tunaşini aytadi. Sota muşukning «burçak toşi» ekanini tuşuntiradi. Tutun aslida qurt bölib, uni kimdir yerdan suğurib olgani uçun ozod bölgan. Sota esa «yopuvçi»: u Yaponiya böylab taşlab ketilgan joylardagi maʼlum eşiklarni topib, yopişi kerak, toki zilzilalar çaqira oladigan kuçli maʼnaviy qurt ozod bölmasin.

Ehimega yetib kelgan Suzume va Sota ijtimoiy tarmoqlarda mahalliy aholining postlarini topadi. Ular muşukni suratga olib, unga «Daijin» (Vazir) deb ism qöyişgan. Mahalliy qiz Tika Amabe bilan tanişgaç, ular qurtni yana köradi. Tika yangi döstiga taşlab ketilgan maktabgaça yetib borişda yordam beradi. U yerda Suzume va Sota qurt yerga tuşişidan oldin eşikni yopişga ulgurişadi. Sayohatçilar Tikaning uyida, «Amabe» mehmonxonasida tunaşadi. Suzume xolasiga qönğiroq qilib, Ehimeda ekanini va öziga «mini-taʼtil» uyuştirganini aytadi. Tikaga esa stulni tuğilgan kunida onasi yasab bergani, bir muddat ötib Suzume adaşib ketgani va topilganda stul hamon yonida bölgani haqida gapirib beradi.

Ertasi kuni Tika bilan xayrlaşib, ular avtostopda Kobega yöl olişadi. Daijin bilan suratlar aynan öşa yerdan çiqa boşlaydi. Ularni Rumi Ninomiya ismli ayol olib ketadi. U ham öşa tomonga boryapti, ammo evaziga Suzumedan uning ikki yoşli egizak bolalariga qarab turişni söraydi, çunki özi uyining birinçi qavatidagi karaoke-barda işlaydi. Şu vaqtda xola Tamaki ham Suzumeni izlab yölga çiqadi. Keyinroq, Rumiga mehmonlar oqimi bilan kuraşişda yordam berişga rozi bölgan Suzume barda Vazirni köradi (boşqalar uni odam deb öylaşadi). Vazir ularni taşlab ketilgan köngiloçar boğga boşlab boradi. U yerda qurt yana köngil oçiş ğildiragi kabinasidan çiqişga urinadi. Ular eşikni yopişga muvaffaq bölişadi va qurt ğoyib böladi. Sota tuşuntiradi: eşik içidagi portal Abadiyatga, yaʼni ölgandan keyin ruhlar boradigan joyga olib boradi.

Vazirni Tokiyogaça kuzatib borgan Sota Suzumeni öz kvartirasiga kelişga taklif qiladi. U yerda Sota Namazu qurti haqidagi afsonani aytib beradi va özining köp avlodlar davomida Abadiyatga olib boradigan barça eşiklarni yopiş vazifasini bajargan oilaning sönggi vakili ekanini maʼlum qiladi. U ikkita toş qöriqçi borligini aytadi: ğarbiy qöriqçi muşuk — Vazir körinişini olgan, şarqiy qöriqçining joylaşuvi esa nomaʼlum. U yana ogohlantiradi: agar qurt Tokiyoda paydo bölsa, 1923-yildagi Buyuk Kanto zilzilasi bilan teng kuçdagi zilzila sodir bölişi mumkin. Ular Sotaning oilasi yozuvlarida şarqiy burçak toşi haqida maʼlumot izlayotganda, unga dösti Tomoya Serizava keladi. Sota muhim öqituvçilik imtihonini ötkazib yuborgan edi va dösti xavotirga tuşgan. Şu paytda Suzume qurtning yana paydo bölganini köradi va unga tomon yuguradi. Sota, Vazir oldin unga öz vazifasini topşirganini aytgan edi, qurtning ustiga sakraydi. Suzume ham uning ortidan yuguradi. Qurt kengayib, dumaloq ornamentli şaklga kiradi va Tokiyo ustida osilib turadi. Vazir Sotaga eslatadi, endi burçak toşi u ekanini, stul esa toşga aylanadi. Suzume gigant qurtni yopiş va millionlab odamlarni zilziladan qutqariş uçun şu stuldan foydalanişga majbur böladi.

U yer ostidagi ibodatxonada közini oçadi, u yerda Tokiyo eşigi joylaşgan. Teşikdan Abadiyatdagi Sota körinadi, lekin Suzume içkariga kira olmaydi, şuning uçun eşikni yopadi. Vazir hamma narsani tuşuntirgaç, Suzume ğazablanadi, uni yomon körişini aytadi va endi unga körinmasligini talab qiladi. Keyin u kasalxonada Sotaning bobosi Hitsudziro Munakatani ziyorat qiladi, Sotani qanday qutqariş mumkinligini biliş umidida. Çol tuşuntiradi: Suzumening qurtni va eşiklar orqali Abadiyatni köra olişi şuni anglatadiki, hayotining biror nuqtasida u eşiklardan birini bosib ötgan, va Abadiyatga qayta kiriş faqat öşa eşik orqali mumkin.

Sotani qutqariş uçun Suzume aynan şu eşikni 2011-yilgi zilzila va tsunami vayron qilgan Tohoku mintaqasidagi tuğilgan şahrida topişga qaror qiladi. Ular onasi va uylari halok bölgan joy edi. Vokzalga ketayotganda Suzume Sotani izlayotgan Serizava va uni Kyuşuga qaytarmoqçi bölgan xolasi Tamaki bilan uçraşib qoladi. Suzume qaytişdan boş tortadi, şuning uçun Tamaki ular bilan maşinada, rulda Serizava bölgan holda, birga ketişga qaror qiladi. Orqa örindiqqa esa Vazir sakrab çiqadi. Yölda töxtaganda Suzume va Tamaki bahslaşib qolişadi: Tamaki Suzume uçun umrining eng yaxşi yillarini sarflagani va özi heç kim bilan munosabat qurmagani uçun. Lekin Suzume Tamakining Çap Vazir (Sadaijin) bilan band ekanini payqaydi. Sadaijin şarqiy toş qöriqçi bölib, ular oxirigaça ularning orqasidan boradi. Keyinroq Tamaki Suzumeni eski uyining xarobalariga olib boradi, u yerda Suzume bolaligidagi kundaligini topadi va unda eşik qayerda ekanligi haqida işora böladi. Abadiyatga yetib borgaç, Sadaijin öz şaklini özgartirib, qurtning eʼtiborini çalğitadi. Şu vaqtda Suzume Sotani uyğotişga harakat qiladi va u oxiri inson şakliga qaytadi. Erkinlik narxini anglagan, lekin Suzumening muşugi böla olmaganidan afsuslangan Vazir özini qurbon qiladi, toki yana burçak toşiga aylanib, qurtni Abadiyatda abadiy qamab qöysin. Sota esa qayta toşga aylangan Sadaijinni qurtga qadaydi.

Uzoqdan qahramonlar bir qizni köradi. Suzume bu özi, ön ikki yil oldingi özi ekanini tuşunadi. Uning oyoqlari ostida onasi sovğa qilgan uç oyoqli stul turadi. Suzume stulni kiçkina öziga uzatadi va unga bu stul tragediyani yengiş va ösişni davom ettiriş kuçini berişini aytadi. Kiçik Suzume Abadiyatni tark etib, 2011-yilga qaytişga qaror qiladi. U yerda stul bilan birga uni Tamaki topadi. Suzume va Sota 2023-yilga qaytişadi. Sota Tokiyoga ketadi, Suzume va Tamaki esa Kyuşuga jönab, yölda orttirgan döstlarini yana ziyorat qilişadi.

Bir muddat ötgaç, sovuq fasl kelganida, Suzume maktabga ketayotgan edi. U hayron bölib, ilk marta uçraşgan öşa joyda yana Sota bilan töqnaşadi.