Teesri Kasam

Deyarli hibsga olinib qolganidan söng, Hiraman öziga vaʼda beradi: heç qaçon qora bozor çayqovçisiga yordam bermaydi va bambuk taşimaydi. Bu voqea uning arava-hökizini olib ketadi, lekin u ikki hökizini vaqtida qutqarib qoladi. U yangi arava sotib oliş uçun yetarli pul topadi va bir ayolni 30 soatlik yölga, Melaga olib boriş uçun yollanadi. Keyinçalik yölovçisining çiroyli ayol, Hira Bai ekanini bilib qoladi va unga oşiq böladi — u sayyor raqqosa ekanini bilmagan holda. Aynan şu muhabbat uni jismoniy janjalga, şuningdek, Thakur Vikram Singh bilan yomon munosabatga olib keladi.

Raj Kapoor — Meeta, Hiraman

Waheeda Rehman — Hirabai

Dulari — Hiramanning bhabhisi (kelini/yengasi)

Iftekhar — Thakur Vikram Singh

Keşto Mukherji — Şivratan

A.K. Hangal — Hiramanning katta akasi

Asit Sen — yarmarka eʼlon qiluvçisi

C. S. Dubey — Birju

Harbans Papey — qöşiqning ikkinçi qismidagi raqqosa (Kissa Hota Hai Şuru Paaki Işq Rangin)

Şailendra

Rehana

Viswa Mehera — Palta (hayotda Prithviraj Kapoorning qaynisi bölgan)

Ratan Gaurang — qöriqçilar

Paçhi — nautanki egasi

Navendu Ghoş

Şivaji Bhai

Mansaram

B. Periera

Phanişwarnath Renu 1954-yilda «Mare Gaye Gulfam» qisqa hikoyasini yozgan, ssenariyni ham u yozgan. Ssenariy muallifi Nabendu Ghoş bölib, uning asarlari orasida «Devdas» (1955), «Sujata» (1959) va «Bandini» (1963) bor. Basu Bhattaçarya filmni realizm va tabiiy uslub ruhida suratga oldi. U film uçun Raj Kapoor özining odatiy «sodda odam» xatti-harakatlaridan voz keçişi muhim, deb hisobladi. Şailendra «Mare gaye gulfam» huquqlarini sotib oldi, dastlab Hiraman va Hirabai rollari uçun Mehmood va Meena Kumari tanlangan edi. Raj Kapoor filmda işlaş uçun atigi bir rupiya oldi. U Şailendraga uşbu oğir, qayğuli hikoyaga tijorat elementlarini qöşişni maslahat berdi, ammo prodyuser bunga rozi bölmadi va filmni özi xohlagandek suratga oldi.

Playback qöşiqlarini Lata Mangeşkar, Manna Dey, Asha Bhosle, Suman Kalyanpur, Şankar–Şambhu va Mukesh ijro etdi.

Şailendra filmni Bihar ştatining Terai hududida suratga olmoqçi edi, lekin u yerdagi qaroqçilar va tovlamaçilar haqidagi hikoyalar uni boşqa joyda suratga olişga majbur qildi. Suratga oliş Nasik yaqinidagi Igatpurida bölib ötdi. Suratga oliş köp yillar davom etdi. Studiya içidagi suratga oliş Bombeydagi (hozirgi Mumbay) R.K. Studio, Şree Sound Studios va Kamal studiyasida ötkazildi. Basu Bhattaçarya Raj va Waheeda Rehmanning tabiiy tarzda öynaşini istadi. Raj Kapoor filmning yakunini özgartirib, Hirabai va Hiramanning birga ketişini xohlardi, ammo bunga heç kim rozi bölmadi. Oçiq havodagi sahnalarning köpçiligi Bihar ştatining Araria tumanidagi Aurahi Hingna va Madhya-Pradeş ştatining Bhopal yaqinidagi Bina şahrida suratga olindi. Bir qança sahnalar Mumbaydagi Powai köli va Mohan Studiosʼda olindi. Mumbay studiyasida Gulababag yarmarkasidagi «The Great Bharat» nautanki (drama) truppasining dekoratsiyasi yaratildi. Satyajit Rayning dastlabki filmlari operatori Subrata Mitra qisqa muddat Merchant Ivory filmlarini suratga oliş uçun Mumbayga köçib kelgan edi. Teatr aktyori A.K. Hangal Şailendrani IPTA teatr guruhi davridan tanirdi va Hiramanning katta akasi kiçik rolini öynaşga rozi böldi. Biroq, filmning uzunligini qisqartiriş uçun yakuniy montajda uning roli deyarli töliq kesib taşlandi.

Xoreografiyani Laççu Maharaj va Rama Devi bajardi, nautankini Şankar–Şambhu boşqardi, sanʼat rejissyori esa Deş Mukharjee böldi.

Basu Bhattaçarya — rejissyor

Şailendra — prodyuser

Phanişwar Nath Renu — syujet va dialog

Nabendu Ghoş — ssenariy

G. G. Mayekar — montajçi

Subrata Mitra — operator

Deş Mukherjee — sanʼat rejissyori

Pandit Şivram — kostyum

Laçhu Maharaj — xoreograf

Şankar Jaikişan — bastakor

Hasrat Jaipuri, Şailendra — liriklar muallifi

Asha Bhosle, Manna Dey, Suman Kalyanpur, Lata Mangeşkar, Mubarak Begum, Mukesh, Şambhu–Şankar (qavvol) — playback ijroçilari.

«Teesri Kasam» tanqidçilar tomonidan iliq kutib olindi va «Eng yaxşi badiiy film» nominatsiyasida Milliy kino mukofotini qölga kiritdi. Biroq u prokatda tijoriy muvaffaqiyatsizlikka uçradi. Bhattaçarya örta kino (asosiy oqim Bollivud va art-xaus kinosining uyğunligi) yönalişiga ötdi. Yillar ötişi bilan film klassika sifatida eʼtirof etildi.

Raj Kapoorning özi bu filmni yoqtirmagan va rejissyor Basu Bhattaçaryani tanqid qilgan; 1977-yilda India Today jurnaliga bergan intervyusida u şunday dedi: «Basu (Basu Bhattaçarya) soxta odam, men filmni yoqtirmadim. U boşqalarning pulini xavf ostiga qöydi. Uning yöqotadigan nimasi bor edi?»

Kapoor ham, Rehman ham filmdagi ijrolari uçun maqtovga sazovor böldi, tanqidçilar Raj Kapoorning ijodiy faoliyatidagi eng nozik ijrolaridan biri, deb hisobladi. (1956).

«Teesri Kasam Ke Şilpkar Şailendra» (tarj. «Teesri Kasam meʼmorи Şailendra») nomli bob, u film asosida yozilgan bölib, CBSE 10-sinf hind tili B kursi darsligi «Sparş» (2-qism) («Teginiş (2-qism)») tarkibiga kiritilgan. Bir neça yil çiqarib taşlangandan söng, bu bob yaqinda yana kursga qaytarildi.